{"id":938,"date":"2017-07-19T01:55:06","date_gmt":"2017-07-18T23:55:06","guid":{"rendered":"http:\/\/dengekurdistan.de\/?p=938"},"modified":"2017-07-21T22:24:06","modified_gmt":"2017-07-21T20:24:06","slug":"sark-islahat-plani-24-eyluel-341-1925","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=938","title":{"rendered":"\u015eark Islahat Plan\u0131 24 Eyl\u00fcl 341 (1925)"},"content":{"rendered":"

K\u00fcrt sorunu neden \u00e7\u00f6z\u00fclemedi ya da \u2018\u015eark Islahat Plan\u0131\u2019 – 5<\/span><\/p>\n

Mehmet BAYRAK \u015eark Islahat Plan\u0131 – V
\nBEROJ\/11.05.2009<\/p>\n

T\u00fcrk devletinin K\u00fcrtlere y\u00f6nelik inkar ve imha siyasetini bir proje halinde devreye soktu\u011fu \u015eark Islahat Plan\u0131, g\u00fcncellenerek s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. \u00d6yle ki, 1925 y\u0131l\u0131ndan haz\u0131rlanan bu plan\u0131n bir\u00e7ok maddesi, hala farkl\u0131 yol ve y\u00f6ntemlerle uygulan\u0131yor. Bu anlamda denilebilir ki, 1925\u2019lerden bug\u00fcne T\u00fcrk devletinin K\u00fcrtlere ve di\u011fer halklara yakla\u015f\u0131m\u0131nda bir milim ilerleme s\u00f6z konusu de\u011fil…<\/p>\n

\u0130rtica hadisesinde mahall-i ceryan olan vilayetlerimizdeki m\u00fc\u015fahedat\u0131 tetkik ve icabeden tedabiri tezekk\u00fcr ve bir rapor halinde tanzim eylemek \u00fczere Dahiliye Vekili Cemil, Adliye Vekili Mahmut Esat, \u00c7ank\u0131r\u0131 Mebusu Mustafa Abd\u00fclhalik beylerle Erk\u00e2n-\u0131 Harbiye-i Umumiye Reisi sanisi Mirliva K\u00e2z\u0131m Pa\u015fa\u2019n\u0131n i\u015ftirakile bir Enc\u00fcmen te\u015fkili hakk\u0131ndaki 8\/Eyl\u00fcl\/341 tarih ve 2536 numaral\u0131 mahrem \u0130cra Vekilleri Heyeti Kararnamesi mucibince Dahiliye Vek\u00e2letinde i\u00e7tima ve netice-i m\u00fczakeratta berve\u00e7h-i \u00e2ti mukarrerat\u0131n arz\u0131na karar verilmi\u015ftir: Plan uygulan\u0131ncaya kadar askeri y\u00f6netim,<\/p>\n

1- \u015eark vil\u00e2yetlerinde mevcut idare-i \u00f6rfiye berve\u00e7h-i \u00e2ti pro\u011fram\u0131n hitam-\u0131 tatbikine kadar idame olunacakt\u0131r.<\/p>\n

2- T\u00fcrkiye 5 umumi m\u00fcfetti\u015flik m\u0131nt\u0131kas\u0131na tefrik edilmi\u015ftir. 5\u2019inci Umumi M\u00fcfetti\u015flik m\u0131nt\u0131kas\u0131 bervech-i \u00e2ti vil\u00e2yattan terekk\u00fcp eder: Umumi M\u00fcfetti\u015flik B\u00f6lgesi\u2019ne giren yerler: \u201cHakk\u00e2ri, Van, Mu\u015f, Bitlis, Siirt, Gen\u00e7, Diyarbekir, Mardin, Urfa, Siverek, El\u00e2ziz, Dersim, Malatya, Ergani\u201d Bayezit vil\u00e2yeti ile P\u00fcl\u00fcm\u00fcr, Ki\u011f\u0131 ve H\u0131n\u0131s kazalar\u0131 program\u0131n tatbikine kadar muvakkaten Be\u015finci M\u00fcfetti\u015flik emrinde bulunacakt\u0131r.<\/p>\n

