{"id":3066,"date":"2019-06-19T18:32:16","date_gmt":"2019-06-19T16:32:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=3066"},"modified":"2019-06-19T18:34:11","modified_gmt":"2019-06-19T16:34:11","slug":"sosyalistler-64-rum-suerguenuenue-ne-zaman-anacak","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=3066","title":{"rendered":"SOSYAL\u0130STLER 64 RUM S\u00dcRG\u00dcN\u00dcN\u00dc NE ZAMAN ANACAK? RAGIP ZARAKOLU"},"content":{"rendered":"<p>SOSYAL\u0130STLER 64 RUM S\u00dcRG\u00dcN\u00dcN\u00dc NE ZAMAN ANACAK?<\/p>\n<p>&#8211; RAGIP ZARAKOLU &#8211;<\/p>\n<p>Tam Gezi g\u00fcnleri, Paramaz ve H\u0131n\u00e7ak Partisi \u00fcyelerinin idam edildi\u011fi Beyaz\u0131t Meydan\u0131nda onlar\u0131 anaca\u011f\u0131z ilk kez.<\/p>\n<p>Yolda giderken, vazge\u00e7ildi\u011fi haberi geliyor. Sald\u0131r\u0131 olabilir diye. Anmay\u0131 daha g\u00fcvenli sayd\u0131klar\u0131 Taksim\u2019e almak istiyorlar. \u201cBen gidiyorum!\u201d diyorum, birka\u00e7 arkada\u015f daha kat\u0131l\u0131nca, Taksim\u2019den vazge\u00e7iliyor.<\/p>\n<p>Sald\u0131r\u0131 falan da olmuyor!<\/p>\n<p>Bu y\u0131l Paramaz ve arkada\u015flar\u0131, g\u00f6m\u00fcld\u00fckleri Bal\u0131kl\u0131 Ermeni Mezarl\u0131\u011f\u0131nda an\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>Paramaz ve arkada\u015flar\u0131 as\u0131ld\u0131ktan sonra Edirnekap\u0131\u2019da sur d\u0131\u015f\u0131nda bir yere g\u00f6m\u00fcld\u00fcler.<\/p>\n<p>Sarkis Usta\u2019dan (\u00c7ekezyan) dinlemi\u015ftim bu hikayeyi ilk kez. Edirnekap\u0131\u2019da g\u00f6m\u00fcld\u00fckleri yerden al\u0131n\u0131p gizlice, Ermeni Mezarl\u0131\u011f\u0131nda 1908 Anayasal Devriminden sonra, tiranl\u0131k d\u00f6nemi kurbanlar\u0131 an\u0131s\u0131na dikilen obeliskin alt\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fcklerini s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu y\u0131l anman\u0131n Ermeni Mezarl\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok anlaml\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Sarkis Ustan\u0131n anlatt\u0131klar\u0131na bir yaz\u0131mda yer verdikten sonra 2010 y\u0131l\u0131nda Beyrut\u2019ta Haygazyan \u00dcniversitesi\u2019nde bir konferansa kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131mda L\u00fcbnan parlamentosunda mebus olan H\u0131n\u00e7aklardan biri gelip g\u00f6m\u00fclmeleri ile ilgili bu bilgiyi bana soracakt\u0131. Art\u0131k H\u0131n\u00e7aklar i\u00e7in bile bu, sis perdesinde kalm\u0131\u015f bir olguydu.<\/p>\n<p>15-16 Haziran i\u015f\u00e7i ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n bu tarihe gelmesi ne kadar anlaml\u0131. Ermeni sosyalistlerinin as\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihle \u00e7ak\u0131\u015fmas\u0131.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn \u0130stanbul \u00dcniversitesi\u2019nin yer ald\u0131\u011f\u0131 binalarda o zamanlar Harbiye Nezareti (Sava\u015f Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131) bulunmaktayd\u0131. Bug\u00fcn Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi\u2019nin bulundu\u011fu yer ise askeri cezaevi idi. \u0130\u015fkencesi ile de \u00fcnl\u00fc Bekira\u011fa B\u00f6l\u00fc\u011f\u00fc. Kimler ge\u00e7emedi ki oradan?<\/p>\n<p>Paramaz ve arkada\u015flar\u0131, Beyaz\u0131t Merkez Binada yer alan odalardan birinde kurulan askeri mahkemede yarg\u0131land\u0131lar. Bekira\u011fa B\u00f6l\u00fc\u011f\u00fcnde tutulduktan sonra Beyaz\u0131t Meydan\u0131nda as\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>Herhalde Merkez Binan\u0131n \u00f6n\u00fcndeki yoldan ge\u00e7tiler.<\/p>\n<p>1968\u2019de Deniz Gezmi\u015f, bu yoldan Rekt\u00f6rl\u00fck binas\u0131na arkada\u015flar\u0131 y\u00fcr\u00fcterek ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131 daha sonra b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019ye yay\u0131lacak olan \u00fcniversite i\u015fgallerini. Me\u015faleyi orada tutu\u015fturmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Onun kaderi de Paramaz ve arkada\u015flar\u0131ndan farkl\u0131 olmad\u0131.<\/p>\n<p>O zamanlar \u00f6n kap\u0131ya kadar olan alan bo\u015ftu, \u00fcniversite olduktan sonra a\u011fa\u00e7land\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Az cenaze kald\u0131rmad\u0131k merkez binan\u0131n ortas\u0131ndaki i\u00e7 avludan.<\/p>\n<p>Doktora hocam Cahit Orhan T\u00fctengil\u2019in cenazesi de bu i\u00e7 avludan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. ANZ Merkez Binadaki Maliye Enstit\u00fcs\u00fc K\u00fct\u00fcphanesi y\u00f6neticisi iken, son b\u00fcy\u00fck i\u015fgal olay\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. 