DEVR\u0130MC\u0130 K\u0130\u015e\u0130L\u0130K SORUNLARI (2)<\/p>\n\n\n\n
\u0130lk insan\u0131n \u00fcretim faaliyeti.
\u0130lkel d\u00f6nemin \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fimi ile somutluk kazanan \u00fcretik g\u00fc\u00e7lerine denk d\u00fc\u015fer. Basitten karma\u015f\u0131\u011fa helezonik bir bi\u00e7imde filizlenen \u00fcretim g\u00fc\u00e7leri, kendisine uygun d\u00fc\u015fen \u00fcretim ili\u015fkilerini bi\u00e7imlendirir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6znesi olan insan, bu yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcnerek ve planlayarak sistematik bir projenin sonucunda ger\u00e7ekle\u015ftirmez. Kendili\u011finden, g\u00fcnl\u00fck; s\u0131radan maddi ya\u015fam ara\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcretirken, bu \u00fcretim faaliyeti s\u0131ras\u0131nda t\u00fcm bunlar birbirine ba\u011fl\u0131 olarak ve birbirlerinin sonucu olarak geli\u015fir. Zincirleme s\u00fcr\u00fcp gider. B\u00f6ylece \u00fcreten insan, bir taraftan ya\u015fam\u0131 devam ettirmek kayg\u0131s\u0131yla maddi ya\u015fam ara\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcretirken; ayn\u0131 anda \u00fcretim ili\u015fkilerini ve toplumsal bilinci de \u00fcretmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Toplumsal bilincin temeli ve belirleyeni ekonomidir. Tarihi yaratan insan, eme\u011fi ya da \u00fcretim ili\u015fkileri ile \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerinin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 nas\u0131l ki bir emek \u00fcr\u00fcn\u00fc ise; insan\u0131n kendisi de kendi emek \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Do\u011fada kendini yaratan tek varl\u0131k insand\u0131r. Onun \u00fcretim eylemi onun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da \u00fcretimidir. Bunlar tart\u0131\u015f\u0131lmaz bilimsel ger\u00e7eklerdir. Bu olgunun \u00fcr\u00fcn\u00fc olan insan\u0131n, politik durumu da toplumsal bilincin \u00f6nemli bir bile\u015fenidir. Yani insan\u0131n beklentisi, hayalleri, kayg\u0131lar\u0131, ba\u015far\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131, korkular\u0131, \u00f6zlemleri, umut ve umutsuzluklar\u0131 ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131 gibi insansal olgular toplumsal bilincin bi\u00e7imleni\u015finde ekonomik eksende \u00f6nemli fakt\u00f6rlerdir. Ayr\u0131ca t\u00fcm bunlar\u0131n, kar\u015fl\u0131kl\u0131 etkile\u015fimleri de farkl\u0131 bile\u015fenlerin olu\u015fumuna etkide bulunur. Ki, insan eylemi paralelinde, insan\u0131n \u00fcretim prati\u011finden \u00e7\u0131kan bilin\u00e7 \/ d\u00fc\u015f\u00fcnce bir kere olu\u015funca pratik kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6zerklik kazan\u0131r. Prati\u011fe y\u00f6n verir, onun geli\u015fimine ve zenginle\u015fmesine katk\u0131 sunar. Bu anlam d\u00fczleminde, ekonomiden \u00f6zerkle\u015fen bilin\u00e7 \/ d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretimde, yani ekonomik \u00fcretimde zenginle\u015fti\u011fi gibi, bizzat kendi i\u00e7inde ayn\u0131 temele ba\u011fl\u0131 kalarak kendi soyut bir bi\u00e7imde \u00fcretmek ve zenginle\u015ftirmek disiplinine sahiptir. Yani ekonominin bir yans\u0131mas\u0131 olan bilin\u00e7 ve benzeri soyutlanmalar; onunla kopmaz diyalektik ba\u011flarla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Belli bir tarihsel geli\u015fmeden sonra bu iki toplumsal olgu; birbirinden ayr\u0131 bir disiplin ve i\u015fleyi\u015fe kavu\u015furlar. Son tahlilde maddi ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 belirleyici olsa da, d\u00fc\u015f\u00fcnce bu ko\u015fullar\u0131 etkiler ve \u00f6nemli oranda \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ar. Bu iki olgu, birbirini tamamlar ve birbirlerinin yeniden \u00fcretimine katk\u0131 yapar. Maddi ya\u015fam temeldir ancak bilgi ve tecr\u00fcbe birikimi y\u00f6nlendirme ve \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mada bazen \u201cbelirleyici\u201d( derin etkileyici) bir rol \u00fcstlene biliyor. Bu diyalektik materyalizmin \u00f6nemli bir saptamas\u0131d\u0131r \/ ilkesidir.
Do\u011fan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan insan\u0131n do\u011faya kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi var olma m\u00fccadelesi, insan\u0131n do\u011fadan kopu\u015f s\u00fcrecidir. Bu ayn\u0131 zamanda insan\u0131n do\u011faya daha bilin\u00e7li bir d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcrecini de beraberinde getirir. Bu kez de\u011fi\u015ftirme ve y\u00f6nlendirme g\u00fcc\u00fcne sahip, adeta do\u011fan\u0131n efendisi olarak bir b\u00fct\u00fcnle\u015fme s\u00f6z konusudur. \u0130nsanl\u0131kla ba\u015flayan bu s\u00fcrecin yaratt\u0131\u011f\u0131 maddi ve manevi de\u011ferler belli bir tarihsel a\u015famadan sonra, \u00f6nce i\u00e7 i\u00e7e ve kar\u0131\u015f\u0131k olan kimi toplumsal de\u011ferlerler giderek ayr\u0131\u015ft\u0131lar ; kendi ko\u015ful ve i\u00e7 yasalar\u0131na g\u00f6re \u00f6zerkle\u015ftiler ve \u00f6zerkle\u015fmektedirler. Bu diyalektik b\u00fct\u00fcnsellik ko\u015fullar\u0131nda bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fada hi\u00e7 bir \u015fey birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. Bu nedenle, diyalektik yasalar \u00e7er\u00e7evesinde bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan s\u00f6z edilebilir. Toplum veya insan do\u011fadan bir kopu\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi halde, nas\u0131l ki do\u011fa ile diyalektik bir kopmazl\u0131k ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k i\u00e7indeyse \u2026<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan ki\u015fili\u011fi, ortalama toplumsal ki\u015fili\u011fin birey baz\u0131nda somutla\u015fmas\u0131d\u0131r. Ki\u015finin bilinci ve ki\u015filik bi\u00e7imleni\u015fi toplumla ko\u015fullu ve onun taraf\u0131ndan belirlenir. Marks`\u0131n dedi\u011fi gibi; \u201c insan\u0131n sosyal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyen bilinci de\u011fildir, tam tersine bilincini belirleyen toplumsal varl\u0131klar\u0131d\u0131r.\u201d Bilin\u00e7 ve ki\u015filik birbirinden kopmaz unsurlard\u0131r. Toplumsal faaliyetle \u00fcretilen bilin\u00e7 gibi, insan\u0131n ki\u015filik bi\u00e7imlenmesi de toplumsal faaliyet i\u00e7inde var olur. Bilin\u00e7 toplumsal bir \u00fcretim oldu\u011fu gibi ki\u015fili\u011fin \u00f6nemli bir bile\u015fenidir de. Hem de en \u00f6nemli ve en aktif bile\u015feni.
