T\u00fcrc\u00fcl\u00fck Kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 Neden Marksist olmal\u0131? – 2<\/p>\n\n\n\n
C\u0327ag\u0306da\u015f kapitalist toplum, hayvanlar\u0131 yaln\u0131zca deg\u0306erin maddi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131, u\u0308retim arac\u0327lar\u0131, emek arac\u0327lar\u0131 ve elde edilme s\u00fcrecine herhangi bir insan emeg\u0306i kullan\u0131m\u0131 dahil olmad\u0131kc\u0327a dog\u0306a taraf\u0131ndan \u201cbedavaya\u201d sunulan u\u0308retim nesneleri olarak g\u00f6ru\u0308r. Et end\u00fcstrisinin y\u00f6neticileri, hayvan s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc kompleksinin tam kalbinde yer alan bu endu\u0308striden, hayvanlar\u0131 \u00f6ldu\u0308rerek milyarlarca dolar kazan\u0131yorlar. Yaln\u0131zca Almanya\u2019da y\u0131lda 60 milyondan fazla domuz, 3,5 milyondan fazla inek ve 700 milyondan fazla tavuk, \u00f6rdek ve kaz \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek bu end\u00fcstriden y\u0131ll\u0131k 40 milyar euro\u2019yu bulan rekor bir ciro elde ediliyor. I\u0307svic\u0327re\u2019de bile sat\u0131\u015f hacmi 10 milyar I\u0307svic\u0327re frank\u0131 seviyesini buluyor. T\u00fcrkiye\u2019de hayvansal \u00fcr\u00fcn \u00fcretim de\u011feri ise 2017 y\u0131l\u0131nda 69,9 milyar TL olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. 2018 y\u0131l\u0131nda bu de\u011fer 79.1 milyara y\u00fckselirken, 2019 y\u0131l\u0131nda ise 93,92 milyar olmu\u015ftur. Hayvanlar sirklerde ve hayvanat bah\u00e7elerinde, azap verici ve aptalla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u015fov hareketlerini gerc\u0327ekle\u015ftirmeleri ic\u0327in ekseriyetle berbat ko\u015fullarda tutuluyorlar. Avlarda ise c\u0327og\u0306unlug\u0306u zengin avc\u0131lar taraf\u0131ndan, s\u0131rf eg\u0306lencesine \u00f6ldu\u0308ru\u0308lu\u0308yorlar. Deneylerde ara\u015ft\u0131rma ve emek nesneleri olarak i\u015flev g\u00f6ru\u0308rlerken evcil hayvan endu\u0308strisi ise onlar\u0131 iradeleri d\u0131\u015f\u0131nda, kald\u0131rabileceklerinden fazla u\u0308remeye mecbur b\u0131rak\u0131yor ve oyuncak olarak sat\u0131yor. Bu ko\u015fullar korkunc\u0327 ve ac\u0131mas\u0131z; bunlara tan\u0131k olan ve c\u0327evresiyle tamamen yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f bir ili\u015fkisi olmayan herhangi biri, ac\u0131 i\u00e7inde g\u00f6rdu\u0308g\u0306u\u0308 bu duyarl\u0131 varl\u0131klarla en az\u0131ndan bir seviyede empati kurar.<\/p>\n\n\n\n
(Burada, metin; c\u0327ag\u0306da\u015f hayvan haklar\u0131 ve hayvan \u00f6zgu\u0308rlu\u0308k hareketlerine egemen olan \u00fc\u00e7 metafizik t\u00fcrc\u00fcl\u00fck kar\u015f\u0131t\u0131 ak\u0131m\u0131 – Burjuva Ahlak Felsefesi, Liberal Yasal Ele\u015ftiricilik ve Sosyal Liberal Post-Yap\u0131salc\u0131 Anti-Otoritaryanizm- detayland\u0131r\u0131yor.)<\/p>\n\n\n\n