Umumi M\u00fcfetti\u015fin g\u00f6rev ve yetkileri: M\u00fcfetti\u015f-i Umumi, Isl\u00e2hat Program\u0131n\u0131n aleddevam tatbikine memur olup maiyetinde her vek\u00e2letten bir m\u00fcfetti\u015f ile bir de askeri m\u00fc\u015favir ve ayr\u0131ca maiyet heyeti vard\u0131r. M\u0131nt\u0131kas\u0131ndaki seyyar jandarma alaylar\u0131 emri alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

\u0130dare-i \u00f6rfiye m\u0131nt\u0131kas\u0131n\u0131n \u00e2mir-i askerisi 7. Kolordu kumandan\u0131 olup idare-i \u00f6rfiye reisi s\u0131fatile M\u00fcfetti\u015fe merbuttur.<\/p>\n

M\u00fcfetti\u015f-i umumilik ihdas olununcaya kadar 3. Ordu M\u00fcfetti\u015fi bu vazifeyi ifaya devam edecektir. \u0130dare-i \u00f6rfiyenin Beyazit vilayeti ile P\u00fcl\u00fcm\u00fcr kazas\u0131na te\u015fmili ve \u0131sl\u00e2hat\u0131n hitam-\u0131 tatbikine kadar temdidi hakk\u0131nda Meclis-i Aliye bir teklifte bulunmak icapeder.<\/p>\n

Asimilasyon ve T\u00fcrkle\u015ftirme \u00e7abalar\u0131<\/p>\n

S\u00fcrekli S\u0131k\u0131y\u00f6netim ve mahkemelerin T\u00fcrkle\u015ftirilmesi:<\/p>\n

3- Mahakim-i nizamiye ve divan-\u0131 harb-i \u00f6rfilerde asker ve sivil yerli hakim bulunmayacakt\u0131r.<\/p>\n

4- 13\/\u015eubat\/341 tarihine kadar haklar\u0131nda takibat-\u0131 adli yap\u0131l\u0131p da i\u015fleri inta\u00e7 edilemeyen maznun ve m\u00fchtehimlerin hukuk-u \u015fahsiye baki kalmak \u015fartile davalar\u0131 tecil olunacakt\u0131r. Ancak m\u00fcrur-u zamana u\u011framam\u0131\u015f katl-i m\u00fcnti\u00e7 cinayetlerle isyan-\u0131 \u00e2hirden mukaddem isyan mahiyetindeki cinayetler tecil edilmez, buna nazaran Meclis-i \u00e2liye teklif-i kanuni yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

Ermeniler\u2019den bo\u015falan alana T\u00fcrkler yerle\u015ftirilecek:<\/p>\n

5- Van \u015fehri ile Midyat aras\u0131ndaki hatt\u0131n garb\u0131nda Ermeniler\u2019den metr\u00fbk araziye T\u00fcrk muhacirleri yerle\u015ftirilecektir. Bunun i\u00e7in idare-i \u00f6rfiye m\u0131nt\u0131kas\u0131ndaki vil\u00e2yatta bulunan Ermeni emvali maliyece sat\u0131lmayacak K\u00fcrtler\u2019e icar dahi edilmeyecektir. Yugoslavya\u2019dan gelmekte olan T\u00fcrk ve Arnavutlar ile \u0130ran ve Kafkasya\u2019dan gelecek te\u015fkil edece\u011fi muhacirin, evvelemirde El\u00e2ziz-Ergani-Diyar\u0131bekir, El\u00e2ziz-Palu-Ki\u011f\u0131, Palu-Mu\u015f aras\u0131ndaki Murat Vadisi, Bing\u00f6l Da\u011f\u0131n\u0131n \u015fark ve cenubu ve H\u0131n\u0131s, Murat vadileri, Mu\u015f Ovas\u0131, Van G\u00f6l\u00fc havzas\u0131, Diyar\u0131bekir-Garzan-Bitlis haylar\u0131nda isk\u00e2n edilecek.<\/p>\n