\u0130nsanlar, \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken yani maddi ya\u015fam ara\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcretirken kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerde bulunur. Bu ili\u015fkiler s\u00fcrecinde bir bilin\u00e7 olu\u015fur. Ki\u015filik de bu ili\u015fkiler i\u00e7inde \u015fekillenir, Her ki\u015filik toplumsal ili\u015fkiler veya \u00fcretim, ili\u015fkilerle ko\u015fullu geli\u015fir. Yani bireyin o an ve s\u00fcre\u00e7te bulundu\u011fu ekonomik ili\u015fkilere g\u00f6re bi\u00e7imlenir. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla, gerek s\u0131n\u0131fl\u0131 toplum \u00f6ncesi ki\u015filiklerde, n\u00fcansta olsa ki\u015filiklerde farkl\u0131 \u015fekillenmeler s\u00f6z konusudur. Ancak s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumlarda, bu farkl\u0131 \u015fekillenme kar\u015f\u0131t iki ki\u015filik yarat\u0131r. S\u0131n\u0131fl\u0131 toplumda, ayn\u0131 ekonomik sitemin veya toplumsal ya\u015fam\u0131n iki temel bile\u015feni olduklar\u0131 halde; farkl\u0131 ekonomik \u00e7\u0131kar ve ili\u015fkiler kar\u015f\u0131t ki\u015filikler ya da kar\u015f\u0131t s\u0131n\u0131flar yaratmaktad\u0131r. Dahas\u0131 d\u00fc\u015fman s\u0131n\u0131flar yaratmaktad\u0131r.
Yeniden vurgulamak gerekirse, ekonominin yans\u0131malar\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 olan deney, birikim bilince d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, insan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm bunlar; onu ku\u015fat\u0131r, y\u00f6nlendirir ve yeniden \u00fcretimde ona yol g\u00f6sterir. Buna farkl\u0131 bir ekonomik toplumsal yans\u0131da olsa, insan\u0131n psikolojik yap\u0131s\u0131 bilin\u00e7 unsuru \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde etkiledi\u011fi gibi, onun sonucu ve tamamlayan\u0131d\u0131r. Bunlar bir kez olu\u015ftuktan sonra, \u00f6zerk bir durum alarak prati\u011fin olmazsa olmaz\u0131 durumunu al\u0131rlar. Soyut d\u00fc\u015f\u00fcnmenin temellerini yarat\u0131rlar. Bu ba\u011flamda her bilin\u00e7 unsurunu do\u011frudan do\u011fruya veya dolay\u0131ms\u0131z ekonomiye ba\u015flamak, bizi kaba materyalizm hatas\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Engels bu durumu \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klar; \u201c son tahlilde ekonomi temeldir\u201d ( d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilincin hatta t\u00fcm soyutlamalar\u0131n). Ayn\u0131 bi\u00e7imde bilin\u00e7 \u00f6gesini maddenin bir yans\u0131s\u0131 olarak kabul etmemek de idealizmdir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan ki\u015fili\u011finin bi\u00e7imleni\u015fi, insan\u0131n kendi kendisini yaratmas\u0131 ile ba\u015flar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu bi\u00e7imleni\u015f ve ilerleme s\u00fcrmektedir. Her toplumsal yap\u0131ya \u00f6zg\u00fc bi\u00e7imlenen insan ki\u015fili\u011fi, farkl\u0131 toplumlarda, mevcut ekonomik ili\u015fkilerde karakter kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Hen\u00fcz emekleme d\u00f6neminde ve do\u011fan\u0131n ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme sava\u015f\u0131 veren insan, o ko\u015fullara g\u00f6re bir ya\u015fam bi\u00e7imi, buna denk d\u00fc\u015fen bir ki\u015filik yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Hen\u00fcz \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7ok zay\u0131f ve ilkel oldu\u011fu d\u00f6nemde insan\u0131n tek amac\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 ve soyunu idame ettirmektir. Burada hen\u00fcz bilin\u00e7 unsuru \u00e7ok zay\u0131ft\u0131r. Ve her \u015fey \u00fcretim faaliyeti s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frenilir. Yani her \u015fey pratik ile \u00f6\u011frenilir. Her \u00f6\u011frendi\u011fini bir daha ki \u00fcretim prati\u011fine aktararak \u00fcretim deneyini zenginle\u015ftirir. Bu etkinlik ku\u015faklar boyu s\u00fcrer ve bilin\u00e7 unsurunun geli\u015fimini sa\u011flar. \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n az geli\u015fmi\u015fli\u011fi, insan\u0131 do\u011faya kar\u015f\u0131 \u00e7aresiz ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz durumunu ifade eder. Nesnel ko\u015fullar\u0131n dayatmas\u0131 insanlar\u0131n topluluk halinde ya\u015famas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar. Bu zorunluluk do\u011fa kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131plak ve ancak ya\u015fam\u0131n\u0131 idame ettirebilecek kadar maddi ya\u015fam ara\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcretebildiklerinden, aralar\u0131nda ger\u00e7ek ve tam bir ilkel e\u015fitlik vard\u0131r. Bu d\u00f6nemin \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerine denk d\u00fc\u015fen sosyal ya\u015fama \u0130lkel kom\u00fcnal Topluluk denildi\u011fi gibi, \u0130lkel Kom\u00fcnizm de denmektedir. Bu d\u00f6nemin insan\u0131n karakteristi\u011fi, mevcut ekonomik ili\u015fkilere kar\u015f\u0131l\u0131k d\u00fc\u015fer. Bu insan s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc bilmez ve toplulu\u011fundaki herhangi birine bask\u0131 yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmez. Herkes ayn\u0131 haklara ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe sahiptir. Bu insan fitne, k\u0131skan\u00e7 ve dalavereci de\u011fildir. Bunlara tamamen yabanc\u0131d\u0131r. Topluluk y\u00f6netiminde, yine ayn\u0131 e\u015fitlik ve kat\u0131l\u0131m vard\u0131r. Do\u011fal hiyerar\u015fik bir durum s\u00f6z konusudur. Ba\u015fka bir ki\u015filik ve geli\u015fmeye nesnel ko\u015fullar yoktur. Bu durum etiksel yap\u0131da da ifade bulur.<\/p>\n\n\n\n
