AFR\u0130N’DEN SONRA SUR\u0130YE’DE OLU\u015eMAYA BA\u015eLAYAN POL\u0130T\u0130K DENGELER<\/p>\n
MUSTAFA PEK\u00d6Z<\/p>\n
Afrin sava\u015f\u0131n\u0131n \u015fehir merkezine ta\u015f\u0131nmas\u0131na izin verilmeyece\u011fini birka\u00e7 kez yaz\u0131lar\u0131mda belirttim. Uluslararas\u0131 dengeler bak\u0131m\u0131ndan bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n zay\u0131f oldu\u011funu vurgulad\u0131m ama s\u00fcre\u00e7 tersine i\u015fledi ve dengeler de\u011fi\u015fti.<\/p>\n
TSK\u2019nin \u0130slamc\u0131 gruplarla birlikte Afrin\u2019i denetim alt\u0131na almas\u0131 san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi T\u00fcrkiye\u2019nin stratejik hedeflerine ba\u011fl\u0131 olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fcyor. Esasen ABD ile Rusya aras\u0131ndaki b\u00f6lgesel rekabet \u00e7er\u00e7evesinde, Afrin \u2018g\u00f6zden \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u2019 denebilir. Ancak Afrin merkezli geli\u015ftirilen politikalar\u0131n g\u00f6r\u00fcnenden \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k oldu\u011fu ve arka plan stratejilerin \u00f6nemli bir etki yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek gerekir.<\/p>\n
Ankara, kendisini Rusya\u2019n\u0131n yeni m\u00fcttefiki, ABD\u2019yi de ili\u015fkileri ge\u00e7mi\u015fe dayanan ama \u015fu an sallant\u0131da olan eski m\u00fcttefiki olarak g\u00f6r\u00fcyor. Rusya\u2019n\u0131n Suriye politikas\u0131na angaje olan Ankara, Moskova\u2019n\u0131n onay\u0131 ile Afrin operasyonunu ba\u015flatt\u0131. Hatta Afrin\u2019de YPG\u2019nin askeri g\u00fcc\u00fcne ve konumlanmas\u0131na dair b\u00f6lgedeki Rusya askeri istihbarat birimlerinin T\u00fcrk ordusuna ciddi d\u00fczeyde bilgi aktard\u0131\u011f\u0131, \u00c7avu\u015fo\u011flu\u2019nun Moskova ziyaretindeki g\u00f6r\u00fc\u015fmede kamuoyuna yans\u0131d\u0131.<\/p>\n
\u015eehir sava\u015f\u0131na haz\u0131rl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 bilinen ancak ani bir kararla Afrin\u2019de \u00e7ekilme karar veren YPG\u2019nin temel hedefi nedir? Ya da sava\u015fa girmeden b\u00f6lgede ayr\u0131lmas\u0131 ne anlama geliyor? Dahas\u0131 b\u00f6ylesi bir karar\u0131 b\u00f6lgedeki akt\u00f6rlerin bilgisi dahilinde mi ald\u0131 yoksa sadece kendi inisiyatifiyle mi ald\u0131? Bu sorulara verilecek objektif yan\u0131t b\u00f6lgedeki yeni askeri ve politik hamlelerin ne olabilece\u011fi konusunda daha somut analizler yapmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.
