{"id":5689,"date":"2026-05-05T21:09:17","date_gmt":"2026-05-05T19:09:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=5689"},"modified":"2026-05-05T21:09:18","modified_gmt":"2026-05-05T19:09:18","slug":"denizleri-anmak-ve-anlamak-hamit-baldemir","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=5689","title":{"rendered":"DEN\u0130ZLER\u0130 ANMAK VE ANLAMAK! Hamit Baldemir"},"content":{"rendered":"\n

DEN\u0130ZLER\u0130 ANMAK VE ANLAMAK<\/strong><\/p>\n\n\n\n

6 May\u0131s, T\u00fcrkiye devrimci hareketi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaln\u0131zca bir anma g\u00fcn\u00fc de\u011fil; ayn\u0131 zamanda teorik, siyasal ve tarihsel bir muhasebe g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Deniz Gezmi\u015f, Yusuf Aslan ve H\u00fcseyin \u0130nan\u2019\u0131n 1972\u2019de idam edilmesi, T\u00fcrkiye solunun hem en trajik k\u0131r\u0131lmalar\u0131ndan biri hem de en g\u00fc\u00e7l\u00fc sembolik e\u015fiklerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n

68 Ku\u015fa\u011f\u0131 ve Kopu\u015f Aray\u0131\u015f\u0131<\/h3>\n\n\n\n

Bu \u00fc\u00e7 isim, T\u00fcrkiye\u2019deki 68 ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n en radikal damar\u0131n\u0131 temsil ediyordu. D\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde 1968 Protests ile \u015fekillenen bir d\u00f6nemin \u00fcr\u00fcnleriydiler. Anti-emperyalizm, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve sosyalizm onlar\u0131n temel referanslar\u0131yd\u0131. Ancak bu referanslar, T\u00fcrkiye \u00f6zg\u00fcl\u00fcnde tam anlam\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z bir teorik \u00e7er\u00e7eveye oturmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Pratikleri, \u00f6zellikle silahl\u0131 m\u00fccadeleye y\u00f6neli\u015fleri, d\u00fczenle k\u00f6kl\u00fc bir kopu\u015f arzusunu g\u00f6sterse de; teorik d\u00fczeyde bu kopu\u015fun hen\u00fcz tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu ba\u011flamda silahl\u0131 m\u00fccadelede \u00f6nemli eksiklikler ve teredd\u00fctler s\u00f6z konusudur. \u00d6rne\u011fin \u201caskeri vurmak istemedim\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131, pop\u00fclist ya da romantik bir jest olarak g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi, sistemle hesapla\u015fmadaki karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n da bir d\u0131\u015favurumu olarak okunabilir.<\/p>\n\n\n\n

Kemalizm ile Mesafe Meselesi<\/h3>\n\n\n\n

Kemalizmle tam bir kopu\u015fun ger\u00e7ekle\u015ftirilememesi ve bu konudaki belirsizlik, bu ku\u015fa\u011f\u0131n en kritik sorunlar\u0131ndan biridir. 1961 Anayasas\u0131\u2019na y\u00f6nelik savunular\u0131 ve \u201cTam ba\u011f\u0131ms\u0131z T\u00fcrkiye\u201d s\u00f6ylemini Kemalist modernle\u015fme \u00e7izgisiyle kesi\u015ftirmeleri, onlar\u0131n Kemalizmi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle reddetmekten ziyade \u201cilerici\u201d bir moment olarak yeniden yorumlad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum, devrim stratejilerinde bir t\u00fcr \u201ctamamlanmam\u0131\u015f kopu\u015f\u201d anlam\u0131na gelir. Yani sistemle m\u00fccadele ederken, sistemin kurucu ideolojisinin baz\u0131 unsurlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maya devam etmi\u015flerdir. Bu, yaln\u0131zca T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6zg\u00fc de\u011fil; d\u00f6nemin bir\u00e7ok devrimci hareketinde g\u00f6r\u00fclen tarihsel bir s\u0131n\u0131rd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ulusal Sorun ve K\u00fcrt Meselesi<\/h3>\n\n\n\n

Ulusal sorun, T\u00fcrkiye devrimci hareketinin en belirleyici ve ayn\u0131 zamanda en sorunlu ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biridir. Bu mesele, hareketin hem teorik hem de siyasal y\u00f6nelimini do\u011frudan etkilemi\u015ftir. K\u00fcrtleri \u201cezilen bir ulus\u201d olarak tan\u0131ma e\u011filimi g\u00f6stermeleri \u00f6nemli olmakla birlikte, bu tespit tarihsel ger\u00e7ekli\u011fin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kavramakta yetersiz kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f s\u00fcrecinde K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ilhak, ink\u00e2r ve asimilasyon politikalar\u0131, meselenin yaln\u0131zca bir e\u015fitsizlik de\u011fil, daha derin bir yap\u0131sal sorun oldu\u011funu ortaya koyar. Ancak bu durum, onlar\u0131n analizlerinde s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00fczeyinde ve \u201culuslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131\u201d perspektifiyle ele al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle ulusal sorun, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devrimci dinamik olarak de\u011fil, T\u00fcrkiye devriminin bir alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Ezilen ulus ile s\u00f6m\u00fcrge ulus ayr\u0131m\u0131n\u0131n yeterince netle\u015ftirilememesi, T\u00fcrkiye devrimci hareketinin en \u00f6nemli ideolojik ve politik s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131ndan biri olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