Laz, G\u00fcrc\u00fc ve benzerleri de K\u00fcrdistan\u2019a serpiliyor<\/p>\n

Bunlardan ba\u015fka Rize, Trabzon vil\u00e2yetleriyle Erzurum vil\u00e2yetinin \u015fimali \u015fark\u0131 kazalar\u0131nda m\u00fctek\u00e2sif olan halktan inzimam ve muvafakatlarile ve muhacirlerin isk\u00e2n\u0131 i\u00e7in m\u00fcttehaz \u015feraitten istifade ederek H\u0131n\u0131s \u00c7ay\u0131 ve Murat Vadisine ve Van G\u00f6l\u00fcn\u00fcn \u015fimal m\u0131nt\u0131kas\u0131na naklolunacakt\u0131r.<\/p>\n

Yerle\u015fim masraflar\u0131n\u0131 devlet kar\u015f\u0131layacak:<\/p>\n

\u015earka yerle\u015ftirilecek muhacirin ve yerli T\u00fcrklerin isk\u00e2n edilecekleri m\u0131nt\u0131kalara kadar h\u00fck\u00fcmetin vesait-i serias\u0131 ile nakilleri ve esnay-i nakilde ia\u015feleri ve evlerinin taraf-\u0131 h\u00fck\u00fcmetten in\u015fas\u0131 bir senelik ia\u015felerinin temini, hayvanat ve al\u00e2t-\u0131 ziraiyelerinin de kez\u00e2lik taraf-\u0131 h\u00fck\u00fcmetten itas\u0131 l\u00e2z\u0131m gelir.<\/p>\n

K\u00fcrtler, i\u015fgal ettikleri topraklardan \u00e7\u0131kar\u0131larak eski yerlerine veya bat\u0131ya aktar\u0131lacaklar:<\/p>\n

T\u00fcrk muhacirinin yerle\u015ftirilece\u011fi Ermeni emv\u00e2lini ves\u00e2ik-i tasarrufiye ibraz edilmeyerek ne sebeple olursa olsun i\u015fgal etmi\u015f olan K\u00fcrtler \u00e7\u0131kar\u0131larak geldikleri eski yerlerine iade veya arzu ettikleri garpte h\u00fck\u00fcmetin irae edece\u011fi mahallere naklolunacakt\u0131r. Yerle\u015ftirilecek T\u00fcrkler\u2019in, K\u00fcrtler\u2019in taarruzundan muhafazalar\u0131 i\u00e7in tedabir-i mahsusa al\u0131nacakt\u0131r. 341 senesinde azami 50 bin n\u00fcfus sevk ve isk\u00e2n edilecektir.<\/p>\n

Bat\u0131\u2019dan ve Kuzeydo\u011fu\u2019den g\u00f6\u00e7men ithali:<\/p>\n

Ayni ve\u00e7hile 10 senede Yugoslavya, Bulgaristan, Kafkas ve Azerbaycan\u2019dan be\u015fy\u00fczbin n\u00fcfusun celp ve b\u00e2l\u00e2da arzedilen m\u0131nt\u0131kaya yerle\u015ftirilmesi i\u00e7in 343 ten itibaren her sene b\u00fct\u00e7eye ekalli be\u015f milyon lira tahsisat konmas\u0131 l\u00e2z\u0131md\u0131r.<\/p>\n

Arazi yaz\u0131m\u0131:<\/p>\n

6- Bu m\u0131ntakada arazi tahrirlerine Maliye Vek\u00e2letince tercihan ve m\u00fcstacelen ba\u015flanacakt\u0131r.<\/p>\n

N\u00fcfus Yaz\u0131m\u0131:<\/p>\n

7- Dahiliye Vek\u00e2leti 342 b\u00fct\u00e7esine mevzu tahsisatla evvelemirde 5. M\u00fcfetti\u015flik m\u0131ntakas\u0131nda tahrir-i n\u00fcfus yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130syanc\u0131lara vergi:<\/p>\n

8- \u0130syana i\u015ftirak eden m\u0131ntakalardaki halka isyandan m\u00fctevellit masraf\u0131n tahmili muvaf\u0131kt\u0131r. Bunun temini i\u00e7in Maliye Vek\u00e2letince Meclis-i aliye bir kanun teklif edilecektir. Bu m\u0131ntakada bulunup da isyana i\u015ftirak etmeyen k\u00f6yler bu vergi ile m\u00fckellef tutulmayacakt\u0131r. (Bu k\u00f6yler Erk\u00e2n-\u0131 Harbiye-i Umumiyece tesbit edilmi\u015f olanlard\u0131r.)<\/p>\n