Bu s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz, bask\u0131s\u0131z, e\u015fitlik\u00e7i ve \u201c \u00f6zg\u00fcr\u201d topluluklar; \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n geli\u015fmesi ve do\u011fa kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6receli g\u00fc\u00e7lenmeleri; bu k\u00f6t\u00fcl\u00fck, s\u00f6m\u00fcr\u00fc, bask\u0131, bencilik ve k\u0131skan\u00e7l\u0131k nedir bilmez insanlarda \u00f6zel m\u00fclkiyetin filizlenmesine yol a\u00e7t\u0131. Ki bu, t\u00fcm toplumsal k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin anas\u0131d\u0131r ve temelidir. Yani \u00f6zel m\u00fclkiyet, \u00f6zellikle \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyeti. \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fmesiyle, boy veren toplumsal i\u015f b\u00f6l\u00fcmleri ve s\u0131n\u0131fla\u015fmalar; bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcden uzak insanlar\u0131 da beraberinde de\u011fi\u015ftirdi. Sava\u015f, talanlar ve insan\u0131n soyuna kar\u015f\u0131 ihanetin en \u00f6nemli belgesi insan\u0131n insan\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmesi oldu. Tarihsel olarak, daha ileri bir d\u00fczeyi ifade eden bu sistem, insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu zor ve bask\u0131 ile t\u00fcm do\u011fal haklar\u0131ndan yoksun b\u0131rakt\u0131 ve bu insanlar\u0131 s\u0131radan bir \u00fcretim arac\u0131 ve meta haline getirdi. Bu yeni \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerine denk d\u00fc\u015fen \u00fcretim ili\u015fkisi idi. Yani K\u00f6leci toplumun do\u011fu\u015fu idi. Ku\u015fkusuz bu ge\u00e7i\u015f \u00e7ok uzun y\u0131llar ald\u0131 ve \u00e7ok sanc\u0131l\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan\u0131n do\u011fas\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fcd\u00fcr. Bu tarihsel zorunlulu\u011fa kolay kolay ba\u015f e\u011fmedi. Ne var ki, tarihsel zorunluluktan da ka\u00e7\u0131n\u0131lamazd\u0131. \u0130radeleri d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fen \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler ve ili\u015fkileri toplumsal a\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7ok kanl\u0131, kaba ve zalimce \u00f6rd\u00fc. G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, ekonomik ili\u015fkiler, insan soyunun en saf ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131 kendi silindirleri aras\u0131nda \u00f6\u011f\u00fcterek yeni bir ki\u015fili\u011fe soka bilmektedir. Hem de ge\u00e7mi\u015fin yads\u0131mas\u0131 \u00fczerinde \u015fekillendirerek ve ge\u00e7mi\u015fin birikimleri \u00fczerinde y\u00fckselerek. Bu ekonomik ili\u015fkiler, kendi paralelinde daha \u00fcst bir k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k yaratt\u0131. Ku\u015fkusuz t\u00fcm bunlar, yeni ekonomik ili\u015fkiler gibi eskiyi a\u015farak ve onun birikimleri \u00fczerinde \u015fekillenip ve bir anlamda ondan kopu\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftirerek , onu farkl\u0131 bir tarihsel s\u00fcre\u00e7te yeni ekonomik ili\u015fkilere g\u00f6re yeniden \u00fcreterek devam ettirdi.
Bu tarihsel geli\u015fim bug\u00fcne dek toplumsal, ekonomik yasalara g\u00f6re de\u011fi\u015ferek, d\u00f6n\u00fc\u015ferek ve geli\u015ferek geldi. \u0130nsanl\u0131k bug\u00fcne kadar ilkel kom\u00fcnal topluluk, feodal, kapitalist gibi tarihsel s\u00fcre\u00e7ler ya\u015fad\u0131. Bunlara denk uygarl\u0131klar kurdu. Hatta insanl\u0131k tarihinde k\u0131sa bir d\u00f6nem de olsa reel sosyalizm \u015fahs\u0131nda sosyalizm ile bile tan\u0131\u015ft\u0131. Her sosyal d\u00fczende ekonomik ili\u015fkilerle ko\u015fullu bir ki\u015filik ve k\u00fclt\u00fcr yarat\u0131ld\u0131. Ama her toplum kendi kar\u015f\u0131t\u0131n\u0131 da ba\u011fr\u0131nda yeti\u015ftirerek mezar kaz\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde var etti. T\u00fcm bu toplumlar\u0131n ayn\u0131 \u00fcretim ili\u015fkilerine sahip olanlar\u0131n hepsi ayn\u0131 \u00f6zelliklere sahiptir.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnya co\u011frafyas\u0131ndaki yerleri nerede olursa olsun. Kimi bi\u00e7imsel ve ayr\u0131nt\u0131larda ayn\u0131 ekonomik toplumlarda pek \u00e7ok farkl\u0131l\u0131klar olsa da; temel \u00f6zelikleri \u00f6zde\u015ftir. T\u00fcm bu d\u00fczenler bir \u00f6nceki d\u00fczenin ba\u011fr\u0131nda \u00e7\u0131karak \u00e7ocukluk, olgunluk ve ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6nemlerini ya\u015fayarak yerlerini ba\u011f\u0131rlar\u0131nda filizlenen daha ileri bir sistemi temsil eden g\u00fc\u00e7lere b\u0131rakmaktad\u0131rlar. Her sistem ya da toplumsal d\u00fczenin yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri ( maddi-manevi) bir ba\u015fka \/ bir sonraki topluma devreder. Onu devir alan toplum yeni d\u00fczene gerekli ve uygun olan\u0131 i\u00e7selle\u015ftirirken, i\u015fine yaramayan\u0131 tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7\u00fcr\u00fcmeye b\u0131rak\u0131r. Bu diyalektik i\u015fleyi\u015f sonsuza dek devam eder. Yani tarihin sonuna kadar devam eder. Bu durum insan\u0131n istencini a\u015fan bir olayd\u0131r. Tarihin \u00f6znesi insan oldu\u011fu halde bu b\u00f6yledir.
\u0130lkel – kom\u00fcnal toplumdan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek bi\u00e7imlenen toplumlar ve onun bireyi olan insan; insan olma ser\u00fcvenini kan ter i\u00e7inde ama asla umutsuzlu\u011fa kap\u0131lmadan s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Ne var ki, insanl\u0131k milyonlarca y\u0131ll\u0131k ya\u015f\u0131na ra\u011fmen, hen\u00fcz \u00e7ocukluktan gen\u00e7li\u011fe ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin t\u00fcm sanc\u0131lar\u0131n\u0131 ya\u015famaktad\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn tutars\u0131zl\u0131klar\u0131, aray\u0131\u015flar\u0131, patavats\u0131zl\u0131klar\u0131 ve bunal\u0131mlar\u0131 ile ergen bir \u00e7ocu\u011fun t\u00fcm h\u0131r\u00e7\u0131nl\u0131k ve enerjisi ile doludur. Son s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun temsilcisi, en geli\u015fmi\u015fi ve en evrenseli kapitalizm bug\u00fcn tarihsel sonunu ya\u015famaktad\u0131r. Ya\u015flanm\u0131\u015f ve bir aya\u011f\u0131 \u00e7ukurda olan kapitalizm t\u00fcm hastal\u0131klara a\u00e7\u0131k, sald\u0131rgan ve bir \u00e7ok \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 durumundad\u0131r.
