SON B\u0130R YILDA (2026) ORTA-DO\u011eU VE K\u00dcRD\u0130STAN’ DA DURUM! Hamit Baldemir<\/p>\n\n\n\n
2026 Y\u0131l\u0131nda Orta Do\u011fu’da ve K\u00fcrdistan’da ya\u015fanan geli\u015fmeler, b\u00f6lgenin yeni bir tarihsel d\u00f6neme girdi\u011fini g\u00f6stermektedir. Art\u0131k yaln\u0131zca \u00fclkeler aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalardan de\u011fil, s\u0131n\u0131rlar\u0131n, ittifaklar\u0131n, enerji koridorlar\u0131n\u0131n ve siyasal dengelerin yeniden \u015fekillendirildi\u011fi kapsaml\u0131 bir payla\u015f\u0131m s\u00fcrecinden s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Uzun y\u0131llar boyunca ”vek\u00e2let g\u00fc\u00e7leri” \u00fczerinden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen m\u00fccadeleler, yerini giderek devletlerin do\u011frudan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi b\u00f6lgesel bir \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00f6nemin en belirleyici olay\u0131, \u0130srail ile \u0130ran aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ABD’nin do\u011frudan m\u00fcdahil oldu\u011fu geni\u015f kapsaml\u0131 bir b\u00f6lgesel sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir. \u00c7at\u0131\u015fmalar yaln\u0131zca \u0130ran ve \u0130srail’i de\u011fil; Irak, Suriye, L\u00fcbnan, Yemen, K\u00f6rfez \u00fclkeleri ve K\u00fcrdistan’\u0131n d\u00f6rt par\u00e7as\u0131n\u0131 da derinden etkilemi\u015ftir. B\u00f6ylece Orta Do\u011fu’da hi\u00e7bir kriz art\u0131k tek bir \u00fclkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalmamakta; her geli\u015fme b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgenin siyasal ve ekonomik dengelerini de\u011fi\u015ftiren sonu\u00e7lar do\u011furmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu sava\u015f\u0131n temelinde yaln\u0131zca g\u00fcvenlik veya n\u00fckler program tart\u0131\u015fmalar\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Enerji kaynaklar\u0131n\u0131n, petrol ve do\u011fal gaz hatlar\u0131n\u0131n, limanlar\u0131n ve uluslararas\u0131 ticaret yollar\u0131n\u0131n denetimi de b\u00fcy\u00fck emperyal g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki rekabetin merkezinde yer almaktad\u0131r. H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131, K\u0131z\u0131ldeniz ve Do\u011fu Akdeniz, d\u00fcnya ekonomisinin oldu\u011fu kadar k\u00fcresel jeopoliti\u011fin de en kritik alanlar\u0131 h\u00e2line gelmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla Orta Do\u011fu’da ya\u015fanan her asker\u00ee geli\u015fme, d\u00fcnya ekonomisini ve uluslararas\u0131 siyaseti do\u011frudan etkilemektedir.<\/p>\n\n\n\n
Filistin meselesi ise \u00f6nemini korumakla birlikte, \u0130ran merkezli sava\u015f\u0131n g\u00f6lgesinde ikinci plana itilmi\u015ftir. Gazze’de kal\u0131c\u0131 bir ate\u015fkes ve siyasal \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flanamam\u0131\u015f, insani kriz devam etmi\u015f, b\u00f6lgenin gelece\u011fine ili\u015fkin belirsizlikler s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayn\u0131 \u015fekilde L\u00fcbnan’da Hizbullah ile \u0130srail aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar yeniden \u015fiddetlenirken, Yemen ve K\u0131z\u0131ldeniz hatt\u0131 k\u00fcresel enerji ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n en hassas cephelerinden biri h\u00e2line gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Suriye’de ise merkezi devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 yeniden g\u00fc\u00e7lendirme giri\u015fimleri dikkat \u00e7ekmektedir. \u015eam y\u00f6netimi, \u00f6zellikle stratejik b\u00f6lgelerde kontrol\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131rken, Kuzey ve Do\u011fu Suriye’deki (G\u00fcney Bat\u0131 K\u00fcrdistan) K\u00fcrt y\u00f6netimi asker\u00ee, ekonomik ve siyasi bask\u0131larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r. Taraflar aras\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fmeler devam etse de, K\u00fcrtlerin siyasal stat\u00fcs\u00fc, yerel y\u00f6netimlerin gelece\u011fi ve anayasal haklar konusunda temel g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 s\u00fcrmektedir. T\u00fcrkiye’nin g\u00fcvenlik politikalar\u0131 da bu s\u00fcrecin en \u00f6nemli belirleyici unsurlar\u0131ndan biri olmaya devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrdistan’\u0131n d\u00f6rt par\u00e7as\u0131nda ya\u015fanan geli\u015fmeler farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnse de ortak sorunlar etraf\u0131nda birle\u015fmektedir. T\u00fcrkiye’de y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k aray\u0131\u015flar\u0131 belirsizliklerle doludur. Taraflar\u0131n