K\u00fcrtlerin bat\u0131ya s\u00fcrg\u00fcn edilmesi<\/p>\n

Tehlikeli bulunan ailelerin bat\u0131ya isk\u00e2n\u0131:<\/p>\n

9- \u0130syan\u0131 te\u015fvik ve idare etmi\u015f olanlar ile bunlar\u0131n akraba ve taall\u00fbkat\u0131 ve r\u00fcesadan h\u00fck\u00fcmetin \u015earkta kalmalar\u0131n\u0131 muvaf\u0131k g\u00f6rmedi\u011fi e\u015fhas, aile ve taall\u00fbkatile beraber Garpte h\u00fck\u00fcmetin g\u00f6sterece\u011fi mahallere nakledilecektir. Terk edecekleri emval ve arazi h\u00fck\u00fcmet\u00e7e sat\u0131n al\u0131narak bedeli nakten veya nakledilecekleri mahallerde ayni k\u0131ymette eml\u00e2k ve arazi tefviz olunacakt\u0131r. H\u00fck\u00fcmet Yanda\u015flar\u0131 Yerinde Kalacak: \u0130syan harek\u00e2t\u0131 esnas\u0131nda h\u00fck\u00fcmete arz-\u0131 hizmet ve sadakat edenlerden h\u00fck\u00fcmetle beraber bizzat isyan aleyhinde hareket etmi\u015f olan r\u00fcesan\u0131n nakilleri tehir olunacakt\u0131r.<\/p>\n

K\u00fcrdistan\u2019a mefrukeli ve muktedir memur tayini:<\/p>\n

10- A\u015firet yap\u0131s\u0131n\u0131n on sene zarf\u0131nda ilgasi ve halktan do\u011frudan do\u011fruya h\u00fck\u00fcmetle temas ve hukukunun bil\u00e2vas\u0131ta h\u00fck\u00fcmet\u00e7e muhafazas\u0131 ve temini hususu peyderpey mevki-i fiile konacakt\u0131r. Bunun i\u00e7in \u015earkta h\u00fck\u00fcmet kuvvet ve n\u00fcfuzunun her \u015fube-i idareden mefk\u00fbreli ve muktedir memur g\u00f6nderilmek suretile takviyesi l\u00e2z\u0131md\u0131r.<\/p>\n

2. Derecedeki memurluklara bile K\u00fcrtleri atamamak: Ayn\u0131 zamanda bu m\u0131ntakadaki tali memuriyetlere dahi K\u00fcrt memur tayine olunmamal\u0131d\u0131r. Merkezden mansup memurin (jandarma dahil) i\u00e7in berve\u00e7h-i \u00e2ti teklif-i kanuniye l\u00fczum vard\u0131r:<\/p>\n

Zaml\u0131 \u00fccret:<\/p>\n

A- \u0130dare-i \u00f6rfiye m\u0131ntakas\u0131nda merkezden mansup bilumum memurin (jandarma dahil) orada bulunduklar\u0131 m\u00fcddet\u00e7e tahsisat-\u0131 fevk\u00e2ladelerinin y\u00fczde 75\u2019i nisbetinde zam al\u0131rlar.<\/p>\n

Mecburi hizmet:<\/p>\n

B- Bu m\u0131ntakada memurin laakal 3 sene hizmet ederler, 3 seneden sonra her m\u0131ntaka haricinde s\u0131n\u0131file m\u00fctenasip di\u011fer bir hizmete nakledilirler ve yerlerine ba\u015fkalar\u0131 g\u00f6nderilir. 3 Seneden fazla kalmak isteyenler yerlerinde ipka edilir ve 6 seneden fazla ayn\u0131 mevkide kimse kalamaz.<\/p>\n

B\u00f6lgenin silahtan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131<\/p>\n