68 Ku\u015fa\u011f\u0131\u2019n\u0131n Stratejik \u00c7er\u00e7evesi<\/h3>\n\n\n\n

Bu ku\u015fa\u011f\u0131n temel y\u00f6nelimi \u201c\u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019de devrim\u201d anlay\u0131\u015f\u0131yd\u0131. Demokratik Halk Devrimi ve Milli Demokratik Devrim \u00e7izgilerinde, K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc devrim sonras\u0131na ertelenmi\u015f ve T\u00fcrkiye devrimine tabi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu strateji; anti-emperyalist, devlet\u00e7i ve k\u0131smen Kemalist mirasla uyumlu bir \u00e7er\u00e7eve sunuyordu. Denizler, bu hatt\u0131n daha radikal ve eylemci bir temsilini olu\u015fturdular; ancak teorik ve politik olarak bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na tam anlam\u0131yla \u00e7\u0131kamad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel Bir E\u015fik ve S\u0131\u00e7rama Noktas\u0131<\/h3>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bu s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen, onlar\u0131n tarihsel rol\u00fcn\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Deniz Gezmi\u015f ve arkada\u015flar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de sosyalizmin kitlelerle bulu\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynad\u0131lar. Anti-emperyalizmi g\u00fcncellediler; fedak\u00e2rl\u0131k ve adanm\u0131\u015fl\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc somutla\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

\u0130damlar\u0131 ise devletin devrimci harekete kar\u015f\u0131 sertli\u011fini ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ortaya koydu. Ayn\u0131 zamanda sol i\u00e7inde daha derin teorik tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7arak sonraki ku\u015faklar i\u00e7in hem ilham hem de ele\u015ftiri kayna\u011f\u0131 oldular.<\/p>\n\n\n\n

Ele\u015ftirel Sonu\u00e7<\/h3>\n\n\n\n

Olumlu yanlar\u0131:<\/strong>
Devrimci cesaret, anti-emperyalist duru\u015f ve sosyalist fikrin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na katt\u0131klar\u0131 moral de\u011ferler.<\/p>\n\n\n\n

S\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131:<\/strong>
Kemalizmle tam kopu\u015fun sa\u011flanamamas\u0131; ulusal sorunun ba\u011f\u0131ms\u0131z bir eksen olarak ele al\u0131nmamas\u0131; T\u00fcrkiye merkezli devrim perspektifinin bask\u0131nl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sons\u00f6z<\/h3>\n\n\n\n

6 May\u0131s, yaln\u0131zca bir anma g\u00fcn\u00fc de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir devrimci muhasebe g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Denizler bir son de\u011fil, bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Onlar\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 miras iki y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr:
\u0130lham veren bir devrimci irade ve a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken teorik-siyasal s\u0131n\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle 6 May\u0131s\u2019\u0131 anmak; ne yaln\u0131zca romantize etmek ne de t\u00fcm\u00fcyle reddetmektir. As\u0131l olan, onlar\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yolu ele\u015ftirel bir bilin\u00e7le daha ileri ta\u015f\u0131makt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

An\u0131lar\u0131na sonsuz sayg\u0131yla<\/strong><\/p>\n\n\n\n

06.05.2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

DEN\u0130ZLER\u0130 ANMAK VE ANLAMAK 6 May\u0131s, T\u00fcrkiye devrimci hareketi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaln\u0131zca bir anma g\u00fcn\u00fc de\u011fil; ayn\u0131 zamanda teorik, siyasal ve tarihsel bir muhasebe g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Deniz Gezmi\u015f, Yusuf Aslan ve H\u00fcseyin \u0130nan\u2019\u0131n 1972\u2019de idam edilmesi, T\u00fcrkiye solunun hem en trajik k\u0131r\u0131lmalar\u0131ndan biri hem de en g\u00fc\u00e7l\u00fc sembolik e\u015fiklerinden biridir. 68 Ku\u015fa\u011f\u0131 ve Kopu\u015f Aray\u0131\u015f\u0131 Bu \u00fc\u00e7 …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5690,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[114,43,113,59,54,116,57,41,42,111,55,112,61],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5689"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5689"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5694,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5689\/revisions\/5694"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5690"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}