farkl\u0131 ve \u00e7eli\u015fkli s\u00f6ylemle s\u00fcre\u00e7 denilen bu durumu adeta bilinmez ve anla\u015f\u0131lmaz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Konu ile ilgili a\u00e7\u0131klamalar\u0131n \u015fimiye dek pratik ad\u0131mlar\u0131 g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Zaten bu ”demokratik entegrasiyon ve bar\u0131\u015f”\u0131n ideolojik ve politik a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n hi\u00e7bir sosyal ve politik kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur. Bu proje tamamen K\u00fcrt ulusal hareketini ve K\u00fcrt ulusal \u00f6zlemini mu\u011flak ve anla\u015f\u0131lmaz arg\u00fcmanlarla manip\u00fcle etmek ve bo\u015fa \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Buna ra\u011fmen yarat\u0131lan beklentilerin hi\u00e7 biri ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f ve ger\u00e7ekle\u015fecek i\u015faretlerde yoktur. K\u00fcrt sorununun demokratik ve anayasal \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin s\u00f6m\u00fcrgeci devlet cephesinden ufukta bir olumlu geli\u015fme g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Ama kamuoyuna, \u00f6zellikle K\u00fcrt kamuoyuna; DEM ve ve o \u00e7evrenin medyas\u0131 s\u00fcrekli hayali umut da\u011f\u0131tmaktad\u0131r. S\u00fcrecin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde silahs\u0131zlanma ve ”Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye” ekseninde ilerlemesi, siyasal haklar ve demokratik g\u00fcvenceler konusunda ciddi ad\u0131malar \u015fimdiye dek at\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdi bir ”\u00c7er\u00e7eve Yasa” g\u00fcndemde ancak bunun \u00e7er\u00e7evesi ve i\u00e7eri\u011fi bilinmemektedir. Bilineni ise K\u00fcrt sorunun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ile ilgisi yoktur. Tam bir teslim alma ve pi\u015fmanl\u0131k yasas\u0131n\u0131n farkl\u0131 bir versiyonudur.<\/p>\n\n\n\n
Rojava’da en \u00f6nemli tart\u0131\u015fma, mevcut \u00f6zerk yap\u0131n\u0131n korunup korunamayaca\u011f\u0131d\u0131r. Son geli\u015fmeler, asker\u00ee kazan\u0131mlar\u0131n tek ba\u015f\u0131na kal\u0131c\u0131 bir siyasal stat\u00fc sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6stermi\u015ftir. G\u00fcney K\u00fcrdistan’da ise petrol gelirleri ve Ba\u011fdat ile ili\u015fkiler belirleyici g\u00fcndem olmaya devam etmektedir. Ekonomik istikrar a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu g\u00f6r\u00fclen baz\u0131 geli\u015fmeler, uzun vadede b\u00f6lgesel y\u00f6netimin mali ve siyasal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlayabilecek riskler de ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Rojhilat’ta ise sava\u015f ortam\u0131 ve g\u00fcvenlik politikalar\u0131 nedeniyle siyasal bask\u0131lar artm\u0131\u015f, K\u00fcrtlerin demokratik talepleri daha a\u011f\u0131r g\u00fcvenlik tedbirleriyle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcney K\u00fcrdistan ve ordada \u00fcslenen Rojhilat g\u00fc\u00e7leri s\u00f6m\u00fcrgeci katil \u0130ran’\u0131n bombardmanlar\u0131na hedef olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler, K\u00fcrtlerin b\u00f6lgesel siyasetin merkezinde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131; ancak ortak bir ulusal strateji olu\u015fturmakta h\u00e2l\u00e2 \u00f6nemli eksiklikler bulundu\u011funu g\u00f6stermektedir. B\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7ler, K\u00fcrtleri zaman zaman kendi politikalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirmekte; ancak K\u00fcrtlerin ulusal ve demokratik stat\u00fcs\u00fcn\u00fc kal\u0131c\u0131 bi\u00e7imde g\u00fcvence alt\u0131na alacak bir yakla\u015f\u0131m ortaya koymamaktad\u0131r. Bu nedenle d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131 politikalar, k\u0131sa vadeli kazan\u0131mlar sa\u011flasa bile uzun vadede yeni k\u0131r\u0131lganl\u0131klar yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bununla birlikte mevcut geli\u015fmeler \u00f6nemli f\u0131rsatlar\u0131 da beraberinde getirmektedir. K\u00fcrtlerin Irak ve Suriye’de elde etti\u011fi y\u00f6netim deneyimi, kurumsal kapasiteyi g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. T\u00fcrkiye’de ise K\u00fcrt sorununun yaln\u0131zca asker\u00ee y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6z\u00fclemeyece\u011finin daha geni\u015f \u00e7evrelerde kabul g\u00f6rmeye ba\u015flamas\u0131 dikkat \u00e7ekici bir geli\u015fmedir. Ancak bu f\u0131rsatlar\u0131n kal\u0131c\u0131 kazan\u0131mlara d\u00f6n\u00fc\u015febilmesi i\u00e7in ortak ulusal diplomasiye, demokratik siyasal birlikteli\u011fe, ba\u011f\u0131ms\u0131z karar alma iradesine ve halk\u0131n b\u00fct\u00fcn kesimlerini kapsayan demokratik bir programa ihtiya\u00e7 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak 2026’n\u0131n ilk yedi ay\u0131nda ya\u015fanan geli\u015fmeler, Orta Do\u011fu’nun yeni bir siyasal ve jeopolitik yap\u0131lanma s\u00fcrecine girdi\u011fini a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ortaya koymaktad\u0131r. Bug\u00fcn b\u00f6lgede ya\u015fanan m\u00fccadele yaln\u0131zca asker\u00ee de\u011fildir; enerji kaynaklar\u0131n\u0131n, ticaret yollar\u0131n\u0131n, do\u011fal zenginliklerin ve siyasal gelece\u011fin yeniden payla\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fccadelesidir.