C- Bu m\u0131ntakadaki ordu mensubinine de aile n\u00fcfus miktar\u0131na nazaran 1-5 nefer tay\u0131n\u0131 nisbetinde zam verilir.<\/p>\n

Askeri g\u00fcc\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131:<\/p>\n

12- Hakk\u00e2ri, Van vil\u00e2yetlerinde bulunan 4 hudut taburlarile Van\u2019da te\u015fekk\u00fcl\u00fc Erk\u00e2n-\u0131 Harbiye-i Umumiyece arzu edilen 2 taburdan bir avc\u0131 livas\u0131 te\u015fkili ve bu 6 tabur ile bunlara m\u00fccavir olan di\u011fer 3 hudut taburu mevcutlar\u0131n\u0131n sekiz y\u00fczere ibl\u00e2\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00e7eye tahsisat il\u00e2ve edilmelidir.<\/p>\n

Silahlar\u0131n yasaklanmas\u0131:<\/p>\n

13- Sil\u00e2hlar toplanacak ve sil\u00e2h ta\u015f\u0131nmas\u0131 men edilerek ancak vesika taht\u0131nda ta\u015f\u0131nmas\u0131na m\u00fcsaade edilecektir. Vesikas\u0131z sil\u00e2hlar evlerde dahi olsa m\u00fcsadere edilecek ve sahipleri Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rfilere tevdi olunacakt\u0131r.<\/p>\n

K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fanlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131:<\/p>\n

14- Aslen T\u00fcrk olup K\u00fcrtl\u00fc\u011fe ma\u011flup olmaya ba\u015flayan berve\u00e7h-i \u00e2ti Malatya, El\u00e2ziz, Diyar\u0131bekir, Bitlis, Van, Mu\u015f, Urfa, Ergani, Hozat, Erci\u015f, Adilcevaz, Ahlat, Palu, \u00c7arsancak, \u00c7emi\u015fkezek, Ovac\u0131k, H\u0131sn\u0131mansur, Behisni, Arga, Hekimhan, Birecik, \u00c7ermik, vil\u00e2yat ve kaza merkezlerinde h\u00fck\u00fcmet ve belediye dairelerinde ve sair m\u00fcessesat ve te\u015fkil\u00e2tta, mekteplerde, \u00e7ar\u015f\u0131 ve pazarlarda T\u00fcrk\u00e7e\u2019den maada lisan kullananlar evamir-i h\u00fck\u00fcmete ve belediyeye muhalif ve mukavemet c\u00fcrmile tecziye edilirler.<\/p>\n

E\u011fitim yoluyla eritme:<\/p>\n

15- Aslen T\u00fcrk olan ve fakat K\u00fcrtl\u00fc\u011fe temess\u00fcl etmek \u00fczere bulunan mevakide ve Siirt, Mardin, Savur gibi ahalisi Arap\u00e7a konu\u015fan mahallerde T\u00fcrk Ocaklar\u0131 ve mektep a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve bilhassa her t\u00fcrl\u00fc fedak\u00e2rl\u0131k iktiham olunarak m\u00fckemmel k\u0131z mektepleri tesis ve k\u0131zlar\u0131n mekteplere ra\u011fbetlerinin suver-i adide ile temini l\u00e2z\u0131md\u0131r.<\/p>\n

Asimilasyon merkezi yat\u0131l\u0131 okullar<\/p>\n

Dersim\u2019e yat\u0131l\u0131 okul:<\/p>\n

Hassaten Dersim, tercihan ve m\u00fcstacelen leyli iptidailer a\u00e7\u0131lmak suretiyle K\u00fcrtl\u00fc\u011fe kar\u0131\u015fmaktan bir an evvel kurtar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Dersimiler\u2019in bat\u0131ya nakli:<\/p>\n

16- Dersimliler\u2019in Dersim\u2019den \u00e7\u0131kmak isteyen k\u0131s\u0131mlar\u0131 Sivas garbinde g\u00f6sterilecek m\u0131ntakaya nakledilebilirler. M\u00fcfetti\u015flik m\u0131ntakas\u0131ndan bu suretle Anadolu dahiline nakledilmek arzu edenlerin h\u00fck\u00fcmet\u00e7e irae olunacak yerlere nakilleri de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

