{"id":4715,"date":"2022-07-31T18:13:57","date_gmt":"2022-07-31T16:13:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=4715"},"modified":"2022-07-31T22:26:04","modified_gmt":"2022-07-31T20:26:04","slug":"gidisin-bir-uzun-oeykueduer-uesdad-heybet-akdogan","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=4715","title":{"rendered":"G\u0130D\u0130\u015e\u0130N B\u0130R UZUN \u00d6YK\u00dcD\u00dcR \u00dcSTAD! Heybet AKDO\u011eAN"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>G\u0130D\u0130\u015e\u0130N B\u0130R UZUN \u00d6YK\u00dcD\u00dcR \u00dcSTAD<\/strong><br><br>Kapitalizm toplumu kat\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r, duyars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r ve herkesi rutinle\u015ftirir. Kapitalizm i\u00e7in \u00f6nemli bir ama\u00e7 olan bu toplumsal ruh h\u00e2li, kapitalizmin yaratmak istedi\u011fi k\u00fclt\u00fcr ve sanat i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir hedeftir.<br><br>Yal\u0131t\u0131lan toplumla, kapitalizm; ayd\u0131nlar\u0131, sanat\u00e7\u0131lar\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve sanat\u0131, toplum \u00fcst\u00fc k\u0131lar, b\u00f6ylece kapitalist sistemde geli\u015fen k\u00fclt\u00fcr ve sanat, topluma yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve ula\u015f\u0131lmazd\u0131r.<br><br>Bu ama\u00e7la k\u00fclt\u00fcr ve sanat ilerlerken, toplumun ne kadar geri kald\u0131\u011f\u0131, kapitalist sistem taraf\u0131ndan topluma yans\u0131t\u0131l\u0131r ve sanat\u00e7\u0131lar, toplum i\u00e7in tap\u0131n\u0131las\u0131 birer &#8216;idole&#8217; d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrler.<br><br>Kapitalizm \u00f6ncesinde sanat yapmak ve yazmak kazan\u00e7 ama\u00e7l\u0131 de\u011filken, kapitalist k\u00fclt\u00fcrde sanat ve yaz\u0131m sermayenin bir organ\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp, sanat\u00e7\u0131 ve yazarlar aristokrasinin geli\u015fmesine neden olur.<br><br>Kapitalist sistemde sanat\u00e7\u0131 hi\u00e7bir zaman toplum i\u00e7in sanat yapmaz. Toplum i\u00e7in yap\u0131lmayan sanat ise, tarihin her d\u00f6neminde toplumlar\u0131n ezilmesi ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in, gerekli olan sosyolojik altyap\u0131y\u0131 haz\u0131rlar. Zira, fa\u015fizm sadece kaba \u015fiddet de\u011fildir. Ezilen, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen toplumlara kar\u015f\u0131 tepki koymayan; sanat\u00e7\u0131lar, yazarlar ve \u015fairler fa\u015fizmin su\u00e7 ortaklar\u0131d\u0131rlar.<br><br>Bunun yan\u0131s\u0131ra fa\u015fizme kar\u015f\u0131 oldu\u011funu sanarak, fakat esiri oldu\u011fu bir ba\u015fka fa\u015fist ideolojiden dolay\u0131, fa\u015fizmi tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fcmleyememi\u015f sanat\u00e7\u0131 ve ayd\u0131nlarda mevcuttur. \u00d6rne\u011fin; 2.Abd\u00fclhamid&#8217;in fa\u015fist rejimini anlatmak i\u00e7in, &#8220;Kaplan\u0131n s\u0131rt\u0131nda&#8221; isimli roman\u0131n\u0131 yazan, Z\u00fclf\u00fc Livaneli bir Atat\u00fcrk taraftar\u0131d\u0131r. Fakat Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn bir fa\u015fist oldu\u011funu, ayn\u0131 Z\u00fclf\u00fc Livaneli&#8217;nin kabullenmesi ise imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<br><br>Konumuz \u015fair olunca, Atat\u00fcrk hayran\u0131 ama ayn\u0131 zamanda halk\u00e7\u0131 \u015fairleride g\u00f6rmemezlikten gelemeyiz. Mesala; Naz\u0131m Hikmet hem kom\u00fcnist hem de Atat\u00fcrk hayran\u0131 bir \u015fairdir.