{"id":4922,"date":"2022-11-10T09:58:49","date_gmt":"2022-11-10T08:58:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=4922"},"modified":"2022-11-10T09:58:50","modified_gmt":"2022-11-10T08:58:50","slug":"dersim-soykirimi-asla-unutulamaz-erdal-yildirim","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=4922","title":{"rendered":"DERS\u0130M SOYKIRIMI ASLA UNUTULAMAZ! Erdal YILDIRIM"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-center\">Denge K\u00fcrdistan Yay\u0131n Kollektifi olarak Erdal Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;\u0131n \u00c7atla\u011f\u0131n\u0131 bulan yaz\u0131lar kitab\u0131nda yay\u0131nlanan bu yaz\u0131 2016 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Dersim Soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 irdeleyen bir makale olmas\u0131 ac\u0131s\u0131ndan yay\u0131nlamay\u0131 gerekli g\u00f6rd\u00fck. Erdal Y\u0131ld\u0131r\u0131m arkada\u015f\u0131n ho\u015f g\u00f6r\u00fcs\u00fcne s\u0131\u011f\u0131n\u0131yoruz. Biliyoruz ki bu t\u00fcr \u00f6nemli belgeler tarihe her zaman not d\u00fc\u015fecektir. Bu t\u00fcr yaz\u0131nsal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 geni\u015f kitlelere ula\u015ft\u0131rmak Denge K\u00fcrdistan yay\u0131n kollektifinin \u00f6ncelikli g\u00f6revlerindendir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Denge K\u00fcrdistan Yay\u0131n Kollektifi <\/p>\n\n\n\n<p>DERS\u0130M SOYKIRIMI ASLA UNUTULAMAZ!<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin yaz\u0131l\u0131, belgeli, canl\u0131 tan\u0131k anlat\u0131mlar\u0131yla tespit edilmi\u015f onlarca soyk\u0131r\u0131m\u0131n en can ac\u0131mas\u0131z olanlar\u0131ndan biri Dersim 1937-38 Soyk\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Aynen Dersimli Cemal S\u00fcreya\u2019n\u0131n \u201cTarih \u00d6ncesi K\u00f6pekler Havl\u0131yordu\u201d \u015fiirinde anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi \u2018\u00f6l\u00fcmler, y\u0131k\u0131mlar, s\u00fcrg\u00fcnlerle ak\u0131llardan hi\u00e7bir zaman \u00e7\u0131kmayacak\u2019 bir soyk\u0131r\u0131md\u0131r 37-38 Dersim.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarihe bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ilk b\u00fcy\u00fck soyk\u0131r\u0131m\u0131 1492 y\u0131l\u0131nda Kristof Kolomb\u2019un Amerika topraklar\u0131na ayak basmas\u0131yla g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ki, Amerika topraklar\u0131na ayak basan ve soyk\u0131r\u0131m uygulayan barbar Avrupal\u0131lar 20 y\u0131lda n\u00fcf\u00fcsu 8 milyon olan Arawaks yerlilerinin n\u00fcfusunu 28 bine kadar inmesine sebep olurlar.<\/p>\n\n\n\n<p>1788 den 1938\u2019e kadar olan y\u0131llarda Avustralya topraklar\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirmek \u00fczere giden \u0130ngilizler, yerli halk Aborjinleri sistematik bir \u015fekilde, aralar\u0131na salg\u0131n hastal\u0131k yayarak, ya da yemeklerine zehir katarak soyk\u0131r\u0131ma tabi tutar ve bu s\u00fcrede n\u00fcfusu 750 bin olan Aborjinlerin say\u0131s\u0131 30 binlere kadar d\u00fc\u015fer.<\/p>\n\n\n\n<p>1830\u2019lu y\u0131llarda zengin petrol ve maden yataklar\u0131na sahip Cezayir\u2019i i\u015fgal eden Frans\u0131zlar onlarca y\u0131l s\u00fcren ve onbinlerce, y\u00fczbinlerce insan\u0131n soyk\u0131r\u0131ma tabi tutuldu\u011fu bir insanl\u0131k su\u00e7unun sorumlusudur.