23 NİSAN’A DAİR
GERÇEKLER:
EGEMENLİK Mİ,
YOKSA YENİ BİR TAHAKKÜMÜN
KURULUŞU MU?
23 Nisan 1920’de kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi, resmi ideolojinin sunduğu gibi halkın özgür iradesinin tecelligâhı olan demokratik bir meclis değildir. Aksine bu yapı, başını Mustafa Kemal Atatürk’ün çektiği dar bir askeri-siyasi elitin, kendi iktidarını kurumsallaştırmak amacıyla oluşturduğu bir güç merkezidir.
Bu meclis, farklı halkların eşit temsiline dayalı çoğulcu bir yapı olmaktan ziyade; savaş koşullarının yarattığı boşlukta, merkeziyetçi ve tekçi bir devletin temellerini atan bir araç olarak şekillenmiştir. Kuruluş sürecinde Kürtler başta olmak üzere çeşitli halklarla kurulan ittifaklar, eşitlik ve ortak gelecek vaadi üzerinden değil, dönemin güç dengeleri çerçevesinde taktiksel olarak geliştirilmiştir.
Ancak kısa süre içerisinde bu ittifaklar terk edilmiş; yeni kurulan devletin yönü açık biçimde tek ulus, tek kimlik ve tek dil eksenine oturtulmuştur. Bu süreçte Rumlar, Ermeniler ve diğer gayrimüslim halklar sistematik biçimde tasfiye edilirken; Cumhuriyet’in ilanından sonra aynı politikaların Kürt halkına yöneldiği görülmüştür.
1923’te Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte, bu merkezi yapı resmileşmiş ve yeni bir ulus-devlet inşası hız kazanmıştır. Bu inşa süreci:
Çok kimlikli toplumsal yapının reddi,
Farklı halkların inkârı ve asimilasyonu,
Ekonomik ve siyasal gücün dar bir elit kesimde toplanması,
Ve kapitalist devlet mekanizmasının inşası
üzerine kurulmuştur.
Bu bağlamda 23 Nisan:
Bir “egemenlik bayramı” olmaktan ziyade, egemenliğin halklardan alınarak merkezi bir iktidara devredilmesinin simgesidir.
Bir “çocuk bayramı” olmaktan ziyade, tarihsel gerçeklerin üzerinin örtülmesine hizmet eden ideolojik bir araçtır.
Demokratik bir meclisin kuruluşu değil; tekçi, dışlayıcı ve baskıcı bir devlet yapısının başlangıç noktalarından biridir.
Bugün yapılması gereken, resmi tarihin kutsallaştırdığı anlatıları sorgulamak; bu topraklarda yaşayan tüm halkların eşit, özgür ve kendi kaderini tayin hakkına sahip olduğu bir gelecek için mücadeleyi büyütmektir.
Gerçek egemenlik, ancak halkların özgür iradesiyle ve eşitliği temel alan bir düzenle mümkündür.
22.04.2026
Denge Kürdistan Denge Kürdistan