\nAfrin\u2019de sivillerin tahliyesi<\/p>\n
\u015eehir sava\u015f\u0131n\u0131n ne gibi y\u0131k\u0131mlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 Koban\u00ea, Halep ve Rakka\u2019da g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Afrin, 400 bin \u00fczerinde insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fehir. Olas\u0131 bir \u015fehir sava\u015f\u0131nda siviller i\u00e7in ciddi olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131. TSK birliklerinin ve radikal \u0130slamc\u0131 militanlar\u0131n Afrin \u015fehir merkezine sald\u0131rma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksekti. Belki bu Koban\u00ea ve Halep gibi olmazd\u0131 ama ku\u015fat\u0131lmaya al\u0131nan bir \u015fehirde orta ve uzun vadede ciddi riskler olu\u015facakt\u0131. Bu nedenle YPG\u2019nin sivillerin katledilmesini engellemek ve \u015fehrin y\u0131k\u0131m\u0131na yol a\u00e7mamak i\u00e7in \u015fehir sava\u015f\u0131na girmeden \u00e7ekilmeyi tercih etti\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131l\u0131r bir y\u00f6n\u00fc var. Afrin k\u00f6y ve \u015fehir n\u00fcfusunun \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n b\u00f6lgeden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n da katliam\u0131 \u00f6nleme amac\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Ba\u015fka sorular da var: Esad y\u00f6netimine ba\u011fl\u0131 binlerce Suriye G\u00f6n\u00fcll\u00fc Halk Savunma G\u00fcc\u00fc milisinin Afrin\u2019e gelmek \u00fczere haz\u0131r edilmesi ve s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa bir k\u0131sm\u0131n\u0131n b\u00f6lgeye gelmesine ra\u011fmen Afrin\u2019i savunma sava\u015f\u0131na etkin bir \u015fekilde dahil olmamas\u0131n\u0131n nedeni ne olabilir? \u0130ki y\u0131la yay\u0131labilecek bir sava\u015ftan bahsedilirken, cumartesiyi-pazara (17 Mart-18 Mart) ba\u011flayan gecede aniden \u00e7ekilme karar\u0131n\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nas\u0131l a\u00e7\u0131klanabilir?<\/p>\n
YPG, Afrin\u2019i sivillerden ar\u0131nd\u0131r\u0131p \u015fehir sava\u015f\u0131na girme durumunda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kacak askeri riskleri I\u015e\u0130D ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015fta, birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Koban\u00ea\u2019de g\u00f6rd\u00fc ve pratik olarak ya\u015fad\u0131. Binlerce sava\u015f\u00e7\u0131yla Afrin\u2019i uzun bir s\u00fcre savunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc ancak ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fehirde sava\u015f uzun s\u00fcrse de, \u015fehirde sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015f olacakt\u0131. Afrin \u015fehir sava\u015f\u0131nda iki temel unsur \u00f6nemlidir. Birincisi sivillerin \u015fehirde bulunmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir. Halk\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fehir sava\u015f\u0131nda olumlu bir sonu\u00e7 al\u0131nmayaca\u011f\u0131 sahada y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u015fehir sava\u015flar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u015eehir halk\u0131n\u0131n deste\u011finde y\u00fcr\u00fct\u00fclmeyen bir sava\u015fta hem direnmek hem de \u015fehri uzun s\u00fcre korumak son derece zor olur. Bu nedenle Afrin\u2019de halk\u0131n g\u00fcvenlik nedeniyle \u015fehir d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, \u015fehir sava\u015f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli aya\u011f\u0131n\u0131n yok edilmesidir. \u0130kincisi, \u015fehir sava\u015f\u0131nda uluslararas\u0131 toplumsal dinamiklerin deste\u011finin varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bunun en somut \u00f6rne\u011fi Koban\u00ea\u2019dir. Koban\u00ea\u2019de az say\u0131da sava\u015f\u00e7\u0131 kalmas\u0131na ra\u011fmen uluslararas\u0131 alanda artan destek \u00f6zellikle b\u00f6lgede konumlanan devletlerin m\u00fcdahalesini etkiledi. Afrin sava\u015f\u0131nda uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7lerin beklenilen deste\u011fi gelmedi ve tersine Afrin operasyonuna dolayl\u0131 destek verildi. Halk\u0131n g\u00fcvenli\u011fi nedeniyle \u015fehri bo\u015faltan ve beklenilen uluslararas\u0131 deste\u011fi alamayan YPG\u2019nin sadece kendi askeri g\u00fcc\u00fcyle \u015fehir sava\u015f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcterek istenilen sonucu elde etmesi olduk\u00e7a zordu. Bu nedenle hem siviller hem de askeri g\u00fc\u00e7ler \u015fehir merkezinden \u00e7ekildiler. Bunun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bir tercih meselesi oldu\u011fu, askeri ve politik bir yenilgi olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fini belirtmek gerekir.<\/p>\n
Afrin\u2019in Ankara destekli radikal \u0130slamc\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin denetimine ge\u00e7mesi, k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin Suriye stratejisi bak\u0131m\u0131ndan yeni askeri ve politik hamlelerin olu\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r.