Kapitalist d\u00fczenin yaratt\u0131\u011f\u0131 insan tipi, onun ekonomik ili\u015fkilerine uygun \u015fekillenmi\u015ftir. Ruhsuz, \u00e7\u0131karc\u0131, bencil, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc, bask\u0131c\u0131, k\u0131skan\u00e7, iki y\u00fczl\u00fc ve bireycidir. Oysa bu sistem ilk ba\u015flarda yeni ve ileri bir sistemi temsil etti\u011finden, bir \u00f6nceki sisteme g\u00f6re ilerici, daha ger\u00e7ek\u00e7i, ussald\u0131 ve devrimciydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc, geli\u015fen \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerini temsil ediyor ve \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerine denk d\u00fc\u015fen bir \u00fcretim ili\u015fkisinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yordu. Yani ba\u015fka bir anlat\u0131mla, ileriye do\u011fru y\u00fcr\u00fcyen insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yordu. Ki bu, k\u00f6lecilik ve feodalizm gibi insanl\u0131\u011f\u0131n zorunlu duraklar\u0131ndan biridir. Bug\u00fcn bu sistem son a\u015famas\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131r ve art\u0131k toplumsal ilerlemenin \u00f6n\u00fcn\u00fc t\u0131kamaktad\u0131r. Toplumun ekonomik ve sosyal sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmekten acizdir. Bu acizlik onu yalanc\u0131, ikiy\u00fczl\u00fc, demagog. K\u00f6t\u00fc niyetli, bask\u0131c\u0131 ve gerici yapm\u0131\u015ft\u0131r. Elbette s\u00f6m\u00fcrgeci ve i\u015fgalcidir. Sava\u015flarla ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla giderek dejenere olmakta, halka yabanc\u0131la\u015fmaktad\u0131r. Bu yap\u0131s\u0131yla toplumu ki\u015filiksizle\u015ftirmekte ve kozmopolit bir k\u00fclt\u00fcrle insanlar\u0131 dipsiz labirentlerinde gezdirerek bunaltmaya ve sorunlardan ka\u00e7\u0131\u015fa y\u00f6neltmektedir.
Ellerindeki geli\u015fmi\u015f \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131yla, teknik, ileti\u015fimin devasa ara\u00e7lar\u0131 ve dev medyalar\u0131 ile en yoz k\u00fclt\u00fcrlerini emperyalist metropollerden d\u00fcnyaya yayarak t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 kendi k\u00fclt\u00fcrleriyle zehirlemeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn sonucu: de\u011ferlerine yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ka\u00e7\u0131\u015fta bulan, g\u00fcnl\u00fck \/ ama\u00e7s\u0131z ya\u015fayan, bo\u015f vermi\u015f, bunal\u0131ml\u0131, l\u00fcmpen, ukala ve sorumsuz bir ki\u015filik giderek ba\u015fat k\u0131l\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ancak her sorun ve hastal\u0131k kendi \u00e7\u00f6z\u00fcm ve tedavisinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 da yarat\u0131r. Nas\u0131l ki, bilinmeyen bir hastal\u0131k te\u015fhis edildikten sonra, t\u0131p otoritelerini \/ bilim insanlar\u0131n\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisini veya ilac\u0131n\u0131 bulmaya y\u00f6neltiyorsa; toplumsal hastal\u0131klara da devrimciler ve ilericiler \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya ve tedavi etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Her sorunun bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc vard\u0131r. Hi\u00e7 bir sorun \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz de\u011fildir. Her sistemin de bir alternatif sistemi ve sistemin yaratt\u0131\u011f\u0131 ki\u015fili\u011fe alternatif ki\u015filikler yaratma ko\u015fullar\u0131 vard\u0131r. Bu yeni ki\u015fili\u011fin prototipi eski ki\u015fili\u011fin ba\u011fr\u0131nda do\u011far.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalizmin ba\u011fr\u0131nda, kapitalizmin mezar kaz\u0131c\u0131s\u0131 mevcuttur. Bu mezar kaz\u0131c\u0131 i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fc satmaktan ba\u015fka ellerinde ba\u015fka bir \u015feyi olmayan emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlard\u0131r. Marx`\u0131n belirlemesi ile proletaryad\u0131r. Gelece\u011fin ki\u015filik n\u00fcveleri emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n ki\u015fili\u011finde sakl\u0131d\u0131r. Bu ki\u015filik kapitalizmin geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu toplumda proletaryad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, proletarya; kapitalist sistemde tek \u00e7\u0131kar\u0131 olmayan biricik s\u0131n\u0131ft\u0131r. Hi\u00e7 bir \u00fcretim arac\u0131na sahip de\u011fildir. Ya\u015fam\u0131n\u0131 idame ettirmek ve kendini yeniden \u00fcretebilmek tek serveti i\u015fg\u00fcc\u00fc ve i\u015f becerisidir. En \u00e7ok ezilen ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclen s\u0131n\u0131ft\u0131r. Bu ba\u011flamda pratik ve teorik olarak \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetine de kar\u015f\u0131d\u0131r. Ekonomideki bu konumu onu gelecek s\u0131n\u0131fs\u0131z -s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz toplumun hem yap\u0131c\u0131s\u0131 ve hem de \u00f6nderi yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bir ba\u015fka anlat\u0131mla hem \u00f6nc\u00fc ve hem de temel g\u00fcc\u00fc yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu belirleme d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131n\u0131n bilimsel bir tespitidir.<\/p>\n\n\n\n