<br><br>Biliyorum, bir\u00e7ok Naz\u0131m hayran\u0131 ve kitlesel destek\u00e7isi bana k\u0131zabilir. L\u00e2kin \u00f6nyarg\u0131l\u0131 olmadan \u00f6nce, art\u0131k \u015fu Cumhuriyet tabusunu k\u0131rmak gerekiyor. Naz\u0131m&#8217; da bir\u00e7ok T\u00fcrkiye devrimcilerinin hatal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc savunarak, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131, Misak-i Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde T\u00fcrkiye halk\u0131 olarak, T\u00fcrkiye halk\u0131yla \u00f6zde\u015fle\u015ftiriyor. Oysa K\u00fcrt halk\u0131; tarihiyle, co\u011frafyas\u0131yla ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir halkt\u0131r.<br><br>\u015eimdilik konumuzun d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmamak i\u00e7in;&nbsp; hangi devrim, nas\u0131l bir devrimcilik ve halk\u00e7\u0131 olman\u0131n somut \u015fartlar\u0131ndan bahsetmeyece\u011fim.<br>Bu nedenle konuyu fazla uzatmadan s\u00f6z\u00fc Emirali Ya\u011fan&#8217;a b\u0131rakay\u0131m. Bak\u0131n, &#8220;Delori&#8221; \u015fiirinde ne diyor \u015fairim:<br><br>&#8220;kimliksizli\u011fimiz<br>kimsesizli\u011fimiz delori<br><br>media gecelerinde ay karanl\u0131\u011f\u0131<br>pusats\u0131z uykular\u0131n \u00f6zlemi<br>t\u00fct\u00fcn ve kavd\u0131r delori<br>duru bir a\u015fk s\u00f6ylencesinde<br>sabahlara ulanan<br>&#8230;&#8221;<br><br>I\u015f\u0131klar yolda\u015f\u0131n olsun &#8220;B\u0131ko&#8221; (evlat ve evlat gibi de\u011fer verilen), gidi\u015fin bizim \u00f6yk\u00fcm\u00fczd\u00fcr.<br><br>&#8220;Gidi\u015fin uzun bir \u00f6yk\u00fcd\u00fcr&#8221; \u00fcstad. Kimliksizli\u011fimiz, kimsesizli\u011fimiz, delori diyerek titreyen elinden kaz\u0131ld\u0131 \u015fiire.<br><br>Rahat yaz\u0131lan \u015fiirler hep ku\u015fku uyand\u0131rd\u0131 sende. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen hi\u00e7 rahat ya\u015fayamad\u0131n. Atalar\u0131n gibi, co\u011frafyan gibi z\u00fbl\u00fcmlerle, kah\u0131rla ge\u00e7ti zaman\u0131n. Bu y\u00fczden bir \u015fiirinde &#8220;bu z\u00fbl\u00fcm, bu matem bizim&#8221; diyordun.<br><br>Ya\u015fam\u0131n bir gerilla tenhal\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Sen bu tenhal\u0131\u011fa mecburdun. \u015eu \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f d\u00fczende, \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n \u015fark\u0131larla bo\u011fuldu\u011fu bu d\u00fcnyada, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc sen nas\u0131l \u015fiir yazabilirdin ki?<br><br>Ad\u0131na vatan denilen vah\u015fetler u\u011fruna, hangi cellad senin yazmana m\u00fcsadere edebilirdi ki?