\nAfrin sava\u015f\u0131n\u0131n mimar\u0131 olan Rusya\u2019n\u0131n stratejisi nas\u0131l i\u015fleyecek?<\/p>\n
Rusya\u2019n\u0131n Afrin sava\u015f\u0131ndaki etkisinin birka\u00e7 boyutu var. Birincisi, Rusya\u2019n\u0131n d\u0131\u015f politikas\u0131nda reaksiyoner y\u00f6nelim kendisini hissettirir. \u0130ntikam ve kin Rus d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 etkileyen \u00f6nemli fakt\u00f6rlerdir. PYD\/YPG\u2019nin Suriye\u2019de a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak ABD ile yak\u0131n bir ili\u015fki kurmas\u0131 ve \u00f6zellikle Deyrizor\u2019da Rusya\u2019n\u0131n hamlelerini etkisizle\u015ftirmesi, Rakka gibi stratejik baz\u0131 b\u00f6lgeleri ele ge\u00e7irmesi, zaman zaman Rusya askeri g\u00fc\u00e7leriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesi, Moskova taraf\u0131ndan not edildi. Ankara\u2019n\u0131n Afrin\u2019e sald\u0131rmas\u0131na onay vermesi ve hatta istihbarat bilgisini payla\u015fmas\u0131 YPG\u2019ye a\u00e7\u0131k bir ders verme amac\u0131 g\u00fcd\u00fcyordu.<\/p>\n
Rusya, K\u00fcrtlerden Afrin\u2019i bo\u015faltmalar\u0131n\u0131 ve \u015eam y\u00f6netimine teslim etmelerini isteyerek, F\u0131rat\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131n\u0131 do\u011frudan kontrol etmeyi hedefledi. B\u00f6ylelikle hem kendi askeri \u00fcslerinin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak hem de \u015eam\u2019\u0131n askeri ve politik konumunu g\u00fc\u00e7lendirmeyi ama\u00e7lad\u0131. K\u00fcrtlerin b\u00f6ylesi bir y\u00f6nelimi kabul etmeyece\u011fi az \u00e7ok tahmin ediliyordu. Ankara\u2019n\u0131n askeri m\u00fcdahalesine izin vererek Afrin \u00fczerinden K\u00fcrtlere, Rusya\u2019n\u0131n Suriye politikas\u0131na tabi olmadan, Esad y\u00f6netimiyle do\u011frudan ili\u015fki kurmadan hatta Moskova-Tahran-\u015eam \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisindeki \u2018\u00f6zerk\u2019 b\u00f6lgeler olu\u015fturma politikas\u0131na uyum sa\u011flamadan, Suriye\u2019de kal\u0131c\u0131 bir g\u00fc\u00e7 olamayaca\u011f\u0131 mesaj\u0131n\u0131 vermek istedi.<\/p>\n
K\u00fcrtleri ter\u00f6rist g\u00f6rmeyen, hatta PYD\u2019nin Moskova\u2019da b\u00fcro a\u00e7mas\u0131na izin veren Rusya, Afrin sava\u015f\u0131n\u0131n da esas mimar\u0131 olarak K\u00fcrtleri \u00e7aresizlik i\u00e7inde b\u0131rak\u0131p kendisine tabi k\u0131lma politikas\u0131 uygulamak istedi. Ancak bu politika beklenilenin tersine i\u015fledi ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ba\u015far\u0131s\u0131z kald\u0131. K\u00fcrtler, Afrin b\u00f6lgesini \u015eam\u2019a teslim etmedi, Ankara\u2019ya kar\u015f\u0131 iki ayd\u0131r y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015fla, b\u00f6lgeyi kolay kolay terk etmeyece\u011fini g\u00f6sterdi. B\u00f6ylelikle K\u00fcrtleri kontrol etme hamlesi tersine K\u00fcrtlerle ili\u015fkilerin \u00f6nemli oranda kopmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n
Rusya, T\u00fcrk ordusunun deste\u011finde radikal \u0130slamc\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin Afrin b\u00f6lgesinin kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flamas\u0131na izin vererek \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc riskler ald\u0131. Her ne kadar Guta ve \u0130dlip pazarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k Afrin\u2019e girilmesi izini \u00e7\u0131ksa da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te \u0130slamc\u0131 \u00f6rg\u00fctlerle Rusya, Afrin\u2019de ve El Bab\u2019da kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geleceklerdir. Bir ba\u015fka ifadeyle T\u00fcrkiye ile ili\u015fkiler san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi sorunsuz, istedi\u011fini