Rekabet\u00e7i kapitalizm ko\u015fullar\u0131nda, ara s\u0131n\u0131f ve tabakalar h\u0131zla erimekte; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kendi ya\u015fam\u0131n\u0131 idame ettiremeyecek ko\u015fullarda yoksul ve a\u00e7 bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Burjuva devrimlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 toplumsal deprem sonras\u0131 hen\u00fcz ta\u015flar yerine oturmam\u0131\u015f ve iktidar kavgas\u0131 devam etmektedir. Yani her s\u0131n\u0131f ve tabaka kendi anlay\u0131\u015f ve ideolojisi do\u011frultusunda yeni bir sistem aray\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Proletarya ise kendi d\u00fczenini kurma \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. Burada bir politize olma ve gelece\u011fe ili\u015fkin bir toplumsal \u00fctopya var. Herkes kendi \u00fctopyas\u0131n\u0131n pe\u015finde. Proletarya ve ittifaklar\u0131n\u0131n ilk devrim hamlesi Paris Kom\u00fcn\u00fc ile ifade buluyor. Ne var ki, bu deneyim \u00fc\u00e7 ay bile s\u00fcrmeden ac\u0131mas\u0131zca bast\u0131r\u0131l\u0131yor. D\u00f6nemin proletaryas\u0131 politiktir. Burjuva devrimlerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131na s\u0131\u011fm\u0131yor ve ger\u00e7ekten zincirlerinden ba\u015fka kay\u0131p edecek bir \u015feyi yoktur. Marx\u2019\u0131n gelece\u011fin s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun kurucusu ve \u00f6nderi olarak proletaryay\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131 bilimsel bir tespittir. Sosyalizmi onun, yani proletaryan\u0131n ideoloji olarak saptamas\u0131 ve ona g\u00f6re bi\u00e7imlendirmesi anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r. Ne var ki, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n t\u00fcm \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen, Bat\u0131 Avrupa`da bir proleter devrim ya da sosyalist devrim ger\u00e7ekle\u015femedi. Bu ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p tart\u0131\u015f\u0131lacak bir konudur. Neden ba\u015far\u0131lamad\u0131 konusu! Ger\u00e7i Marx Paris Kom\u00fcn\u00fc’n\u00fcn neden ba\u015far\u0131s\u0131z olu\u011fu tespitini yap\u0131yor ancak, bug\u00fcn d\u00f6n\u00fcp bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yeni tespitler m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Marksizm somut ko\u015fullar\u0131n somut tahlilidir. Statik de\u011fildir. Lenin, Avrupa ve di\u011fer \u201cOrtodoks\u201d Marksistlerin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc hataya d\u00fc\u015fmedi. Somut ko\u015fullar\u0131n somut tahlilini yaparak; kapitalizmin en geli\u015fmi\u015f yerinde de\u011fil, en zay\u0131f halkas\u0131nda devrim yapt\u0131. Proletaryan\u0131n ideolojik \u00f6nderli\u011finde bu devrimi ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Burada s\u0131n\u0131f bilin\u00e7li i\u015f\u00e7iler vard\u0131 ama kom\u00fcnistlerin ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u015f\u00e7i ya da emek\u00e7i de\u011fildi. Ama ideoloji sosyalizmdi. \u00d6nemli olan bu. Sosyalizmin \u00f6nderli\u011finde olmas\u0131d\u0131r devrimin. Kitlesi k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva m\u0131, k\u00f6yl\u00fc m\u00fc, \u00f6nemli de\u011fildir. \u00d6nemli olan sosyalist ya da kom\u00fcnist \u00f6nderlikli olmas\u0131d\u0131r. Daha sonra, daha geri toplumlar ve s\u00f6m\u00fcrge uluslar kendi ulusal kurtulu\u015f devrimlerini yine sosyalimin \u00f6nderli\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirdiler. Emperyalist a\u015famada somut ko\u015fullar de\u011fi\u015fince, devrim yapan kitlelerinde s\u0131n\u0131fsal yap\u0131lar\u0131 farkl\u0131la\u015ft\u0131. Sosyalizm sadece proletaryayla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131rsak, onu zay\u0131flatm\u0131\u015f oluruz. Sosyalizm sadece proletaryan\u0131n de\u011fil, t\u00fcm ezilen s\u0131n\u0131f ve halkalar\u0131n ideolojisidir. Burada, vurgulamak istedi\u011fim, sosyalizmin proletaryaya endeksli k\u0131lmak bilimsel de\u011fildir. Sosyalizmi kuran kitleler, kuracaklar\u0131 ekonominin emek\u00e7ileridirler. Yar\u0131 i\u015f\u00e7ileridirler. Ve kom\u00fcnizme ge\u00e7erken s\u0131n\u0131flar tarihe kar\u0131\u015faca\u011f\u0131na g\u00f6re, proleterin de, yar\u0131 i\u015f\u00e7isi, emek\u00e7isi, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazisi ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de tarihe kar\u0131\u015facakt\u0131r. Bu ba\u011flamda devrim yapan kitler kendi s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n da mezar kaz\u0131c\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
Ancak hi\u00e7 bir s\u0131n\u0131f ve sosyal grup toplumun genel yap\u0131s\u0131n\u0131n temel \u00f6zelikleri d\u0131\u015f\u0131nda tutulamaz. Nas\u0131l ki, bug\u00fcn\u00fcn k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve uygarl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015fin bir ileri ve \u00fcst a\u015famas\u0131 ve sentezi ise, bu manada onun \u00fczerinde y\u00fckselen mevcut kapitalist toplumda, t\u00fcm s\u0131n\u0131flar genel anlamda ba\u015fta kendi ulusal k\u00fclt\u00fcr ve ki\u015filikleriyle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f ve onun havas\u0131n\u0131 solumaktad\u0131r. Proletaryan\u0131n \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 pozisyonun verdi\u011fi farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tamamen toplumsal k\u00fclt\u00fcr ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar ile ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ekonomik ili\u015fkilere kim hakim ya da topluma hangi s\u0131n\u0131f egemense; mevcut toplumsal k\u00fclt\u00fcr\u00fc onlar belirler. Ayni \u015fekilde politika ve ahlak\u0131 da. Lenin, bu toplumsal realiteden hareketler; saf proletarya k\u00fclt\u00fcr yaratma \u00e7abalar\u0131n\u0131 sa\u00e7ma ve devrimci olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrer. Lenin \u015f\u00f6yle diyor; bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz insanl\u0131\u011f\u0131n tarihsel olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm maddi ve manevi de\u011ferlerin en devrimci sentezidir. Ancak proletarya toplumsal geli\u015fmede ve devrimci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmede \u00f6nemli bir s\u0131n\u0131fsal g\u00fc\u00e7t\u00fcr ya da proletaryan\u0131n \u00fcretim ili\u015fkileri i\u00e7indeki konumu onu devrimci bir duru\u015fun sahibi yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak kendi s\u0131n\u0131f bilinciyle bulu\u015fmam\u0131\u015f bir proletarya s\u0131radan bir toplumsal ki\u015filiktir.