<br><br>Halk\u0131n\u0131n sadece ya\u015famas\u0131na dahi izin vermeyen o \u00fclke, ecdad\u0131n gibi, \u015fiirlerinide yakmaz m\u0131yd\u0131? Bu nedenle tuttun gurbetin yolunu. Gidi\u015fini uzun bir \u00f6yk\u00fc k\u0131lan ger\u00e7e\u011fin bir par\u00e7as\u0131da buydu. Hani demi\u015ftin ya; &#8221; gurbetin s\u0131laya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc yerde, bir tren \u0131sl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr raylara&#8230;&#8221; Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n her yerde s\u00fcrg\u00fcn olmak ve Dersim&#8217;li olmak hep seninleydi. Belki de bu y\u00fczdendi, gurbetin senin i\u00e7in s\u0131laya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ve bu uzun yolculuk da, atalar\u0131n\u0131n kara vagonlu trenleri, \u0131sl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcnce raylara bunu bir tek sen duyabilmi\u015ftin.<br><br>Susmak en eski al\u0131\u015fkanl\u0131kt\u0131 herkes i\u00e7in. Do\u011fu&#8217;da, g\u00fcne\u015fin do\u011farken vuruldu\u011fu \u00fclkede;<br><br>K\u00fcrdistan&#8217;da, \u015fair olmak, avaz\u0131 avazlara katarak; katliamlar\u0131, \u00f6l\u00fcmleri anlatmak her \u015fair i\u00e7in kolay de\u011fildi. Bunun i\u00e7in K\u00fcrdistan&#8217;da do\u011fmak, vurulanlar\u0131 g\u00f6rmek, katledilenleri tan\u0131mak ve onlara \u00f6z ile akraba olmak laz\u0131md\u0131. Senin dedi\u011fin gibi \u00fcstad; &#8221; &#8230;b\u0131raksam e\u015fi\u011finize duymazs\u0131n\u0131z, derin uykularda herkes kendine konuktur&#8221; hakikaten \u00f6yleydi. Mezopotamya&#8217;da herhangi bir ac\u0131y\u0131, hi\u00e7 k\u0131y\u0131mlar ya\u015famam\u0131\u015f insanlar\u0131n e\u015fi\u011fine b\u0131raksak, o derin duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n uykusundan kim uyan\u0131p, bizim derdimize konuk olabilirdi?<br><br>Kariyer yolunda h\u0131zl\u0131ca ko\u015fan \u015fairler, istikbal g\u00f6klerde diyen bat\u0131l\u0131 ayd\u0131nlar bizi yazamazlar.<br><br>Zaten hi\u00e7 yazmad\u0131lar.<br><br>As\u0131rlar\u0131n, y\u0131llar\u0131n sorumlulu\u011fu senin vicdan\u0131ndayd\u0131. Her vicdan kendini d\u0131\u015fa vuracak bir \u015feyler bulmal\u0131yd\u0131. \u015eiir yazmak, vicdan\u0131n\u0131n d\u0131\u015fa vurumuydu. Seni \u015fair yapan as\u0131rlar\u0131n ve y\u0131llar\u0131n kan kusan \u00f6fkesiydi.<br><br>\u0130nsanl\u0131k tarihini ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ilk insanl\u0131\u011f\u0131n dili \u015fiirdi. \u0130lk insanl\u0131ktan \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131na kadar \u015fiir hep ezilenlerin sesiydi. Ve kadim tarihin ilk \u015fiirleride, ezilenleri anlat\u0131yordu.<br><br>\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz modern uygarl\u0131\u011f\u0131n sanat\u0131, sana yabanc\u0131yd\u0131. Kaleminde ne kariyer ad\u0131na damlayan m\u00fcrekkep ne de \u00fcn kazanmak maksad\u0131yla, pop\u00fcler sanat\u0131n gizemli s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcyle s\u00fcslenmi\u015f imgeler vard\u0131.<br><br>Biliyordun; ezenin takti\u011fi de\u011fi\u015fmeyecekti. Bu devran ise, senin \u015fiirlerinde hep b\u00f6yle gitmeyecekti.<br><br>Ba\u015f\u0131 ok\u015fanan su\u00e7lar\u0131n, s\u0131rt\u0131 s\u0131vazlanan su\u00e7lular\u0131n \u00f6deyecekleri bedelleri olmal\u0131yd\u0131. Her c\u00fcmlende \u00f6detti\u011fin bedeller, art\u0131k bizim tarihimizin destan\u0131d\u0131r Emirali Ya\u011fan.