yapt\u0131rma bi\u00e7iminde y\u00fcr\u00fcmeyecektir. Ankara\u2019n\u0131n El Bab ve Afrin\u2019de kalma iste\u011fi s\u0131kl\u0131kla dile getiriliyor. B\u00f6ylesi bir y\u00f6nelim bir s\u00fcreli\u011fine de olsa Avrupa hatta ABD taraf\u0131ndan sessizce kabul edilebilir. Ankara-Moskova hatt\u0131nda olu\u015fan askeri-politik ba\u011flar\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131 NATO\u2019nun k\u0131sa vadeli politikalar\u0131 ve ABD\u2019nin F\u0131rat\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131na y\u00f6nelik belirledi\u011fi orta vadeli stratejisi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Ayn\u0131 \u015fekilde \u0130ran\u2019\u0131n ve Esad\u2019\u0131n Rusya ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki \u00f6zel ili\u015fkiden rahats\u0131z olduklar\u0131 ve \u00f6zellikle Afrin politikas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 ancak ciddi bir m\u00fcdahalede bulunamad\u0131klar\u0131 biliniyor. Ankara\u2019n\u0131n Moskova\u2019n\u0131n taleplerine tam uyum sa\u011flayarak kendisine yeni bir alan a\u00e7mak istedi\u011fi a\u00e7\u0131k. \u00d6zellikle radikal \u0130slamc\u0131 \u00f6rg\u00fctleri, Guta\u2019da oldu\u011fu gibi \u0130dlip\u2019te de sorunsuz \u00e7\u0131kart\u0131p Afrin ve El Bab b\u00f6lgesine getirerek kontrol edece\u011fi konusunda verdi\u011fi teminat\u0131 bu iki b\u00f6lgede kal\u0131c\u0131 olmak i\u00e7in bir gerek\u00e7e olarak \u00f6ne s\u00fcrecek. B\u00f6ylesi bir durum k\u0131sa bir d\u00f6nem i\u00e7in sorun olmayacakt\u0131r ancak orta vadede Ankara-Moskova ili\u015fkilerini yeniden sorunlu hale getirebilir. Erdo\u011fan\u2019\u0131n Afrin \u00fczerindeki planlar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te Putin\u2019e verilen s\u00f6zlerin tersi bir s\u00fcrecin i\u015fleyece\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu durum Moskova\u2019n\u0131n F\u0131rat\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131 ile \u0130dlip\u2019i birle\u015ftirerek kontrol etme stratejisine ciddi bir darbe vuracakt\u0131r. Bu nedenle Moskova-Ankara bahar havas\u0131 yeniden s\u0131cak bir yaza d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Moskova, Tahran ve \u015eam, Ankara\u2019n\u0131n bu iki b\u00f6lgede konumlanmas\u0131na izin vermezler. Bug\u00fcnk\u00fc ittifak g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn tersine yeniden \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\nABD\u2019nin Afrin sonras\u0131 plan\u0131 ne olabilir?<\/p>\n
Afrin sava\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde n\u00f6tr kalan ABD, esasen Afrin operasyonuna ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakt\u0131. \u201cG\u00fcvenlik alan\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r\u201d s\u00f6ylemiyle Ankara\u2019ya \u201cGirersen benim m\u00fcdahalem olmaz\u201d mesaj\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Moskova\u2019n\u0131n aksine Washington, Afrin sava\u015f\u0131nda orta ve uzun vadede daha avantajl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 denebilir. \u00d6ncelikli olarak K\u00fcrtlerin izledi\u011fi ABD-Rusya denklemini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle k\u0131rd\u0131. T\u00fcrk ordu g\u00fc\u00e7lerinin Afrin\u2019e girmesini sa\u011flayan Rusya ile K\u00fcrtler aras\u0131ndaki stratejik denge ili\u015fkisi \u00f6nemli oranda darbe ald\u0131. B\u00f6ylelikle ABD\u2019nin K\u00fcrtlere, \u201cSuriye gibi bir b\u00f6lgede iki stratejik g\u00fc\u00e7le birbirini dengeleyen ittifaklar kuramazs\u0131n\u201d tezi fiilen ya\u015fam buldu. K\u00fcrtlerle Rusya aras\u0131ndaki askeri ve politik ili\u015fkiler \u00f6nemli oranda bitti denebilir. Demokratik Suriye G\u00fc\u00e7leri