Kapitalist emperyalist sistem i\u00e7inde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ya da proletarya; egemen burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kozmopolit yoz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn sarmal\u0131ndad\u0131r. Bu durumu din ve toplumsal ahlak daha da g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Maddi imkans\u0131zl\u0131k ve zaman yetersizli\u011finden dolay\u0131 i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okutamamas\u0131; kendi s\u0131n\u0131f bilincini verecek okullar\u0131n\u0131n olmamas\u0131; okuma olana\u011f\u0131 bulan\u0131n da, burjuva e\u011fitim kurumlar\u0131nda okumas\u0131 gibi bir \u00e7ok fakt\u00f6r; proletarya ve di\u011fer emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n bilimle konta\u011f\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ekonomik yetersizlik k\u00fclt\u00fcrel yetersizlikle ayn\u0131 paralelde seyir eder. Dolay\u0131s\u0131yla kendi ideolojisi ve ideolojik ve politik bilin\u00e7 d\u0131\u015fardan kom\u00fcnistler taraf\u0131ndan verilmektedir. Bu ger\u00e7eklik g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de devam ediyor. proletaryan\u0131n kendisi i\u00e7in s\u0131n\u0131f olmas\u0131, onun s\u0131n\u0131f bilincine ula\u015fmas\u0131 yetmiyor. Bu nesnel durumu Marx \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor; proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilincini bir avu\u00e7 ayd\u0131n-kom\u00fcnist taraf\u0131ndan veriliyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n tarih boyunca yaratt\u0131\u011f\u0131 en ileri, en y\u00fcksek, en devrimci k\u00fclt\u00fcr, toplumsal bilin\u00e7 veya toplumsal tasar\u0131m sosyalizmdir. Bir de, tarihsel materyalist bilin\u00e7 ve diyalektik ile projelendirdi\u011fi insanl\u0131\u011f\u0131n en ileri toplumsal a\u015famas\u0131 sosyalizmin son evresi kom\u00fcnizmdir. Kom\u00fcnizm, insanl\u0131\u011f\u0131n varolu\u015fundan bug\u00fcne dek yaratt\u0131\u011f\u0131 en ileri, en bilimsel ve en son toplumsal projesidir. Yani insanl\u0131\u011f\u0131n en son evrensel projesidir. \u00d6zelde kapitalizmin ele\u015ftirisinden \u00e7\u0131kan ve onun sentezi olan kom\u00fcnizm; ayn\u0131 zamanda tarihsel olarak t\u00fcm topluluk ve toplumlar\u0131n bir sentezi ve en \u00fcst bi\u00e7imidir. Bu ba\u011flamda, bireylerinde bug\u00fcn vard\u0131\u011f\u0131 ve varaca\u011f\u0131 en geli\u015fmi\u015f, en ilerici ve en \u00fcst ki\u015filik kom\u00fcnist ki\u015filiktir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, kom\u00fcnist ki\u015filik; tarihsel geli\u015fmenin yaratt\u0131\u011f\u0131 en ileri, en \u00fcst ki\u015filik sentezidir. Ba\u015fka bir ifade ile tarihin ve insanl\u0131\u011f\u0131n birey baz\u0131nda vard\u0131\u011f\u0131 ki\u015filik doru\u011fudur. Bu ki\u015filik, bilim ve teknoloji ile donat\u0131lm\u0131\u015f; do\u011fa bilinciyle yo\u011furulmu\u015f, kendi kendini y\u00f6netecek yetenek ve inisiyatifi geli\u015ftirmi\u015f; insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve s\u0131n\u0131fs\u0131z toplum idealleri ile i\u00e7selle\u015fmi\u015f ki\u015filiktir. Elbette ki, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce mevcut ekonomik ko\u015fullardan hareketle var olmu\u015ftur. K\u0131sacas\u0131 kom\u00fcnizm insan bilincinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu onun en geli\u015fmi\u015f, en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve en avantajl\u0131 yan\u0131d\u0131r ancak ayn\u0131 zamanda en zor ve zay\u0131f yan\u0131d\u0131r da. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yeni toplumsal yap\u0131 nesnel tarihsel ko\u015fullar\u0131n \u00fcr\u00fcn olmakla birlikte, insan bilincinin \/ d\u00fc\u015f\u00fcncesinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Di\u011fer toplumsal sistemler, bir \u00f6nceki sistemin i\u00e7inde kendi \u00fcretim ili\u015fkilerini geli\u015ftirebiliyor ve kendi sistemini bir \u00f6nceki sistemin ba\u011fr\u0131nda \u00f6rg\u00fctleyebiliyor. Bir bi\u00e7imiyle kendi \u00fcst yap\u0131s\u0131 da bir \u00f6nceki toplumun ba\u011fr\u0131nda olu\u015fabiliyor. Sosyalizm bir \u00f6nceki toplumun ba\u011fr\u0131nda kendi ekonomik ili\u015fkilerini yaratamad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00fcst yap\u0131s\u0131n\u0131 da yaratam\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, daha \u00f6nceki toplumlara da, ekonomik ili\u015fkiler sadece bi\u00e7im de\u011fi\u015ftiriyor. S\u00f6m\u00fcr\u00fcp ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyet devam ediyor. S\u0131n\u0131fsal sadece \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak yeniden mevzileniyor. S\u0131n\u0131fl\u0131 toplumlarda, bir toplumdan di\u011ferine ge\u00e7i\u015f \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetinin el veya bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirmesi ile siyasal iktidara yeni egemen s\u0131n\u0131f\u0131n ele ge\u00e7irme kavgas\u0131 var. Burada s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 bi\u00e7im de\u011fi\u015ftiriyor. Sosyalizm daha farkl\u0131 ve s\u0131n\u0131fl\u0131 sistemle uyu\u015fmaz bir \u00f6z ve bi\u00e7ime sahiptir. Sosyalizm bir \u00f6nceki s\u0131n\u0131f\u0131n ba\u011fr\u0131nda gelime olana\u011f\u0131 yoktur. \u0130nsan bilincinin bir projesidir. Burada gelecek toplumun d\u00fc\u015f\u00fcnsel olarak genel hatlar\u0131 var. Ama hen\u00fcz \u00fcretim ili\u015fkileri yoktur. Bu sistem kom\u00fcnistlerin \u00f6nderli\u011finde ger\u00e7ekle\u015fecek toplumsal sosyalist bir devrimle \u00fcretim ili\u015fkilerini ve \u00fcst yap\u0131s\u0131n\u0131n \u015fekillenmesine olanak sa\u011flanabilecektir. Bu nedenle, kapitalizmden kom\u00fcnizme ge\u00e7i\u015f i\u00e7in bir ara sistem olan sosyalizm \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Sosyalizm toplumu kom\u00fcnizme haz\u0131rlayacak bir ilk evredir. Bu zor ve sanc\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir, fakat ka\u00e7\u0131n\u0131lamaz bir tarihsel zorunluluk ve gerekliliktir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 bir de\u011firmen gibi \u00f6\u011f\u00fcten kapitalist sistem, bireyin her davran\u0131\u015f\u0131n\u0131, tercihini ve e\u011filimini; geli\u015ftirdi\u011fi teknoloji ile rahatl\u0131kla m\u00fcdahale etmekte, bi\u00e7imlendirip y\u00f6nlendirmektedir. Reklam ve modac\u0131l\u0131kla, t\u00fcketimi kam\u00e7\u0131lamaktad\u0131r. Bas\u0131n, yay\u0131n, radyo, televizyon, internet ve telefon gibi ileti\u015fim \/ medya ara\u00e7lar\u0131 ile toplum ve bireyi kendi sisteminin s\u0131n\u0131rlar\u0131nda s\u00fcrekli k\u00fclt\u00fcrel bas\u0131n\u00e7la bireyin t\u00fcm edinimlerini denetlemekte, y\u00f6nlendirmekte ve bi\u00e7imlendirmektedir. Sanattan, edebiyata; modadan a\u015fka, her \u015feyi bir meta ve pazar sorunu olarak ele almaktad\u0131r. Bununla burjuvazi, insanl\u0131\u011f\u0131 ili\u011fine kadar s\u00f6m\u00fcrmekte ve bireyin zevk, e\u011flence ve estetik anlay\u0131\u015f\u0131na m\u00fcdahale ederek onu bir pazar ve kar unsuruna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bireyin inisiyatif , d\u00fc\u015f\u00fcnme ve yarat\u0131c\u0131k olanaklar\u0131n\u0131n temellerini ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Her \u015feyi kendi ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re kurumla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sistemin d\u0131\u015f\u0131nda kalmak isteyene ya\u015fama olanaklar\u0131n\u0131 b\u0131rakmamaktad\u0131r. Teknolojinin ve \u00fcretim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na