{"id":2458,"date":"2018-03-10T00:43:15","date_gmt":"2018-03-09T23:43:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=2458"},"modified":"2018-03-10T00:43:15","modified_gmt":"2018-03-09T23:43:15","slug":"efsane-kuert-kadini-hefse-xan-naqib","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=2458","title":{"rendered":"Efsane K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 Hefse Xan Naqib"},"content":{"rendered":"<p>\u201cK\u00fcrtlerin en az ilgilendikleri alan,<br \/>\nkendi tarihleridir.\u201d M.R. \u0130zady<\/p>\n<p>K\u00fcrtler, ata topraklar\u0131 K\u00fcrdistan\u2019da, \u00e7a\u011flardan beridir ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Sahip olduklar\u0131 tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fe ra\u011fmen K\u00fcrtlere ili\u015fkin yeteri kadar tatmin edici \u00e7al\u0131\u015fma yoktur. Var olanlar eksik ve tarafl\u0131d\u0131rlar. Bu bo\u015flu\u011fun temel nedeni kendilerine ait egemen ve h\u00fck\u00fcmran bir devlet ayg\u0131t\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lmalar\u0131d\u0131r. K\u00fcrdistan\u2019\u0131 b\u00f6l\u00fcp par\u00e7alayan devletler, K\u00fcrt kimli\u011fini, dilini ve tarihini tahrip etmeyi \u00f6ncelikli i\u015fleri haline getirmi\u015flerdir. K\u00fcrtlerin \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir devlet yap\u0131s\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131 engelleyebilmek i\u00e7in her d\u00f6nem \u015fiddet ve zor yolunu se\u00e7mi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan da sistematik politikalar uygulayarak, K\u00fcrtlere dair derli toplu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engellemi\u015flerdir. K\u00fcrdistan\u2019\u0131 b\u00f6l\u00fcp, par\u00e7alayan, s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftiren devletlerin bu \u00f6zellikleri onlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fidir.<\/p>\n<p>Garip olan bu g\u00fcne kadar d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir k\u00f6\u015fesinde, hi\u00e7bir m\u00fczesinde, hi\u00e7bir \u00fcniversitesinde K\u00fcrtlere dair tek bir arkeolojik nesnenin, k\u0131r\u0131k bir \u00e7\u00f6mlek par\u00e7as\u0131n\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fck bir mozaik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n, duvara nak\u015fedilmi\u015f bir fig\u00fcr\u00fcn, bir mi\u011fferin, bir m\u0131zra\u011f\u0131n bulunamamas\u0131, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 oldu\u011fu kadar yad\u0131rgat\u0131c\u0131d\u0131r da\u2026 Bu sonu\u00e7tan koca, k\u00f6hne d\u00fcnyan\u0131n K\u00fcrtler konusunda sa\u011f\u0131r ve dilsiz oldu\u011fu sonucuna ula\u015fabiliriz.<\/p>\n<p>K\u00fcrt tarihi ve K\u00fcrtler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r ideolojik ve politik sald\u0131r\u0131lardan olduk\u00e7a etkilenmeye a\u00e7\u0131k bir aland\u0131. K\u00fcrdoloji yaz\u0131m\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 daha \u00e7ok yabanc\u0131 tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (Minorsky, Nikitin, Martin van Bruinessen, Orbelli, Lazarev, Lescot, Evliya \u00c7elebi\u2026) K\u00fcrt tarih\u00e7ileri tarih sahnesinde hem yeni ve hem de olduk\u00e7a azd\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu problemli alanda yol almaya \u00e7al\u0131\u015fmak, adeta i\u011fne ile kuyu kazmak gibidir. Tarihe ve de\u011ferlerimize sahiplenmesek, onlar\u0131 yok olmaya terk edece\u011fiz. K\u00fcrdistan\u2019\u0131 s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftiren g\u00fc\u00e7lerin i\u015fini kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z. K\u00fcrt toplumu Clara Zetkin, Rosa Luksemburg, Agust Bebel, Behice Boran, Sabiha Sertel ve di\u011ferlerini bildi\u011fi kadar onu yaz\u0131p \u00e7izdi\u011fi kadar kendi kad\u0131nlar\u0131n\u0131, m\u00fccadele ve ya\u015famlar\u0131n\u0131 bilmiyor. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan merakta etmiyor. Bilmiyorum fark\u0131nda m\u0131s\u0131n\u0131z; K\u00fcrdistan m\u00fccadelesine emek vermi\u015f, katk\u0131 koymu\u015f bu kahraman kad\u0131nlar\u0131 hat\u0131rlamayarak, unutarak ruhlar\u0131n\u0131 ve aziz an\u0131lar\u0131n\u0131 incitiyoruz.