<\/p>\n\n\n\n<p>1891 y\u0131l\u0131nda Afrika\u2019da Namibya topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal eden Almanlar, \u00fclkenin alt\u0131n ve z\u00fcmr\u00fct madenlerini ele ge\u00e7irmek i\u00e7in \u00fclkenin yerli halklar\u0131 olan Herero ve Nama yerlilerinden ya\u015fl\u0131, kad\u0131n, erkek, \u00e7ocuk fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin binlercesini yok edilir, soyk\u0131r\u0131m sonucu 130 bin yerliden sadece 15 bin kadar\u0131 sa\u011f kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Balkan Sava\u015flar\u0131n\u0131n sonunda par\u00e7alanmaya ba\u015flayan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun son y\u0131llar\u0131nda, 1915 y\u0131l\u0131nda \u0131rk\u00e7\u0131, milliyet\u00e7i \u201ctek dil, tek din, tek millet\u201d d\u00fcsturuyla hareket eden J\u00f6nt\u00fcrkler Anadolu topraklar\u0131n\u0131n kadim halklar\u0131ndan olan Ermenilere kar\u015f\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir soyk\u0131r\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirdiler. Tarihi verilere g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 1,5 milyon Ermeni katledildi. Y\u00fcz binlercesi \u00fclke topraklar\u0131n\u0131 terk etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine Hitler Almanyas\u0131, 2.Emperyalist Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi ve sava\u015f s\u00fcreci olan 1933 &#8211; 45 y\u0131llar\u0131nda B\u00fcy\u00fck Alman \u0130mparatorlu\u011funu kurmak ve \u00fcst\u00fcn bir \u0131rk yaratmak amac\u0131yla, Alman olmayan uluslardan yakla\u015f\u0131k 21 milyon ki\u015fiyi topluca kur\u015funa dizilerek, toplama kamplar\u0131nda f\u0131r\u0131nlarda yak\u0131larak ya da gaz odalar\u0131nda zehirlenerek soyk\u0131r\u0131ma tabi tutuldu.<\/p>\n\n\n\n<p>2.Emperyalist Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Sovyet Ordusundan ka\u00e7an, nerdeyse \u00fc\u00e7te biri 15 ya\u015f\u0131ndan daha k\u00fc\u00e7\u00fcklerin olu\u015fturdu\u011fu 250 bin kadar Alman, Danimarkal\u0131larca toplama kamplar\u0131na al\u0131nd\u0131 ve binlercesi bu kamplarda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Frans\u0131zlar, 1945\u2019te Sedif Ayaklanmas\u0131nda 45 bin Cezayirliyi, 1954-1962 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ise tarihin en b\u00fcy\u00fck soyk\u0131r\u0131m\u0131 sonucu yakla\u015f\u0131k olarak 1,5 milyon Cezayirliyi katlettiler. 3 milyona yak\u0131n Cezayirli de esir d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p><img loading=\"lazy\" width=\"714\" height=\"960\" class=\"wp-image-4928\" style=\"width: 450px;\" src=\"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FB_IMG_1668069727195.jpg\" alt=\"\" srcset=\"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FB_IMG_1668069727195.jpg 714w, http:\/\/www.dengekurdistan.de\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FB_IMG_1668069727195-223x300.jpg 223w\" sizes=\"(max-width: 714px) 100vw, 714px\" \/><\/p>\n\n\n\n<p>Ve Dersim Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 tarihi boyunca onlarca etnik ve inan\u00e7sal kimli\u011fe kar\u015f\u0131 katliamlar ger\u00e7ekle\u015ftiren \u201ctek tip\u00e7i, \u0131rk\u00e7\u0131\u201d zihniyet, 1921 Ko\u00e7giri katliam\u0131ndan sonra A\u011fr\u0131 ve Zilan\u2019da da katliamlar ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama y\u00fczlerce y\u0131l boyunca boyun e\u011fmeyen, \u00f6zg\u00fcrce ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir co\u011frafyada ya\u015fam s\u00fcren ve tarih boyunca bu tek\u00e7i zihniyet taraf\u0131ndan hep \u201c\u00e7\u0131banba\u015f\u0131\u201d olarak nitelendirilen Alevi, K\u0131z\u0131lba\u015f, Rea Hak inan\u00e7l\u0131 ve Zaza, K\u00fcrt kimlikli Dersim\u2019e kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131k devam ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n tescili i\u00e7in de 25 Aral\u0131k 1935 tarihinde \u00f6nce salt Dersim co\u011frafyas\u0131 i\u00e7in \u201cTunceli Vilayetinin \u0130daresi Hakk\u0131nda Kanun\u201d \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>4 Ocak 1936 y\u0131l\u0131nda Dersim ilinin ismi, Tun\u00e7 El operasyonundaki \u201cTun\u00e7 Eli\u201d s\u00f6zc\u00fcklerinin birle\u015ftirilmesi ile \u201cTunceli\u201d olarak de\u011fi\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve 4 May\u0131s 1937 tarihinde bir devlet, belki de tarihte ilk kez g\u00f6r\u00fclen bir uygulamaya imza at\u0131p parlamentosunu toplad\u0131. Sadece Dersim i\u00e7in bir kararname (kanun h\u00fckm\u00fcnde) \u00e7\u0131kartt\u0131. Ad\u0131na \u201c4 May\u0131s Dersim Tertelesi Kararnamesi\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p><img loading=\"lazy\" width=\"610\" height=\"325\" class=\"wp-image-4932\" style=\"width: 450px;\" src=\"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FB_IMG_1668069699475.jpg\" alt=\"\" srcset=\"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FB_IMG_1668069699475.jpg 610w, http:\/\/www.dengekurdistan.de\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FB_IMG_1668069699475-300x160.jpg 300w, http:\/\/www.dengekurdistan.de\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FB_IMG_1668069699475-310x165.jpg 310w\" sizes=\"(max-width: 610px) 100vw, 610px\" \/><\/p>\n\n\n\n<p>TBMM\u2019de Bakanlar Kurulunun \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 bu \u201cDersim Tenkil Kararlar\u0131\u201d kararnamesi, \u00f6z\u00fcnde Dersim\u2019lilere kar\u015f\u0131 \u2018Tedip ve Tenkil Harek\u00e2t\u0131\u201dad\u0131yla toplu bir etnik temizleme ve imha karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 karar\u0131d\u0131r. Bu karar\u0131n ard\u0131ndan Dersim co\u011frafyas\u0131 sava\u015f u\u00e7aklar\u0131nca bombaland\u0131, binlerce, kad\u0131n, erkek, ya\u015fl\u0131 \u00e7ocuk katledildi. 1937 &#8211; 38 y\u0131llar\u0131nda devam eden soyk\u0131r\u0131m sald\u0131r\u0131lar\u0131 sonucu onbinlerce Dersimli katledildi, binlercesi s\u00fcrg\u00fcnlere g\u00f6nderildi. Y\u00fczlerce Dersimli k\u0131z ve erkek \u00e7ocuk ya hizmet\u00e7i veya evlatl\u0131k olarak subaylara ve zengin ailelere verildi. \u0130simleri de\u011fi\u015ftirildi ve \u201cbirer T\u00fcrk, birer S\u00fcnni\u201d olarak b\u00fcy\u00fct\u00fcld\u00fcler. Y\u0131llar sonra K\u00fcrt ve K\u0131z\u0131lba\u015f Alevi oldu\u011funu \u00f6\u011frenen \u00e7ok say\u0131da insan belgesellere, kitaplara, filmlere ve gazete, televizyon haberlerine konu oldu..