ile ABD aras\u0131ndaki ittifak \u00e7ok daha kal\u0131c\u0131 hale geldi. Mevcut durum, ABD\u2019nin QSD ile olan ili\u015fkilerinde daha tutarl\u0131 ve stratejik oldu\u011funu K\u00fcrtlere kabul ettirdi. Afrin\u2019e kar\u015f\u0131l\u0131k M\u00fcnbi\u00e7\u2019te \u00e7ekilmeyece\u011fini ve QSD m\u00fcttefiklerini desteklemeye devam edece\u011fini \u0131srarla dile getirmesi ve sahada bunu uygun davranaca\u011f\u0131n\u0131, M\u00fcnbi\u00e7 dahil F\u0131rat\u2019\u0131n do\u011fusunu kararl\u0131l\u0131kla kontrol edece\u011fini ve olas\u0131 sald\u0131r\u0131lara an\u0131nda yan\u0131t verece\u011fini belirtiyor. ABD\u2019nin bu bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 hem T\u00fcrkiye\u2019nin M\u00fcnbi\u00e7\u2019e y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 i\u015flevsizle\u015ftirdi hem YPG ile ABD aras\u0131ndaki ili\u015fkileri \u00e7ok daha kal\u0131c\u0131 hale getirdi.<\/p>\n
ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndaki de\u011fi\u015fimin ki\u015filerle ilgisi bulunmuyor. Esasen ABD\u2019nin Ortado\u011fu stratejisindeki de\u011fi\u015fimin \u00f6nemli bir hamlesidir. CIA Ba\u015fkan\u0131 Pompeo\u2019nun D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na atanm\u0131\u015f olmas\u0131, ABD\u2019nin \u0130ran merkezli Ortado\u011fu politikas\u0131n\u0131n yeniden tan\u0131mlanmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Bu y\u00f6nelim Irak ve Suriye politikas\u0131n\u0131 ciddi oranda etkileyecektir. \u0130ran\u2019\u0131n bu iki \u00fclkede artan etkinli\u011finin k\u0131r\u0131lmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir. Her iki \u00fclkede K\u00fcrtler, ABD\u2019nin belirlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u0130ran merkezli Ortado\u011fu stratejisinde \u00f6nemli bir ittifak g\u00fcc\u00fc haline geleceklerdir. ABD \u00f6zellikle YPG askeri g\u00fc\u00e7lerini, T\u00fcrkiye\u2019nin itirazlar\u0131na ra\u011fmen \u0130ran-Irak-Suriye denkleminde de\u011ferlendirece\u011fi \u00f6nemli bir askeri g\u00fc\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcyor. B\u00f6ylelikle PYD\/YPG\u2019nin Moskova-Tahran-\u015eam politikas\u0131 da a\u015famal\u0131 olarak de\u011fi\u015fecektir. ABD\u2019nin \u00f6zellikle \u0130ran\u2019\u0131n Suriye \u00fczerindeki politik ve askeri etkisini k\u0131rmak, Rusya\u2019n\u0131n belirledi\u011fi stratejiyi etkisizle\u015ftirmek ve hatta \u015eam\u2019\u0131n artan g\u00fcc\u00fcn\u00fc zay\u0131flatmak i\u00e7in YPG ile ili\u015fkilerini daha \u00fcst boyuta \u00e7\u0131kartabilir.<\/p>\n
Rusya\u2019n\u0131n K\u00fcrtleri tasfiye etme hamlesi, YPG ile Pentangon askeri ili\u015fkilerini bir bak\u0131ma zorunlu hale getirdi. ABD\u2019nin Ankara ile olan g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ertelemesi de bir tesad\u00fcf olmay\u0131p, b\u00f6lgede belirledi\u011fi yeni stratejinde kimlerle ne d\u00fczeyde ittifak kuraca\u011f\u0131n\u0131n yeniden belirlenmesi amac\u0131yla ilgilidir. B\u00f6ylelikle TSK birliklerinin M\u00fcnbi\u00e7\u2019e girilmesine i\u00e7in verilmeyece\u011finin \u00e7ok net olarak a\u00e7\u0131klanmas\u0131, \u00f6zellikle YPG\u2019ye verilen bir g\u00fcven olarak okundu.<\/p>\n
Afrin\u2019de \u00e7ekilen YPG askeri g\u00fc\u00e7lerinin M\u00fcnbi\u00e7\u2019e gelmi\u015f olmas\u0131ndan, \u00e7ekilmede ABD\u2019nin bir telkini ve \u00f6nerisi oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Afrin\u2019deki g\u00fc\u00e7lerin M\u00fcnbi\u00e7\u2019e kayd\u0131r\u0131lmas\u0131 hem Ankara\u2019ya hem de ABD\u2019nin K\u00fcrtleri, Moskova\u2019ya ve Ankara\u2019ya kar\u015f\u0131 koruyaca\u011f\u0131 alg\u0131s\u0131 \u00fczerinden K\u00fcrt toplumuna verilen bir mesaj olarak alg\u0131land\u0131. K\u00fcrtler, Moskova\u2019ya kin duymaya ba\u015flarken tersine ABD\u2019ye \u00e7ok daha olumlu ve pozitif bakmaya ba\u015flad\u0131lar