<\/p>\n<p>SEVDASI K\u00dcRD\u0130STAN HEFSE XAN NEQ\u0130P<\/p>\n<p>1881 y\u0131l\u0131nda S\u00fcleymaniye\u2019de do\u011fdu. \u015eex Maruf Xafid\u2019in k\u0131z\u0131, \u015eex Mehmud Berzenci\u2019nin amcas\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131d\u0131r. \u015eex Qad\u0131r Hafid\u2019in e\u015fidir. K\u00fcrt kad\u0131n ve K\u00fcrt ulus hareketi i\u00e7inde \u00e7ok tan\u0131nan ve bilinen bir simad\u0131r. Ya\u015fam\u0131 boyunca b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcc\u00fcyle m\u00fccadelenin i\u00e7inde ve \u00f6n saflar\u0131nda oldu. Evi K\u00fcrtler i\u00e7in bir karargah gibiydi, evinin kap\u0131s\u0131 sonuna kadar g\u00fcn\u00fcn her saati b\u00fct\u00fcn K\u00fcrtlere a\u00e7\u0131kt\u0131. Evinde S\u00fcleymaniyeli kad\u0131nlar toplanarak saatlerce sorunlar\u0131n\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 konu\u015fup tart\u0131\u015f\u0131rlard\u0131. Hefse Xan\u2019\u0131n divan\u0131 bir okul i\u015flevine sahipti. E\u011fitti\u011fi kad\u0131nlar K\u00fcrt m\u00fccadelesinin i\u00e7inde aktif yer ald\u0131lar.<\/p>\n<p>1930 y\u0131l\u0131nda bir ba\u015f\u0131na kaleme ald\u0131\u011f\u0131, K\u00fcrtlerin ulusal taleplerini i\u00e7eren bir mektubunu Birle\u015fmi\u015f Milletlere ve ilgili yerlere iletti.<\/p>\n<p>K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131n\u0131 e\u011fitmek, onlara ulusal bilin\u00e7 kazand\u0131rmak i\u00e7in bir gece okulu a\u00e7t\u0131. Y\u00fczlerce kad\u0131n\u0131 bu okulda e\u011fitti. Bu K\u00fcrt tarihinde bilinen ilk kad\u0131n okuludur.<\/p>\n<p>\u015eex Mehmud Berzenci\u2019ye verilen idam karar\u0131n\u0131n durdurulup geri al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi bir dizi etkinlik d\u00fczenledi. Etkin bir kamuoyu olu\u015fturdu. Olu\u015fan kamuoyu Berzenci\u2019nin idam\u0131 durdurulmak zorunda kald\u0131.<\/p>\n<p>Qazi M\u0131hemed\u2019in ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu Gen\u00e7 Mehabad K\u00fcrt Cumhuriyeti\u2019ne yo\u011fun maddi-manevi destek verdi. Bu deste\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc Qazi M\u0131hemed kendisine bir mektup g\u00f6ndererek emek ve \u00e7abalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc kendisine te\u015fekk\u00fcr etti.<\/p>\n<p>Siyasal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc takip edildi, zaman-zaman g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, defalarca tutukland\u0131 ve s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderildi.<\/p>\n<p>1952 y\u0131l\u0131nda Yekiti Afretani K\u00fcrdistan (K\u00fcrdistan Kad\u0131nlar Birli\u011fi) kurulu\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131. Bu \u00e7aba K\u00fcrt Kad\u0131n Teali Cemiyetinden yakla\u015f\u0131k otuz y\u0131l sonra K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131n\u0131n ilk \u00f6rg\u00fctlenme \u00e7abas\u0131yd\u0131. Kurdu\u011fu derne\u011fin ilk ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p>1953 y\u0131l\u0131nda S\u00fcleymaniye\u2019de \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p>Aziz`in an\u0131s\u0131 ve m\u00fccadelesi \u00f6n\u00fcnde sayg\u0131 ile e\u011filiyorum.<\/p>\n<p>NEV\u0130N G\u00dcNG\u00d6R RE\u015eAN<\/p>\n<p>Kaynak: marksist.org&#8217;TAN AKTARAN <\/p>\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"HG7ELY5zLI\"><p><a href=\"http:\/\/www.bitlisname.com\/2017\/08\/13\/efsane-kurt-kadini-hefse-xan-naqib\/\">Efsane K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 Hefse Xan Naqib<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" src=\"http:\/\/www.bitlisname.com\/2017\/08\/13\/efsane-kurt-kadini-hefse-xan-naqib\/embed\/#?secret=HG7ELY5zLI\" data-secret=\"HG7ELY5zLI\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8220;Efsane K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 Hefse Xan Naqib&#8221; &#8212; Bitlisname\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cK\u00fcrtlerin en az ilgilendikleri alan, kendi tarihleridir.\u201d M.R. \u0130zady K\u00fcrtler, ata topraklar\u0131 K\u00fcrdistan\u2019da, \u00e7a\u011flardan beridir ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Sahip olduklar\u0131 tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fe ra\u011fmen K\u00fcrtlere ili\u015fkin yeteri kadar tatmin edici \u00e7al\u0131\u015fma yoktur. Var olanlar eksik ve tarafl\u0131d\u0131rlar. Bu bo\u015flu\u011fun temel nedeni kendilerine ait egemen ve h\u00fck\u00fcmran bir devlet ayg\u0131t\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lmalar\u0131d\u0131r. K\u00fcrdistan\u2019\u0131 b\u00f6l\u00fcp par\u00e7alayan devletler, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2458"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2458"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2458\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2459,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2458\/revisions\/2459"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}