<\/p>\n\n\n\n<p>Dersim\u2019deki imha operasyonu sadece insanlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131. Dersim co\u011frafyas\u0131n\u0131n ya\u015fam kaynaklar\u0131, inan\u00e7 yerleri, derg\u00e2hlar\u0131 da bombalanarak, ya da ate\u015fe verilerek imha edildi. Say\u0131s\u0131z kad\u0131na, gen\u00e7 k\u0131za tecav\u00fcz edildi. Tecav\u00fczden ka\u00e7an y\u00fczlerce kad\u0131n ve gen\u00e7 k\u0131z Munzur suyuna atlayarak \u00f6l\u00fcm\u00fc se\u00e7ti. Ma\u011faralarda, koyaklarda kurtulmak i\u00e7in saklanan analar, \u201csesleri \u00e7\u0131kmas\u0131n, daha \u00e7ok ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesin\u201d diye \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131na kendi elleriyle son verdi. K\u0131zlar\u0131n sa\u00e7lar\u0131 kaz\u0131t\u0131ld\u0131, ge\u00e7mi\u015fleri unutturulmak istendi. Kutsal Munzur suyu g\u00fcnlerce k\u0131z\u0131l renkte akt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Aradan ge\u00e7en y\u0131llara kar\u015f\u0131n halen Dersim soyk\u0131r\u0131m\u0131 ar\u015fivlerinin tam olarak a\u00e7\u0131lmamas\u0131, Dersim isminin iade edilmemesi, s\u00fcrg\u00fcnler, kay\u0131plar ve evlatl\u0131k verilenlerin listesinin a\u00e7\u0131klanmamas\u0131, Seyit R\u0131za ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n mezar yerlerinin g\u00f6sterilmemesi, bir y\u00fczle\u015fme ve hesapla\u015fman\u0131n yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131, devletin ve egemen zihniyetin Dersim\u2019e kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanca tavr\u0131n\u0131n devam ediyor olmas\u0131 ile a\u00e7\u0131klanabilir. Ancak bu durum dahi, kimilerinin dedi\u011fi gibi bir \u201cunutma\u201d i\u00e7in gerek\u00e7e olamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Dersimli D\u00fcnya Ana, Dersim soyk\u0131r\u0131m\u0131yla ilgili olarak \u201cUnutmay\u0131n bu derdi, bunu unutmay\u0131n\u201d diyordu. Bizler de unutmayaca\u011f\u0131z, unutturmayaca\u011f\u0131z. Zira katliamlar\u0131, soyk\u0131r\u0131mlar\u0131 unutursak hat\u0131rlat\u0131rlar. Ve unutmak ihanettir.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdal YILDIRIM<br>4 May\u0131s 2016<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Erdal YILDIRIM, \u00c7atla\u011f\u0131n\u0131 Bulan Yaz\u0131lar, syf 157, Babek Yay\u0131nlar\u0131&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Kaynak: Erdal Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;\u0131n Fecabook sayfas\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Denge K\u00fcrdistan Yay\u0131n Kollektifi olarak Erdal Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;\u0131n \u00c7atla\u011f\u0131n\u0131 bulan yaz\u0131lar kitab\u0131nda yay\u0131nlanan bu yaz\u0131 2016 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Dersim Soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 irdeleyen bir makale olmas\u0131 ac\u0131s\u0131ndan yay\u0131nlamay\u0131 gerekli g\u00f6rd\u00fck. Erdal Y\u0131ld\u0131r\u0131m arkada\u015f\u0131n ho\u015f g\u00f6r\u00fcs\u00fcne s\u0131\u011f\u0131n\u0131yoruz. Biliyoruz ki bu t\u00fcr \u00f6nemli belgeler tarihe her zaman not d\u00fc\u015fecektir. Bu t\u00fcr yaz\u0131nsal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 geni\u015f kitlelere ula\u015ft\u0131rmak Denge K\u00fcrdistan yay\u0131n kollektifinin &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4923,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[114,43,113,54,58,41,42,111,55,112],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4922"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4922"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4936,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4922\/revisions\/4936"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4923"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}