\nT\u00fcrkiye\u2019nin Afrin hamlesi<\/p>\n
Ankara da YPG\u2019nin beklenmedik bir \u015fekilde Afrin \u015fehir merkezinde \u00e7ekilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu. \u015eehir merkezinin en erken Temmuz ay\u0131nda ku\u015fat\u0131labilece\u011fi hesaplan\u0131yordu ve askeri planlar\u0131n\u0131 buna g\u00f6re yap\u0131l\u0131yordu. Ancak YPG\u2019nin b\u00f6lge halk\u0131yla birlikte beklenilmeyen bir \u015fekilde \u015fehirden \u00e7\u0131kmas\u0131, T\u00fcrk ordu birliklerinin ve radikal \u0130slamc\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin kendilerini \u015fehir merkezinde bulmalar\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Ankara, bunu \u00c7anakkale Zaferi ile e\u015fde\u011fer bir operasyon olarak g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fsa da i\u015fin ger\u00e7e\u011finin b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n
Birincisi, \u00f6ncelikli olarak burada konumland\u0131r\u0131lan \u0130slamc\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin, yar\u0131n Ankara\u2019y\u0131 uluslararas\u0131 alanda \u00e7ok fazla zorlayacaklar\u0131 bir iki g\u00fcn i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u0130kincisi, Ankara\u2019n\u0131n esas i\u015flevini tamamlayarak geri \u00e7ekilmesi y\u00f6n\u00fcndeki talepler \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 ay i\u00e7inde \u00e7ok yo\u011fun olarak g\u00fcndeme gelecektir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Afrin b\u00f6lgesini terk eden 400 bine yak\u0131n insandan bahsediliyor. Bunlar\u0131n geri gelmesi i\u00e7in uluslararas\u0131 kurulu\u015flar tekrar devreye girecek ve Afrin\u2019in konumu yeniden tart\u0131\u015f\u0131lmaya a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Rusya\u2019n\u0131n Afrin merkezinin yeniden Esad rejimine teslim edilmesi talebini Haziran ay\u0131ndan sonra somut olarak g\u00fcndeme getirmeye ba\u015flayacakt\u0131r. Be\u015fincisi, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nce \u2018ter\u00f6rist\u2019 g\u00f6r\u00fclen bir k\u0131s\u0131m \u0130slamc\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin \u00d6SO i\u00e7inde olmas\u0131 Ankara\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck handikap\u0131 olacakt\u0131r. Alt\u0131nc\u0131s\u0131, \u0130dlip\u2019i sessizce teslim eden Ankara\u2019n\u0131n, s\u0131ra El Bab ve Afrin\u2019e gelince Moskova-\u0130ran-\u015eam hatt\u0131na kar\u015f\u0131 nas\u0131l bir tutum alaca\u011f\u0131d\u0131r. Suriye\u2019nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden yana oldu\u011funu s\u00f6yleyen Ankara, b\u00f6lgeyi \u015eam y\u00f6netimine teslim edecek mi? Dahas\u0131 Rusya\u2019ya verilen s\u00f6z tutulacak m\u0131? Bu sorunun yan\u0131t\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n Suriye politikas\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Afrin\u2019de g\u00f6rev tamamland\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u00e7ekilme s\u00fcrecinin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 Astana toplant\u0131lar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli g\u00fcndem maddesi olacakt\u0131r. \u00c7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 takdirde Esad y\u00f6netimini g\u00fc\u00e7lendirecektir. \u00c7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 takdirde Rusya ile ili\u015fkileri yeniden ama \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc bozulacakt\u0131r.<\/p>\n