F\u0131rat\u0131n Bat\u0131s\u0131nda Oturanlara Yap\u0131lacak Uygulama:<\/p>\n

17- F\u0131rat garb\u0131ndaki vil\u00e2yetlerimizin baz\u0131 aksam\u0131nda da\u011f\u0131n\u0131k bir surette yerle\u015fmi\u015f olan K\u00fcrtler\u2019in K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmalar\u0131 behemahal men edilmeli ve k\u0131z mekteplerine ehemmiyet verilerek kad\u0131nlar\u0131n T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmalar\u0131 temin olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Resmi yap\u0131lar:<\/p>\n

18- H\u00fck\u00fcmet binalar\u0131 ile jandarma karakollar\u0131 ve mebani-i askeriye ve hudut karakollar\u0131 cem-i ianat kanununa tevfikan s\u00fcratle in\u015fa edilecektir.<\/p>\n

Yaln\u0131z h\u00fck\u00fcmet konaklar\u0131 in\u015faat\u0131na h\u00fck\u00fcmet de muvazene-i umumiyeden yard\u0131m eder. Bu mebani meyan\u0131nda memurin ve zabitan ikametg\u00e2hlar\u0131 da imk\u00e2n nisbetinde nazar-\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Yol yap\u0131m\u0131:<\/p>\n

19- Bu nuntakadaki bil\u00fbmum yollar\u0131n in\u015faat program\u0131 M\u00fcfetti\u015f-i Umumilik taraf\u0131ndan tanzim edilir. Evvelemirde idare-i umumiye ve hususiyeden olup m\u00fchim sevk\u00fclcey\u015fi yollar\u0131 in\u015fa edilmelidir.<\/p>\n

Demiryolu:<\/p>\n

20- \u015eark \u015fimendiferlerinin Erzincan\u2019a, Sivas, El\u00e2ziz-Diyar\u0131bekir, El\u00e2ziz-\u00c7apak\u00e7ur-Mu\u015f, Van G\u00f6l\u00fcne m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar az zamanda varmas\u0131n\u0131 temine \u00e7al\u0131\u015fmak l\u00e2z\u0131md\u0131r.<\/p>\n

Asayi\u015f tedbirleri Karakollar\u0131n yeri ve donan\u0131m\u0131:<\/p>\n

21- Bil\u00fbmum karakollar, m\u00fcdafaaya m\u00fcsait in\u015fa edilmekle beraber telefon ve helyosta ile m\u00fccehhez olmal\u0131d\u0131r. Bu m\u0131ntakada behemahal bir ka\u00e7 telsiz istasyonu bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130stihbarat:<\/p>\n

22- Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k, istihbarat, casusluk ve emniyet nokta-i nazar\u0131ndan hudut komiserleri esasl\u0131 vazi\u00fclceyi\u015f tebedd\u00fclat\u0131ndan maada hususat i\u00e7in Umumi M\u00fcfetti\u015ften ev\u00e2mir-i mucibe alabilirler.<\/p>\n

Z\u0131rhl\u0131 ara\u00e7:<\/p>\n

23- Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011fa mani olmak i\u00e7in Maliye Vek\u00e2letince al\u0131nacak otomobillerden bir ka\u00e7\u0131n\u0131n z\u0131rhl\u0131 otomobil olmas\u0131 ve bu otomobillerden indell\u00fbzum hudut k\u0131taat\u0131n\u0131n dahi istifadesi muvaf\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Kolluk kuvvetlerinin g\u00f6rev b\u00f6l\u00fcm\u00fc:<\/p>\n

24- \u015eehir, kasaba ve nahiyelerde vazaif-i zabitan\u0131n k\u00e2milen polise tevdii ve jandarman\u0131n k\u0131ta halinde asayi\u015f ve takibatla tavzifi muvaf\u0131kt\u0131r. Bu bapta Dahiliye Vek\u00e2leti taraf\u0131ndan bir kanun tanzimi ve b\u00fct\u00e7elere buna nazaran nakliyat ve zammiyat icras\u0131 l\u00e2z\u0131md\u0131r.<\/p>\n

