{"id":2446,"date":"2018-03-09T00:46:13","date_gmt":"2018-03-08T23:46:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=2446"},"modified":"2018-03-09T00:46:13","modified_gmt":"2018-03-08T23:46:13","slug":"ferideye-mektuplar-dr-nuri-dersimi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/?p=2446","title":{"rendered":"Feride\u2019ye Mektuplar Dr.Nuri Dersimi"},"content":{"rendered":"<p>Sana Feride diye hitap etmenin benim i\u00e7in ne b\u00fcy\u00fck saadet oldu\u011funu bilsen. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen benim hem dert ve elem, hem de emel yolda\u015f\u0131m oldun. Hayatta milli ve vatani gayeleri u\u011frunda maruz kald\u0131\u011f\u0131m felaketlerin ve \u00e7ekti\u011fim \u0131zd\u0131raplar\u0131n ufac\u0131k bir \u00f6zetini bu mektupta sana bildirmek istiyorum.<\/p>\n<p>DR. NUR\u0130 DERS\u0130M\u0130\u2019DEN E\u015e\u0130 FER\u0130DE HANIMA MEKTUP(*)<\/p>\n<p>Feride\u2019m,<\/p>\n<p>Vatan\u0131n g\u00fcne\u015fli bir yaylas\u0131nda do\u011fmu\u015f ve tabiat\u0131n ruhuna bah\u015fetmi\u015f bulundu\u011fu ilahi d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck eseri olarak, \u00e7ocukluk devrelerinden itibaren, mensup oldu\u011fum milletimin \u00e7ocuklar\u0131 aras\u0131nda bile bir birlik ve anla\u015fma havas\u0131 kurmak sevdas\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcm. \u0130ptidai mektep hayat\u0131mda gen\u00e7ler aras\u0131nda, ayn\u0131 gaye u\u011frunda te\u015fkilat yapt\u0131m. \u0130stanbul\u2019da y\u00fcksek tahsilim s\u0131ralar\u0131nda K\u00fcrt milli talebe te\u015fkilatlar\u0131yla m\u00fcnasebet ve \u00e7al\u0131\u015fmalara bilfiil i\u015ftirak ettim. Y\u00fcksek tahsilimin ikmalinden sonra milletimin kas\u0131rgalarla dolu hayat\u0131mmve maruz kald\u0131\u011f\u0131 felaketlerin sebep ve men\u015feini aramaya ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 halife-sul-tanlar\u0131n\u0131n islaml\u0131k sayesinde T\u00fcrkle\u015ftiremedi\u011fi veyahut imhas\u0131n\u0131 ba\u015faramad\u0131\u011fr ve Turanc\u0131 \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti\u2019nin cezri taksime tabi tutturamad\u0131\u011f\u0131 unsurlar\u0131 modern bir kisveye b\u00fcr\u00fcnerek ya T\u00fcrkle\u015ftirmek Veya imha etmek maksad\u0131yla M.K.Atat\u00fcrk m\u00fcessesesi t\u00fcketmi\u015f bulunuyordu. Yarat\u0131c\u0131 unvan\u0131yla tap\u0131lan M. K. Atat\u00fcrk \u0130slam dini yerine Turanc\u0131l\u0131k mefkuresini ve T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck dinini ilke edinerek mensup oldu\u011fum milletin varl\u0131k hakk\u0131 ve tarihi ink\u00e2r ediliyordu.<\/p>\n<p>Binlerce y\u0131l konu\u015ftu\u011fumuz dil bile bize unutturulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Esasen T\u00fcrkiye\u2019de T\u00fcrk \u015fovenizminin inki\u015faf\u0131 devrinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren yek di\u011ferini takip eden b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmetlerin i\u00e7 siyasetinin ba\u015fl\u0131ca kural\u0131 Do\u011fu vilayetler yerli halk\u0131n\u0131n T\u00fcrkle\u015ftirilmesi veya zorla tasfiyesi oldu\u011fu ya\u015fanan olaylarla sabit bir hakikat idi. Bunu anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in milletimizin tarihi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in gerek siyasi ve gerekse k\u00fclt\u00fcrel ti\u015fkilatlara girerek,<\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck cereyan\u0131na kar\u015f\u0131 cepha almaya mecbur kalm\u0131\u015ft\u0131k. Ve M.Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn cumhuriyet h\u00fck\u00fcmetinin K\u00fcrt milleti aleyhinde tertiplenen T\u00fcrk suikast\u0131 da art\u0131k tamamen a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f bulundu\u011fundan, K\u00fcrdistan topraklar\u0131nda korunma tertibat\u0131 ve te\u015fkilat\u0131 yap\u0131lmaya zaruret has\u0131l olmu\u015ftur. \u0130\u015fte bu sava\u015f\u0131m\u0131z esnas\u0131nda \u201ckanl\u0131 duvar\u201d diye an\u0131lan Divrik\u2019in cehennemi zindanlar\u0131na at\u0131ld\u0131m. Ayaklar\u0131ma puka\u011f\u0131lar, boynuma zincirli laleler tak\u0131ld\u0131. Y\u0131lmad\u0131m. \u201cK\u00fcrd\u00fcm\u201d diye hayk\u0131rd\u0131m ve sava\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>Bu sebeple milli ideal u\u011fruna \u00e7arp\u0131\u015fmak zevkini M. Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn beni susturmak i\u00e7in kanl\u0131 Sivas\u2019\u0131n Ko\u00e7hisar m\u0131nt\u0131kas\u0131nda nam\u0131ma bah\u015fetmi\u015f bulundu\u011fu \u201cS\u00fcleymaniye\u201d adl\u0131 cihan malikanesiyle de\u011fi\u015ftiremezdim.<\/p>\n<p>Feride\u2019m,<\/p>\n<p>Tarih boyunca vas\u0131l olan ink\u0131l\u00e2plardan bir\u00e7o\u011fu, insan topluluklar\u0131n\u0131n mah\u015feri vicdan\u0131nda tekemm\u00fcl eden zaruretlere cevap verdi\u011fi i\u00e7in muvaffak olmu\u015f ve \u015fartlar\u0131n noksanl\u0131klar\u0131na ra\u011fmen y\u00fcr\u00fcyebil-mi\u015ftir.<\/p>\n<p>Milletimizin f\u0131tr\u00ee enerjisi, h\u00fcrriyet ve istikl\u00e2l a\u015fk\u0131n\u0131n halk tabakalar\u0131 aras\u0131nda bu mah\u015feri vicdan\u0131 yaratm\u0131\u015f oldu\u011funa g\u00fcvendim ve ancak\u201d h\u00fcrriyet kazanmak, hak ve varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in m\u00fcdafaa savlas\u0131 yapma\u011fa azmettim. \u0130\u015fte \u00e2mili bulundu\u011fum 1918 Ko\u00e7gir\u00ee K\u00fcrt \u0130stiklal Harbi, bu milli korunma sava\u015flar\u0131n\u0131n birisiydi,Bu sava\u015fta T\u00fcrk ordular\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fans bize yar olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bununla beraber as\u0131rlardan beri K\u00fcrt milletini istismar eden ve K\u00fcrt kan\u0131n\u0131 emen tufeyli a\u015firet reisleri z\u00fcmresinden olup, bir zaman k\u0131z\u0131l sultanlara hizmet eden ve bu sava\u015fta ise TBMM\u2019nde k\u00fcrs\u00fc i\u015fgal ederek yine yard\u0131m isteyenlere hizmetten zevk alan al\u00e7aklar, K\u00fcrt milletinin bu b\u00fcy\u00fck facias\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda lakayt kal\u0131yor ve can veren \u0131rk\u0131n\u0131n iniltileri bu sefillerin vicdanlar\u0131nda hi\u00e7bir tepki yapm\u0131yordu. Fakat tarih amans\u0131z bir h\u00e2kimdi. O d\u00fc\u015fmanla ili\u015fki kuran soysuzlar, bizzat T\u00fcrk kur\u015funlar\u0131yla bilahere imha edilmi\u015flerdi.<\/p>\n<p>\u0130bret!