\u00dcc\u0327 yakla\u015f\u0131m da sadece tu\u0308rcu\u0308 akl\u0131n ic\u0327 i\u015fleyi\u015fi ile ilgilenir. Buna binaen, hayvan s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn her bi\u00e7imi onlara tu\u0308rcu\u0308 bilincin bir sonucu gibi g\u00f6ru\u0308nu\u0308r. Onlar ic\u0327in hayvanlar\u0131 \u00f6zgu\u0308rle\u015ftirmeye y\u00f6nelmi\u015f siyasal faaliyet de \u00f6ncelikle dog\u0306ru du\u0308\u015fu\u0308nu\u0308\u015f, ahlaki davran\u0131\u015f ve hukuk normlar\u0131 sorunudur. Dost \u00e7evresi, kasap, et \u00fcreticisi, hayvan deneyi laboratuvar\u0131 ve onun lobicileri\u2026 hayvanlar\u0131n \u00f6zgu\u0308r b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ic\u0327in hepsi tu\u0308rc\u00fc du\u0308\u015fu\u0308nu\u0308\u015fleri ile ili\u015fkilerini kesmelidir. Burada toplumsal praksis, her \u015feyin \u00f6tesinde bir toplumsal bilinc\u0327 meselesidir. Toplumsal bilinc\u0327 de ayr\u0131 ayr\u0131 bireylerin bilincinin toplam\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131r. Hayvan s\u00f6mu\u0308ru\u0308su\u0308 ve hayvan \u00f6zgu\u0308rlu\u0308g\u0306u\u0308 felsefi, epistemolojik ve en iyi ihtimalle hukuk teorisine dair bir soruna indirgenir. Ahlak felsefecileri, hukuk teorisyenleri ve anti-otoriter tu\u0308rcu\u0308lu\u0308k kar\u015f\u0131tlar\u0131 ne hayvan s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcnden k\u00e2r elde edenlerin mevcut hayvan s\u00f6mu\u0308ru\u0308 bic\u0327imlerini devam ettirmekteki kuvvetli c\u0327\u0131karlar\u0131n\u0131 gerc\u0327ekten ac\u0327\u0131klarlar ne de neden b\u00f6yle c\u0327\u0131karlara sahip olduklar\u0131n\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Buras\u0131 tam da Marksizmin meseleye dahil oldug\u0306u yer. \u2026 I\u0307nsanlar, tarihsel olarak belirli u\u0308retim ili\u015fkileri ic\u0327erisinde sarf ettikleri toplumsal emekle, maddi varl\u0131klar\u0131n\u0131n u\u0308zerinden, kendi bilin\u00e7lerini ve bu bilincin deg\u0306i\u015fmesini mu\u0308mku\u0308n ve mecbur k\u0131lan ko\u015fullar\u0131 da u\u0308retirler. Dog\u0306ay\u0131 ve toplumun i\u015flevsellig\u0306ini \u015fekillendiren ve bunlar\u0131 anlaman\u0131n temelini olu\u015fturan – halihaz\u0131rda var olan ko\u015fullar\u0131n etken bir \u015fekilde deg\u0306i\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelen- toplumsal emektir. Nitekim, Marx ve Engels\u2019e g\u00f6re, varl\u0131kla bilinc\u0327, toplumla dog\u0306a aras\u0131ndaki farz edilen ikililig\u0306i u\u0308retenin, y\u00f6neltenin, ve etkileyenin; insan, toplum ve dog\u0306a aras\u0131ndaki ic\u0327sel ili\u015fkileri tesis edenin, ne oldug\u0306una bakmal\u0131y\u0131z- ve bu \u015fey, belirli bir tarihsel bi\u00e7im i\u00e7erisindeki toplumsal emektir. Bu yu\u0308zden bir yanda toplumun \u00f6te yandan hayvanlar\u0131n ve dog\u0306an\u0131n
oldug\u0306u c\u0327eli\u015fki basitc\u0327e insanlar\u0131n kafas\u0131nda geli\u015fip ortaya c\u0327\u0131kmaz; kapitalizm, toplumsal emeg\u0306in \u00f6rgu\u0308tlenmesinin belirli bir tarihsel bi\u00e7imi olarak, s\u00fcrekli bu c\u0327eli\u015fkiyi yeniden u\u0308retir. Kapitalist \u00fcretim
su\u0308reci ic\u0327erisinde, hayvanlar ve dog\u0306a, hic\u0327 abart\u0131s\u0131z, sadece s\u00f6m\u00fcr\u00fclecek bir kaynak haline gelirler.