ayak uydurmaya \u00e7al\u0131\u015fan kitleler ve abur cubur t\u00fcketimi kar\u015f\u0131lamak tela\u015f\u0131yla gece g\u00fcnd\u00fcz ko\u015fturmaktad\u0131r. Buna ra\u011fmen, iki yakas\u0131n\u0131 bir araya getirememektedir. \u00c7al\u0131\u015fmaktan kendisine zaman ay\u0131rmayan birey, kitap okuyamamakta, sanatsal etkinliklere gidememekte, d\u00fc\u015f\u00fcnme ortam veya zaman\u0131 bulamamaktad\u0131r. B\u00f6yle birey adeta bir \u00fcretim robotuna d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Tabi, s\u00fcrekli i\u015fsiz kalma korkusu Demokles’in k\u0131l\u0131c\u0131 gibi ba\u015f\u0131n\u0131n ucunda sallanmaktad\u0131r. Taksitlere ve t\u00fcketime para yeti\u015ftirmek i\u00e7in adeta ring at\u0131 gibi sistemin fasit dairesi i\u00e7inde debelenmektedir. Kapitalizmin bu ortam\u0131nda zihni bunalan ve psikolojisi bozulan birey; ka\u00e7\u0131\u015fa y\u00f6nelmektedir. Bu durum sanatta yans\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli yoz ak\u0131\u015flarda bulurken; bireyde umutsuzluk, \u00f6zg\u00fcven yitimi, bireycilik, maddiyat\u00e7\u0131l\u0131k ve bir \u00e7ok ruhsal ve etiksel hastal\u0131klara yol a\u00e7maktad\u0131r. \u0130ntihar, uyu\u015fturucu, beyaz kad\u0131n ticareti, bir \u00e7ok \u015fans oyunlar\u0131na ( kumar) , futbol, rep (rap m\u00fczi\u011fi) ve arabesk gibi alanlara gen\u00e7li\u011fin \u00e7\u0131\u011f gibi y\u00f6nelmesi; i\u00e7inde bir protestoyu \/ tepkiyi ta\u015f\u0131sa da, toplumsal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ve yozla\u015fman\u0131n en belirgin unsurlar\u0131d\u0131r. Reel sosyalizmin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra, geri ve M\u00fcsl\u00fcman toplumlarda dine ve dini ba\u011fnazl\u0131\u011fa s\u0131\u011f\u0131nmada, bir ka\u00e7\u0131\u015f ve toplumsal yabanc\u0131la\u015fmad\u0131r. \u00d6zetle, toplumsal \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn yans\u0131malar\u0131 olan yozla\u015fma; kendi sanat\u0131n\u0131, felsefesini, ahlak\u0131n\u0131 ve politikas\u0131n\u0131 da \u00fcreterek toplumda tam bir karma\u015fa yarat\u0131yor. Fa\u015fizm bu yozla\u015fman\u0131n ve \u00e7\u0131kmaz\u0131n burjuva ideolojisidir ve iktidar bi\u00e7imidir bir anlamda. \u015eeriat\u00e7\u0131l\u0131k veya din \u00f6rt\u00fcl\u00fc fa\u015fizmde bunun sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu \u00e7\u00fcr\u00fcme ve yozla\u015fmada toplumun t\u00fcm kesimleri nasibi almaktad\u0131r. Ne var ki, en \u00e7ok toplumun gelece\u011fi olan gen\u00e7ler bundan etkilenmektedir. Marx`\u0131n kendi tarihsel s\u00fcrecinde, s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun kurucu ve \u00f6nderi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 da bu yabanc\u0131la\u015fma ve \u00e7\u00fcr\u00fcmeden nasibini almaktad\u0131r. Yetersiz e\u011fitimleri, ekonomik sorunlar\u0131n dayan\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bunal\u0131m, kapitalizmin kozmopolit k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisi ve sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnceyle bulu\u015famam\u0131\u015f i\u015f\u00e7i kesiminde bu durum tahripkar bir olmaktad\u0131r. H\u0131rs\u0131zl\u0131k, kumar, uyu\u015fturucu ticareti ve kullan\u0131m\u0131, serserilik ve dini tutuculuk ile muhafazakarl\u0131k; en \u00e7ok yoksul emek\u00e7i ve i\u015f\u00e7ilerin yo\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kenar mahallerde yayg\u0131nd\u0131r. Bu bir t\u00fcr tesad\u00fcf ya da bir ahlak eksikli\u011fiden kaynaklanm\u0131yor. Ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar ve \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck ya da \u00e7aresizlik bu insanlar\u0131 buna y\u00f6neltmektedir. Burada egemen s\u0131n\u0131f\u0131n etkilemesi ve y\u00f6nlendirmesi de vard\u0131r. (Devam edecek)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" DEVR\u0130MC\u0130 K\u0130\u015e\u0130L\u0130K SORUNLARI (2) \u0130lk insan\u0131n \u00fcretim faaliyeti.\u0130lkel d\u00f6nemin \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fimi ile somutluk kazanan \u00fcretik g\u00fc\u00e7lerine denk d\u00fc\u015fer. Basitten karma\u015f\u0131\u011fa helezonik bir bi\u00e7imde filizlenen \u00fcretim g\u00fc\u00e7leri, kendisine uygun d\u00fc\u015fen \u00fcretim ili\u015fkilerini bi\u00e7imlendirir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6znesi olan insan, bu yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcnerek ve planlayarak sistematik bir projenin sonucunda ger\u00e7ekle\u015ftirmez. Kendili\u011finden, g\u00fcnl\u00fck; s\u0131radan maddi ya\u015fam ara\u00e7lar\u0131n\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5353,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[114,43,113,59,54,58,57,41,42,111,55,112,61],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5352"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5352"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5357,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5352\/revisions\/5357"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5353"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Bilim ve teknolojinin vard\u0131\u011f\u0131 a\u015faman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 nesnel ko\u015fullar ve toplumsal geli\u015fmenin vard\u0131\u011f\u0131 bu nokta, soyut d\u00fc\u015f\u00fcnebilmenin, do\u011fa, toplum ve ekonomik zorluklar\u0131n bilincine varman\u0131n, onu a\u015fman\u0131n, inisiyatif alt\u0131na alman\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 da yaratt\u0131. Tarihsel ak\u0131\u015f, bug\u00fcne dek bir toplumun ekonomi ili\u015fkilerini bir \u00f6nceki toplumun ba\u011fr\u0131nda b\u00fcy\u00fcterek \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 ve sanc\u0131l\u0131 bir devrim bi\u00e7iminde yeni toplum eski toplumun yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu genellikle \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fmesiyle ona uygun yeni ekonomik ili\u015fkilerin olu\u015fumu \u201ckendili\u011finden\u201d olmu\u015ftur. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla, eski toplumun ba\u011fr\u0131nda geli\u015fen, ona alternatif olan sistem, onunla i\u00e7 i\u00e7e, onunla \u00e7at\u0131\u015farak b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ve ekonomik bir g\u00fc\u00e7 haline geldikten sonra, eski toplumun \u00fcst yap\u0131s\u0131n\u0131 tasfiye etmi\u015f ve zamanla iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015ftir. Burada, bir \u00f6nceki toplumun ba\u011fr\u0131nda sadece yeni toplumun nesnel ko\u015fullar\u0131 olu\u015fmam\u0131\u015f, yeni ekonomik ili\u015fkilerde geli\u015fmi\u015ftir. Bu temel \u00fczerinde kedini \u00fcst yap\u0131s\u0131 da eski toplumun ba\u011fr\u0131nda geli\u015fme ve olu\u015fma olana\u011f\u0131 bulmu\u015ftur. Bu durum ilkel kom\u00fcnal topluluktan k\u00f6leci topluma, k\u00f6leci toplumdan feodal topluma, feodal toplumdan kapitalist topluma devrimsel ge\u00e7i\u015fler b\u00f6yle olmu\u015ftur. Bi\u00e7imsel olarak baz\u0131 yerlerde bu devrimsel s\u00fcre\u00e7ler ayr\u0131nt\u0131larda kimi farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterse de, temel kural de\u011fi\u015fmemi\u015ftir. Hatta, baz\u0131 co\u011frafyalarda, bu sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumsal s\u00fcre\u00e7lerin baz\u0131lar ya\u015fanmadan da devrimsel ge\u00e7i\u015fler olmu\u015ftur. Mesela k\u00f6leci toplumu sistem olarak ya\u015famayan halklar vard\u0131. Bunun gibi. Biz bu toplumsal s\u00fcre\u00e7leri konumuzda temel al\u0131yoruz.