ABD, Ankara\u2019n\u0131n Afrin\u2019de daha bir s\u00fcre kalmas\u0131 i\u00e7in te\u015fvik edecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. B\u00f6ylelikle Ankara-Moskova hatt\u0131n\u0131n yeniden sorunlu hale gelmesi ABD\u2019nin Suriye planlar\u0131na yarayacakt\u0131r. ABD, Erdo\u011fan\u2019\u0131n politik ruhunu iyi okuyur ve Afrin\u2019de kalma arzusunun fark\u0131ndad\u0131r. Bunu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc te\u015fvik edecektir.<\/p>\n
NATO \u00fcyesi \u00fclke olarak Rusya\u2019n\u0131n S-400\u2019lerine Pentangon\u2019un Petroit f\u00fcze savunma sistemleri Ankara\u2019ya \u00f6nerilecek. Ankara, S-400\u2019lerden \u0131srar ederse NATO i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin bir \u00f6nemi kalmaz ve tahmin edilenden cok daha ciddi askeri ve politik sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacakt\u0131r. Patriot f\u00fczeleri ald\u0131\u011f\u0131nda Moskova kendisini kand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r ve Afrin-El Bab dahil olmak \u00fczere Ankara\u2019ya kar\u015f\u0131 bug\u00fcnk\u00fcnden \u00e7ok daha fazla yapt\u0131r\u0131mlar g\u00fcndeme gelir. Se\u00e7im Ankara\u2019n\u0131n ama her iki durumda ciddi sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacakt\u0131r. Bir taraftan kazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken di\u011fer yandan ciddi bir kay\u0131b\u0131 olacakt\u0131r.
\nYPG ne yapacak?<\/p>\n
YPG\u2019nin Afrin\u2019den \u00e7ekilme karar\u0131n\u0131 kendi ba\u015f\u0131na almad\u0131\u011f\u0131 ve bunun sadece sivillerin korunmas\u0131na y\u00f6nelik bir karar olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u015eehir merkezinden \u00e7ekilip yeni bir sava\u015f takti\u011fini hayata ge\u00e7irme se\u00e7ene\u011fini g\u00fcndeme almas\u0131 bu karar\u0131n al\u0131nmas\u0131nda \u00f6nemli bir fakt\u00f6r olmakla birlikte ABD\u2019nin \u00f6nemli bir telkini ve etkisi oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
YPG\u2019nin, Afrin\u2019de konumland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve say\u0131sal olarak 10 bin civar\u0131nda oldu\u011fu iddia edilen askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00e7ekerek \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc hamleler yapma karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. B\u00f6lgedeki sava\u015f takti\u011finin nas\u0131l \u015fekillenece\u011fini bilmek zordur. Bu bir bak\u0131ma askeri g\u00fc\u00e7lerin i\u015fidir, Ama g\u00f6r\u00fcnen \u015fu ki, ABD bu d\u00fczeyde bir g\u00fcc\u00fc \u015fehir merkezinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, YPG\u2019nin askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fc korumas\u0131 ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te El Bab ve Afrin i\u00e7in \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir haz\u0131rl\u0131k yapmas\u0131 i\u00e7in te\u015fvik etti. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki YPG, kendi stratejik konumunu g\u00f6rerek, Afrin\u2019de sava\u015f\u0131 uzun vadede y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in geri \u00e7ekilmi\u015f olabilir. Ancak b\u00f6lgede bulunan ve ittifak yapt\u0131\u011f\u0131 ABD merkezli koalisyon g\u00fc\u00e7lerinin \u00f6neri ve uyar\u0131lar\u0131n\u0131 da dikkate ald\u0131klar\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
ABD, Suriye\u2019ye y\u00f6nelik politikalar\u0131nda YPG\u2019nin askeri g\u00fcc\u00fcne \u00f6nemli oranda ihtiya\u00e7 duyuyor. Bunun i\u00e7in askeri olarak g\u00fc\u00e7 kayb\u0131na izin vermez. Rusya ise tersine YPG\u2019nin \u00e7ok daha ciddi d\u00fczeyde g\u00fc\u00e7 kayb\u0131n\u0131 sa\u011flayarak yar\u0131n politik-diplomatik ili\u015fkilerde zay\u0131f bir PYD ile masaya oturuldu\u011funda Esad\u2019\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 dayat\u0131p kabule zorlama hesab\u0131 yap\u0131yordu. Bu nedenle ABD, YPG\u2019nin askeri g\u00fc\u00e7 kayb\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesi i\u00e7in Afrin\u2019in askeri olarak da bo\u015falt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir hamle yapt\u0131\u011f\u0131 ve YPG\u2019ye kabul ettirdi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