1975 Oca\u011f\u0131nda Kerim Yaman\u2019\u0131n cenazesi i\u00e7 avluda tutulmu\u015f, cenazesine on binler kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 2 ay sonra 1. Milliyet\u00e7i Cephe H\u00fck\u00fcmeti kurulacakt\u0131.<\/p>\n<p>Hrant Dink\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi gibi b\u00fcy\u00fck bir infial yaratm\u0131\u015ft\u0131, salt solcu diye Kerim Yaman\u2019\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi.<\/p>\n<p>BekirA\u011fa b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fcnde M\u00fctakere\u2019den sonra 1919 y\u0131l\u0131nda 1915 felaketinden sorumlu \u0130ttihat\u00e7\u0131 liderler de tutuldu. Daha do\u011frusu misafir edildiler. Otel gibi evlerine gidip gelmelerine izin verildi. Hatta Diyarbak\u0131r Valisi Dr. Re\u015fit Beyin ka\u00e7mas\u0131na da olanak sa\u011fland\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye solu kendi tarihini nas\u0131l adeta modern arkeoloji yap\u0131p kazarak \u00f6\u011frendi ise, di\u011fer milliyetlerden devrimci ve sosyalistleri de \u00e7ok ge\u00e7 fark etti.<\/p>\n<p>Belki bu bir bi\u00e7imde anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n<p>Ama T\u00fcrkiye solunun hala \u00f6zele\u015ftiri vermedi\u011fi bir olay var ki, bu da 1965 \u0130stanbul Rumlar\u0131n\u0131n tehciridir.<\/p>\n<p>Ki o zaman T\u0130P, solun y\u00fckselen partisi idi. Sosyalist bas\u0131nda tek bir ele\u015ftiri olsun \u00e7\u0131kmad\u0131.<\/p>\n<p>Yine 1965 y\u0131l\u0131nda \u00fcstelik sosyalist Ermenistan\u2019da soyk\u0131r\u0131m\u0131n 50. Y\u0131l\u0131 anmas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmezden gelinmesi gibi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019deki bask\u0131 rejimi yurtta\u015flar\u0131n belle\u011finde temizlik yapmada \u00e7ok mahirdir.<\/p>\n<p>Bunlardan biri de Varl\u0131k Vergisi olay\u0131 idi. Unutulup gitmi\u015fti. Gen\u00e7 bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131, R\u0131dvan Akar bana Varl\u0131k Vergisine ili\u015fkin master \u00f6devini getirdi\u011finde \u00e7ok heyecanlanm\u0131\u015ft\u0131m. Nihayet diyerek. Belge hemen bunu kitapla\u015ft\u0131racakt\u0131. Y\u0131l 1990. K\u00fcrt tabusu ve Dersim Jenosidi tabusunu de\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u0131l.<\/p>\n<p>4 y\u0131l sonra, R\u0131dvan Akar ve H\u00fclya Demir 1964 tehcirine ili\u015fkin, \u201c\u0130stanbul\u2019un Son S\u00fcrg\u00fcnleri\u201d adl\u0131 T\u00fcrkiye\u2019deki ilk ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yay\u0131nlayacaklard\u0131. (1994 \u0130leti\u015fim, 1999 Belge Yay\u0131nlar\u0131)<\/p>\n<p>T\u0130P\u2019in, Herk\u00fcl Millas gibi Rum \u00fcyeleri de vard\u0131. Ya da Zaven Biberyan gibi Ermeni \u00fcyeleri vard\u0131. Ya da Moris Gabay gibi Yahudi \u00fcyeleri.<\/p>\n<p>T\u0130P\u2019in g\u00fcndemine ise o d\u00f6nem, ne 1915 anmas\u0131, ne 1964 \u0130stanbul Rumlar\u0131 s\u00fcrg\u00fcn\u00fc girebilmi\u015fti.<\/p>\n<p>1996 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbullu Rum gazetecilerin, Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile yurtta\u015fl\u0131ktan at\u0131l\u0131p, Kap\u0131kule\u2019den dehlenmesi de, hadi b\u00fcy\u00fck bas\u0131n\u0131 anlad\u0131k, sosyalist bas\u0131nda yer almayacakt\u0131.<\/p>\n<p>90 k\u00fcs\u00fcr y\u0131l sonra \u00e7ok ge\u00e7 olsa da, Paramaz art\u0131k an\u0131labiliyor.<\/p>\n<p>Bakal\u0131m 64 Rum s\u00fcrg\u00fcn\u00fc ne zaman hat\u0131rlanacak?<\/p>\n<p>(EVRENSEL)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SOSYAL\u0130STLER 64 RUM S\u00dcRG\u00dcN\u00dcN\u00dc NE ZAMAN ANACAK? &#8211; RAGIP ZARAKOLU &#8211; Tam Gezi g\u00fcnleri, Paramaz ve H\u0131n\u00e7ak Partisi \u00fcyelerinin idam edildi\u011fi Beyaz\u0131t Meydan\u0131nda onlar\u0131 anaca\u011f\u0131z ilk kez. Yolda giderken, vazge\u00e7ildi\u011fi haberi geliyor. Sald\u0131r\u0131 olabilir diye. Anmay\u0131 daha g\u00fcvenli sayd\u0131klar\u0131 Taksim\u2019e almak istiyorlar. \u201cBen gidiyorum!\u201d diyorum, birka\u00e7 arkada\u015f daha kat\u0131l\u0131nca, Taksim\u2019den vazge\u00e7iliyor. Sald\u0131r\u0131 falan da olmuyor! &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3075,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3066"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3066"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3080,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3066\/revisions\/3080"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3075"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}