sosyalizmin toplumsal temelleri ve d\u00fc\u015f\u00fcnce baz\u0131nda teorik formasyona ula\u015fmas\u0131 ancak kapitalizmin ko\u015fullar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Kapitalizmden \u00f6ncede sosyalist formda d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve toplumsal hareketler olmu\u015fsa da; kapitalizmdeki kadar belirgin ve bilimsel bir bi\u00e7ime ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Sosyalizmin s\u00f6zc\u00fck veya kavram olarak bir form ve g\u00fc\u00e7 haline gelmesi kapitalizmin ekonomik ko\u015fullar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 iklimde geli\u015fmi\u015ftir. Anadolu\u2019da 15. y\u00fczy\u0131lda \u015eeyh Bedreddinin geli\u015ftirmek istedi\u011fi toplumsal sistem, d\u00f6nemin sosyalizmi veya kom\u00fcnizmi olarak adland\u0131r\u0131yoruz. Benzer d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hareketler daha \u00f6nceleri de var olmu\u015ftur ancak hi\u00e7 biri maalesef ba\u015far\u0131ya ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak insanl\u0131k her zaman bu \u00fctopyaya ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Neyse, bilimsel sosyalizmin bi\u00e7im bulmas\u0131, teorik ve bilimsel a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 Marx ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kapitalizmin rekabet\u00e7i d\u00f6neminde, Marx<\/code>tan \u00f6nce ve \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n form\u00fcle etti\u011fi \u00e7e\u015fitli sosyalist \/ kom\u00fcnist d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131 olmu\u015ftur. \u00dctopik sosyalizm, anar\u015fizm \/ anarko, sendikalizm ve reformizm gibi sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131 tarih sahnesinde yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, Marx; bilimsel ve felsefi temellere sosyalizm ve kom\u00fcnizmi kavu\u015fturmu\u015ftur. Bu insanl\u0131\u011f\u0131n tarihsel olarak vard\u0131\u011f\u0131 ileri a\u015famay\u0131 b\u00fcy\u00fck ilerlemeyi ve geli\u015fmeyi ifade eder. Kapitalizmin ele\u015ftirisinden kom\u00fcnizme varma insanl\u0131k tarihinin en anlaml\u0131 ve en devrimci meyvesidir. Kapitalizm feodalizmin ba\u011fr\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve kapitalist \u00fcretim ili\u015fkileri olgunla\u015ft\u0131. Oysa, kapitalizmin ba\u011fr\u0131nda kom\u00fcnizmin ilk a\u015famas\u0131 sosyalizmin \u00fcretim ili\u015fkileri geli\u015fmedi ve geli\u015femez de. Ancak sosyalist \u00fcretim ili\u015fkiler i\u00e7in nesnel ekonomik ko\u015fullar\u0131 olu\u015ftu ve olgunla\u015ft\u0131. \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ve \u00fcretimin toplumsalla\u015fmas\u0131n\u0131n en \u00fcst d\u00fczeye varmas\u0131, sosyalizmin objektif ko\u015fullar\u0131n\u0131 yaratt\u0131. Bu objektif ko\u015fullar \u00fczerinde \u015fekillenen sosyalizm ya da kom\u00fcnizmin haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131 t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n nihai kurtulu\u015funun m\u00fcjdecisi oldu. Kapitalizme alternatif bir sistem olarak tarih sahnesinde yerini ald\u0131.
S\u0131n\u0131fs\u0131z ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz toplum projesi olan kom\u00fcnizm, kendi insan tipini de yaratt\u0131. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve toplumsal \u00fctopyan\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc; s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz, s\u0131n\u0131fs\u0131z bir toplum olmas\u0131yla ile birlikte; ayr\u0131ca, onun temel iskeletinin objektif ko\u015fullar\u0131n bilimsel \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesinin tamamen bir insanl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olmas\u0131d\u0131r. Sosyalizmin ekonomik ili\u015fkileri, kendili\u011finden bir \u00f6nceki toplumun ba\u011fr\u0131nda geli\u015fmiyor. Bu sistem bilimsel ve insan beyninin bir anlamda tasarlayarak \u00fcretti\u011fi bir insanl\u0131k d\u00fczenidir.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 yoz ve kozmopolit k\u00fclt\u00fcr; sistemi bol hastal\u0131k \u00fcreten bir batakl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bilim ve teknolojide kendi \u00e7\u0131kar\u0131na s\u0131n\u0131rs\u0131zca kullanarak, ezilen emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131 ve halklar\u0131 kendi batakl\u0131k girdab\u0131na alarak, onlara nefes ald\u0131rmamaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7ileri-emek\u00e7ileri d\u00fczenin \/ \u00fcretim arac\u0131n\u0131n s\u0131radan bir halkas\u0131 veya bir ara par\u00e7as\u0131 haline getirmi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7i i\u015fin veya \u00fcretimin \u00f6znesi olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, \u00fcretim arac\u0131n\u0131n bir eklentisi haline getirilmi\u015ftir. B\u00f6ylece \u00fcretimde insan unsuru hi\u00e7le\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n