Ecnebilerin b\u00f6lgeye giri\u015finin yasaklanmas\u0131:<\/p>\n

25- Bu m\u0131ntakaya ecnebi bir \u015fah\u0131s ve m\u00fcessesenin h\u00fck\u00fcmetin m\u00fcsaadesi olmaks\u0131z\u0131n duh\u00fbl ve teess\u00fcs\u00fcne m\u00fcsaade edilmeyecektir.<\/p>\n

Asker al\u0131m\u0131:<\/p>\n

26- Tahrir-i n\u00fcfus yap\u0131lan m\u0131ntakalarda derhal ahz\u0131asker te\u015fkil\u00e2t\u0131 yap\u0131lacakt\u0131r. Dahil-i esnan olanlar bu m\u0131ntaka haricinde hizmet-i askeriyelerini ifa edeceklerdir. Bunlar\u0131n bir m\u00fcddet i\u00e7in gayr-i m\u00fcsellah hidematta istihdamlar\u0131 muvaf\u0131k olur.<\/p>\n

Arac\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131:<\/p>\n

27- Bu m\u0131ntakada h\u00fck\u00fcmet, b\u00fct\u00fcn \u015fuabat-i idarede halk\u0131n i\u015fini bil\u00e2vas\u0131ta ve bizzat g\u00f6rmeli ve mutavass\u0131tlar\u0131 \u015fiddetle red ve men eylemelidir.<\/p>\n

28- M\u00fcfetti\u015flik m\u0131ntakas\u0131ndaki vil\u00e2yet taksimat\u0131n\u0131n t\u00e2dil ve isl\u00e2h\u0131 umumi te\u015fkil\u00e2t\u0131n kabul ve icras\u0131na kadar tehir olunabilir. 24\/Eyl\u00fcl\/341 (1925)<\/p>\n

Islahat Program\u0131\u2019n\u0131 haz\u0131rlayanlar: M. Cemil (Uybadin) Mehmet Esat (Bozkurt) K\u00e2z\u0131m (Orbay) Mustafa Halik (Renda)<\/p>\n

\u201cNot: Bu Raporun asl\u0131 Vil\u00e2yetler \u0130daresinin Birinci \u015eubesindeki dosyas\u0131nda \u00fc\u00e7 numaral\u0131 g\u00f6mlekte mahfuzdur.\u201d<\/p>\n

K\u00fcrt sorunu neden \u00e7\u00f6z\u00fclemedi ya da \u2018\u015eark Islahat Plan\u0131\u2019 – 5<\/p>\n

T\u00fcrk devletinin K\u00fcrtlere y\u00f6nelik inkar ve imha siyasetini bir proje halinde devreye soktu\u011fu \u015eark Islahat Plan\u0131, g\u00fcncellenerek s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. \u00d6yle ki, 1925 y\u0131l\u0131ndan haz\u0131rlanan bu plan\u0131n bir\u00e7ok maddesi, hala farkl\u0131 yol ve y\u00f6ntemlerle uygulan\u0131yor. Bu anlamda denilebilir ki, 1925\u2019lerden bug\u00fcne T\u00fcrk devletinin K\u00fcrtlere ve di\u011fer halklara yakla\u015f\u0131m\u0131nda bir milim ilerleme s\u00f6z konusu de\u011fil…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00fcrt sorunu neden \u00e7\u00f6z\u00fclemedi ya da \u2018\u015eark Islahat Plan\u0131\u2019 – 5 Mehmet BAYRAK \u015eark Islahat Plan\u0131 – V BEROJ\/11.05.2009 T\u00fcrk devletinin K\u00fcrtlere y\u00f6nelik inkar ve imha siyasetini bir proje halinde devreye soktu\u011fu \u015eark Islahat Plan\u0131, g\u00fcncellenerek s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. \u00d6yle ki, 1925 y\u0131l\u0131ndan haz\u0131rlanan bu plan\u0131n bir\u00e7ok maddesi, hala farkl\u0131 yol ve y\u00f6ntemlerle uygulan\u0131yor. Bu anlamda denilebilir …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":939,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[41,42],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/938"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=938"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/938\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":961,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/938\/revisions\/961"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/939"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}