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrt halk\u0131 bu s\u00fcrecin en \u00f6nemli akt\u00f6rlerinden biri olmas\u0131na ra\u011fmen, gelece\u011fini belirleyecek kararlar\u0131n ger\u00e7ek \u00f6znesi olabilmesi; d\u00f6rt par\u00e7ada ortak ulusal bir perspektif geli\u015ftirmesine, demokratik kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesine ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerini kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasal iradesi temelinde kurabilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Aksi h\u00e2lde b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelelerinin nesnesi olma riski devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde Orta Do\u011fu’nun gelece\u011fini belirleyecek temel soru \u015fudur: B\u00f6lge yeniden sava\u015flar ve g\u00fc\u00e7 dengeleri \u00fczerinden mi \u015fekillenecek, yoksa halklar\u0131n e\u015fitlik, demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck taleplerini esas alan yeni bir siyasal d\u00fczen mi ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r? Bu soruya verilecek yan\u0131t, yaln\u0131zca b\u00f6lgenin de\u011fil, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n gelece\u011fini de belirleyecektir. Bizim buna yan\u0131t\u0131m\u0131z; emperyal ve s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7ler kendi ekonomik ve politik \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frulltusunda; s\u00fcrekli sorunlu ve \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 bir d\u00fczeni yeniden kurmak isteyeceklerdir. Bu da sava\u015f ve yoksulluk demektir. Bu egemen g\u00fc\u00e7lerden ba\u015fka bir olu\u015fum beklemek e\u015fyan\u0131n do\u011fas\u0131na uymaz. ikinci \u015f\u0131k\u0131 halklar\u0131n demeokratik m\u00fccadelesi ve s\u00f6m\u00fcrge halkalar\u0131n ulual demokrtaik m\u00fccadelesi belirleyecektir. Ger\u00e7ek anlamda b\u00f6lgeye bar\u0131\u015f\u0131n ve halklar iradesinin egemen olmas\u0131; halklar\u0131n demokratik ve ulusal demokrtaik m\u00fccadelesinin ortakla\u015fmas\u0131ndan ve ayni birle\u015fik cephede emperyalizme ve s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe kar\u015f\u0131 m\u00fccadele birli\u011finden ge\u00e7er. Bunu da ancak b\u00f6lgenin sosyalistleri ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Burada merkezi konuma en uygun kesim K\u00fcrdistan sosyalist veya kom\u00fcnistleridir. B\u00fcy\u00fck sorumluluk K\u00fcrdistanl\u0131 kom\u00fcnistlere d\u00fc\u015fmektedir. Bu tarihsel ve ertelenmez bir g\u00f6revdir. Buna haz\u0131rlanmak zorunday\u0131z. Yeni bir d\u00f6nem ba\u015fl\u0131yor. Bize de, d\u00f6nem yeni g\u00f6rev ve sorumluluklar y\u00fcklemektedir. Bu tarihsel sorumluluktan kimse ka\u00e7amaz. 26.07.2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SON B\u0130R YILDA (2026) ORTA-DO\u011eU VE K\u00dcRD\u0130STAN’ DA DURUM! Hamit Baldemir 2026 Y\u0131l\u0131nda Orta Do\u011fu’da ve K\u00fcrdistan’da ya\u015fanan geli\u015fmeler, b\u00f6lgenin yeni bir tarihsel d\u00f6neme girdi\u011fini g\u00f6stermektedir. Art\u0131k yaln\u0131zca \u00fclkeler aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalardan de\u011fil, s\u0131n\u0131rlar\u0131n, ittifaklar\u0131n, enerji koridorlar\u0131n\u0131n ve siyasal dengelerin yeniden \u015fekillendirildi\u011fi kapsaml\u0131 bir payla\u015f\u0131m s\u00fcrecinden s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Uzun y\u0131llar boyunca ”vek\u00e2let g\u00fc\u00e7leri” \u00fczerinden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5745,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[114,43,113,59,54,116,57,41,42,111,55,112,61],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5743"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5743"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5744,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5743\/revisions\/5744"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5745"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}