\u2026
Sadece hayvan s\u00f6mu\u0308ru\u0308su\u0308nu\u0308n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lma yollar\u0131n\u0131 ele almak yerine onu ac\u0327\u0131klamak, ele\u015ftirmek ve ortadan kald\u0131rmak istiyorsak, tarihsel materyalizmin arac\u0327lar\u0131na yaslanmak zorunday\u0131z.
\u2026
I\u0307nsan hayvan ili\u015fkisinin tarihi ve geli\u015fimi insanlar\u0131n, toplumsal emekleri ile yollar\u0131n\u0131 dog\u0306an\u0131n d\u0131\u015f\u0131na dog\u0306ru c\u0327evirdikleri ve dolay\u0131s\u0131yla insan d\u0131\u015f\u0131 hayvanlarla farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 u\u0308rettikleri medeniyet su\u0308recinin sonuc\u0327lar\u0131d\u0131r. \u2026 Hayvanlara y\u00f6nelik tu\u0308rcu\u0308 du\u0308\u015fu\u0308nu\u0308\u015f hayvan s\u00f6mu\u0308ru\u0308su\u0308nu\u0308n temeli deg\u0306il ancak
onun ideolojik yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Marco Maurizi meselenin \u00f6z\u00fcn\u00fc \u015f\u00f6yle dile getirir: \u201cHayvanlar\u0131 insanlardan daha a\u015fag\u0306\u0131 farz ettig\u0306imiz ic\u0327in s\u00f6mu\u0308rmu\u0308yoruz, bilakis, s\u00f6mu\u0308rdu\u0308g\u0306u\u0308mu\u0308z ic\u0327in onlar\u0131 a\u015fag\u0306\u0131 g\u00f6ru\u0308yoruz.\u201d -Marco Maurizi, Al di l\u00e0 della natura, p.23 (Kitab\u0131n ad\u0131 Do\u011fa\u2019n\u0131n \u00d6tesinde olarak \u00e7evirilebilir.)<\/p>\n\n\n\n
\u2026
Hayvanlar, kapitalizme \u00f6zg\u00fc toplumsal ili\u015fkiler i\u00e7inde do\u011frudan aktif bireyler olarak yer almazlar; piyasada -kendi emekleri dahil- bir \u015fey satmaz yahut sat\u0131n almazlar. \u00dcretim s\u00fcre\u00e7lerinde emekharcad\u0131klar\u0131nda, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00fccret almazlar. Dolay\u0131s\u0131yla, hayvanlar art\u0131 de\u011fer \u00fcretmezler. ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 de\u011fillerdir. S\u00f6m\u00fcr\u00fcleri, Marx\u2019\u0131n do\u011fan\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc diye tabir etti\u011fi ili\u015fkiye tekab\u00fcl eder: Burjuva m\u00fclkiyet haklar\u0131 ve ekonomik g\u00fc\u00e7 sayesinde, kapitalistler do\u011fayla ve hayvanlarla kurduklar\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131\/\u00f6l\u00fcmc\u00fcl ili\u015fkiden kar elde ederler. Bu, emek de\u011fer teorisindeki anlam\u0131yla s\u00f6m\u00fcr\u00fc de\u011fildir. \u00d6te yandan Marx, s\u00f6m\u00fcr\u00fc kavram\u0131n\u0131 sadece art\u0131 de\u011fer \u00fcretimi ile s\u0131n\u0131rland\u0131rmaz. Ve kesinlikle, art\u0131 de\u011fer \u00fcretmedikleri i\u00e7in k\u00f6lelerin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmedi\u011fi gibi bir sonuca varmaz.<\/p>\n\n\n\n
Hayvanlara, \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir \u015fekilde direni\u015f sergileyemedikleri i\u00e7in, t\u0131pk\u0131 di\u011fer do\u011fal maddeler gibi, bedava \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 yani emek ara\u00e7lar\u0131 (hayvanlar yumurta, s\u00fct, et, vb. \u015feylerin \u00fcretimi i\u00e7in makinelermi\u015f gibi) ve emek nesneleri olarak (i\u015flemlerle deri, et vs. haline getirilmek \u00fczere) el konulur. \u00c7o\u011fu zaman olduk\u00e7a vah\u015fi olan bu el koyma s\u00fcrecini, \u00fccretli emek\u00e7iler ger\u00e7ekle\u015ftirir; sermayenin emri alt\u0131nda- hayvan end\u00fcstrisinde \u00f6ld\u00fcrmeyi, sa\u011fmay\u0131, deneyleri ve daha bir\u00e7ok benzeri s\u00fcreci kapsayan- art\u0131 de\u011fer \u00fcretimini icra ederler. Hayvanlar taraf\u0131ndan \u00fcretilen ya da direkt hayvanlar\u0131n kendisi (bedeni) olan \u00fcr\u00fcnler yine ba\u015fka \u00fccretli emek\u00e7iler taraf\u0131ndan ilave i\u015flemlerden ge\u00e7irilir ve son olarak meta olarak sat\u0131l\u0131rlar. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, k\u00e2r \u00fcretimi yaln\u0131zca \u00fccretli i\u015f\u00e7ilerin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne dayanmaz, \u00f6zelde hayvanlar\u0131n genelde de do\u011fan\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc de dayan\u0131r. Kapitalistler, hayvan s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcyle elde edilen k\u00e2r\u0131 en y\u00fcksek orana \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla hayvanlar\u0131 \u00fcretim s\u00fcrecine m\u00fcmk\u00fcn olan en verimli \u015fekilde dahil etmek i\u00e7in \u00e7abalarlar. Verimlilik ayn\u0131 zamanda \u015fu anlama gelir: Hayvanlar\u0131 -aralar\u0131nda ac\u0131 \u00e7ekme yetilerinin de bulundu\u011fu- niteliklerinden soyutlamak.<\/p>\n\n\n\n
\u2026
Do\u011frusu, ekonomi politik ele\u015ftiriden hayvanlar\u0131n sosyalist ya da kom\u00fcnist bir toplumda kendili\u011finden \u00f6zg\u00fcrle\u015fece\u011fi sonucuna varmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Yine de sermayenin h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131na ve onun gasp\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, insanlar\u0131n, kolektif bir \u015fekilde \u201co karar\u201d\u0131 almas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak vazge\u00e7ilmez \u00f6n ko\u015fullard\u0131r. O karar ise \u015fudur: Hayvanlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirece\u011fiz!<\/p>\n\n\n\n
Sermaye ili\u015fkileri devam etti\u011fi ve onunla birlikte,\u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler, \u00fcretimin nas\u0131l ve hangi yollarla ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi \u00fczerinde egemen s\u0131n\u0131f\u0131n hakimiyeti baki kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece sermaye do\u011fay\u0131 gasp edecek ve her \u015feyi, kimsenin ya da hi\u00e7bir \u015feyin kendisini d\u0131\u015f\u0131nda tutamayaca\u011f\u0131, kar\u015f\u0131 duramayaca\u011f\u0131 bir \u015fekilde bir fiyata, de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme s\u00fcrecine katacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kaynak: Marksizm ve Hayvan \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Birli\u011fi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrc\u00fcl\u00fck Kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 Neden Marksist olmal\u0131? – 2 C\u0327ag\u0306da\u015f kapitalist toplum, hayvanlar\u0131 yaln\u0131zca deg\u0306erin maddi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131, u\u0308retim arac\u0327lar\u0131, emek arac\u0327lar\u0131 ve elde edilme s\u00fcrecine herhangi bir insan emeg\u0306i kullan\u0131m\u0131 dahil olmad\u0131kc\u0327a dog\u0306a taraf\u0131ndan \u201cbedavaya\u201d sunulan u\u0308retim nesneleri olarak g\u00f6ru\u0308r. Et end\u00fcstrisinin y\u00f6neticileri, hayvan s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc kompleksinin tam kalbinde yer alan bu endu\u0308striden, hayvanlar\u0131 \u00f6ldu\u0308rerek milyarlarca dolar kazan\u0131yorlar. …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4791,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[43,113,54,58,41,42,111,55,112],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4790"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4790"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4790\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4795,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4790\/revisions\/4795"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4791"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}