<br><br>Baz\u0131 \u015fark\u0131lar anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7evrilirken dilimize, &#8220;G\u00fcl Hasan ve Keman&#8221; \u015fiirin seninle eri\u015fti &#8216;Diasporada&#8217; hasret y\u00fcre\u011fimize.<br><br>Maziyi unutmayan \u00f6zlemin, mevsimsiz ya\u011fan her kar ile d\u00fc\u015ft\u00fc, ta\u015ftan demirden i\u00e7eri.<br><br>Ger\u00e7ek tarihimiz yerine, resmi tarih yaz\u0131l\u0131rken, a\u011f\u0131tlar\u0131m\u0131z metinler aras\u0131nda kaybolurken ve K\u0131rmancki k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz modern k\u00fclt\u00fcrle tasfiye edilirken, \u015fairin tarihsel \u00f6znelli\u011fiyle yitirdi\u011fimiz her ne varsa sen yazd\u0131n, biz ise; korkana art\u0131k bu d\u00fcnyada yerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, senin dizelerinde anlad\u0131k ve sonra tekrar ba\u015fkald\u0131rd\u0131k.<br><br>\u0130nsan gitti\u011fi yerde de\u011fi\u015fiyor diyorlar.<br><br>Peki ya sen?<br><br>Modernizmin be\u015fi\u011fi say\u0131lan Fransa&#8217;da dahi; yorgun da\u011flar\u0131m\u0131z\u0131, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden ba\u015f\u0131m\u0131za ya\u011fan alacal\u0131 \u00f6l\u00fcmlerimizi, zemheride donan bedenlerimizi hi\u00e7 unutmad\u0131n ve unutturmad\u0131n.<br><br>K\u0131l \u00e7ad\u0131rlarda esmer yanakl\u0131 \u00e7ocuklara s\u00fct emzirten, can veren analar hat\u0131rlan\u0131yor ve tan\u0131n\u0131yorsa h\u00e2l\u00e2, bunu az da olsa yazd\u0131\u011f\u0131n \u015fiirlere bor\u00e7ludur, d\u00fcnyadan soyutlanm\u0131\u015f hayat\u0131m\u0131z hewr\u00ea (yolda\u015f).<br><br>&#8220;Gitmek&nbsp; bir uzun \u00f6yk\u00fcd\u00fcr&#8221; demi\u015ftin \u00fcstad.<br><br>Gidi\u015fin bizim i\u00e7in hi\u00e7 bitmeyecek \u00f6yk\u00fcm\u00fczd\u00fcr &#8220;cigeram.&#8221;<br>Heybet AKDO\u011eAN<br><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130D\u0130\u015e\u0130N B\u0130R UZUN \u00d6YK\u00dcD\u00dcR \u00dcSTADKapitalizm toplumu kat\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r, duyars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r ve herkesi rutinle\u015ftirir. Kapitalizm i\u00e7in \u00f6nemli bir ama\u00e7 olan bu toplumsal ruh h\u00e2li, kapitalizmin yaratmak istedi\u011fi k\u00fclt\u00fcr ve sanat i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir hedeftir.Yal\u0131t\u0131lan toplumla, kapitalizm; ayd\u0131nlar\u0131, sanat\u00e7\u0131lar\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve sanat\u0131, toplum \u00fcst\u00fc k\u0131lar, b\u00f6ylece kapitalist sistemde geli\u015fen k\u00fclt\u00fcr ve sanat, topluma yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve ula\u015f\u0131lmazd\u0131r.Bu ama\u00e7la k\u00fclt\u00fcr ve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4722,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[43,113,59,54,57,41,42,111,55,112],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4715"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4715"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4729,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4715\/revisions\/4729"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4722"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}