YPG\u2019nin Afrin\u2019de kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 askeri ve politik durumun, b\u00f6lgedeki konumlan\u0131\u015f\u0131n\u0131 yeniden dizayn etmesine yol a\u00e7aca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6ncelikli olarak YPG\u2019yi ter\u00f6rist g\u00f6rmeyen Rusya\u2019n\u0131n tutumuna kar\u015f\u0131 YPG\u2019nin askeri ve politik tutumu \u00e7ok ciddi oranda de\u011fi\u015fecektir. K\u00fcrtlerle Rusya aras\u0131nda ittifak \u00e7ok \u00f6nemli oranda da\u011f\u0131ld\u0131. Dahas\u0131 YPG\u2019nin Rusya-ABD aras\u0131nda kurdu\u011fu denge politikas\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Rusya\u2019ya g\u00fcven duygusunu \u00f6nemli oranda kaybetmi\u015f olan K\u00fcrtler, Suriye\u2019de Washington ile m\u00fcttefik ili\u015fkilerini kal\u0131c\u0131la\u015ft\u0131racaklard\u0131r. K\u00fcrtlerle ABD aras\u0131ndaki ili\u015fki denge gere\u011fi ve ge\u00e7ici olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p daha kal\u0131c\u0131 ve stratejik bir y\u00f6ne evrilecektir. Rusya, K\u00fcrtleri yeniden denge politikas\u0131na \u00e7ekmek i\u00e7in \u00e7ok ciddi ve g\u00fcven kazan\u0131c\u0131 ad\u0131mlar atmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, YPG merkezli QSD g\u00fc\u00e7lerinin tek ittifak g\u00fcc\u00fc ABD olacakt\u0131r. ABD\u2019nin Afrin\u2019de Ankara\u2019ya yol vermesinin \u00f6nemli nedenlerinden biri de buydu. K\u00fcrtler ile Rusya aras\u0131ndaki politik ili\u015fkileri b\u00fct\u00fcn\u00fcyle koparmak ve kendi ekseninde konumland\u0131rmak. Bunda ba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek gerek. F\u0131rat\u2019\u0131n do\u011fusunda Kuzey Suriye Federasyonu\u2019nun kurulmas\u0131 s\u00fcreci h\u0131zlanabilir. PYD merkezli federasyon ve a\u015famal\u0131 olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir stat\u00fc plan\u0131 ABD\u2019nin masas\u0131nda duruyor. Buna uyum sa\u011flayanlar s\u00fcreci g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, uyum sa\u011flamayanlar politik olarak tasfiye edilme s\u00fcrecine girer.
\nSonu\u00e7<\/p>\n
K\u00fcrtleri kesin olarak kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen Washington bu kez Ankara\u2019ya y\u00f6nelik hamleleri devreye koyacakt\u0131r. Nisan ay\u0131ndan itibaren Ankara\u2019y\u0131 tahmin edilenden \u00e7ok daha fazla zorlu bir s\u00fcre\u00e7 bekliyor. ABD\u2019nin Ankara\u2019ya \u00f6nerece\u011fi planlar, Ortado\u011fu denkleminde Ankara\u2019n\u0131n rol\u00fcn\u00fc ortaya \u00e7\u0131kartacakt\u0131r.<\/p>\n
Erdo\u011fan bu plan\u0131n i\u00e7erisinde mi yer alacak yoksa d\u0131\u015f\u0131nda m\u0131 kalacak birlikte g\u00f6rece\u011fiz. Afrin hamlesinin i\u00e7teki politik-toplumsal etkisi tahmin edilenden k\u0131sa s\u00fcrebilir. Dolar ve avronun \u00f6nlenemez y\u00fckseli\u015fi, sermaye \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n beklenilenin \u00fcst\u00fcnde olmas\u0131 ve \u00f6zellikle \u0130stanbul sermayesinin medyadaki g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fc olan Do\u011fan Grubu\u2019ndaki geli\u015fmeler \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcrece dair bir fikir verebilir.<\/p>\n
A\u015fa\u011f\u0131daki internet sitesinden alinm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n