<\/p>\n<p>Ko\u00e7giri K\u00fcrt \u0130stiklal Sava\u015f\u0131\u2019nda kan d\u00f6k\u00fcld\u00fc. Fakat K\u00fcrt milli harekat elemanlar\u0131n\u0131n vicdani telakkilerine g\u00f6re, d\u00f6k\u00fclen bu kanlar\u0131n teranesiyle milli duygular kam\u00e7\u0131land\u0131, intikam i\u00e7in ruhlar alevlendi.Milli kurtulu\u015f a\u015fk\u0131 K\u00fcrt\u2019\u00fcn vicdan\u0131nda volkanland\u0131. \u015eeref meydan\u0131nda \u015fehit d\u00fc\u015fen Ko\u00e7giri, K\u00fcrt milletine i\u015fte bu \u015ferefi kazand\u0131rm\u0131\u015f oldu. % Bu hartpe, erkek bir evlad\u0131n\u0131 da kaybederek Dersim\u2019e, iltica etmi\u015ftim. Giyabi idam cezas\u0131na mahkum olarak Dersim da\u011flar\u0131nda 6 y\u0131l m\u00fcdetle milli davan\u0131n tahakkuku i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmadan asla geri kalmad\u0131m.T\u00fcrk parlamentosu Dersim\u2019in imhas\u0131na karar vermi\u015fti; 1936-1937 senelerinde 3 donan\u0131ml\u0131 T\u00fcrk ordusu Dersim\u2019e sevkedilmi\u015f.Dersim katliam facialar\u0131nda 12 ya\u015flar\u0131nda bir k\u0131z\u0131m imha edilmi\u015f, 3 karde\u015fim de kur\u015funa dizilmi\u015fti. Milletimin maruz kald\u0131\u011f\u0131 feci durumu ve Dersim katliam\u0131 facialar\u0131n\u0131 d\u00fcnya umumi efk\u00e2r\u0131na bildirmek l\u00fczumunu hissederek ve bu \u00f6devi \u00fczerime almaya kendime bir bor\u00e7 bilerek, 11 Eyl\u00fcl 1937\u2019de T\u00fcrkiye hudutlar\u0131ndan harice \u00e7\u0131kt\u0131m. Milletime kar\u015f\u0131 T\u00fcrk idaresinin yapmakta oldu\u011fu mezalimi protesto etmek feryad\u0131nda bulundum. Heyhat!.. Z\u00e2lim kader bu gurbet ellerinde bile omuzlar\u0131ma y\u00fcklendi.<\/p>\n<p>S\u00f6m\u00fcrgeci devletler milletimin bu kanl\u0131 facialar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda-lakayt bulundular. Ad\u0131m de\u011fi\u015ftirildi, g\u00e2h H\u00fcseyin mazlum, g\u00e2h Ba\u011fr\u0131yan\u0131k Memo isimleriyle diyar diyar s\u00fcr\u00fcld\u00fcm. Aylarca sakl\u0131 kald\u0131m. H\u00fcrriyet, adalet, mazluma merhamet mefkuresi me\u011fer Musa ile Isa devirlerinde ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir n\u00e2me ve uygulamas\u0131 olmayan bir felsefeden ibaretmi\u015f. \u0130\u015fte bu heng\u00e2meli ve h\u00fcz\u00fcnl\u00fc devrelerde ve \u015fu gurbet ellerinde kol ve kanad\u0131 k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f benim gibi bir derbedere el uzatt\u0131m. Benimle K\u00fcrt milli davas\u0131na i\u015ftirak ederek istikl\u00e2lini tehlikelere b\u0131rakt\u0131n.Bu suretle kahramanl\u0131\u011fa tapan bir milletin emsalsiz bir k\u0131z\u0131 oldu\u011funu ispat ettin.<\/p>\n<p>Bilmi\u015f ol ki Feride, senin damarlar\u0131nda kat\u0131ks\u0131z halis bir K\u00fcrt kan\u0131 cevelan etmektedir. Bu kan sana bu y\u00fcksek meziyetleri bahsetmi\u015fti. Y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn bu dikenli ve felaketli yollarda benimle hem hayat arkada\u015f\u0131, hem de milli faaliyetimde hakiki ve ciddi bir emel yolda\u015f\u0131, sa\u011f kolum ve i\u015f arkada\u015f\u0131m oldun. Seni bu hususta \u015f\u00fckranla anmak benim \u00e7in en y\u00fcksek bir bor\u00e7tur.<\/p>\n<p>Medeni d\u00fcnyadaki gerek garp ve gerekse \u015fark s\u00f6m\u00fcrgeci b\u00fcy\u00fck devletler, K\u00fcrdistan topraklar\u0131n\u0131 aralar\u0131nda payla\u015fm\u0131\u015f olan k\u00fc\u00e7\u00fck devletleri de desteklemekte ve T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan K\u00fcrt katliamlar\u0131na g\u00f6zyumarak seyirci kalmakta, icab\u0131nda top, t\u00fcfek, tayyare vermek suretiyle T\u00fcrkiye\u2019ye yard\u0131mda bile bulunmaktalar. Benim elimi ba\u011flay\u0131p, kalemimi k\u0131rmak, dilimi susturmak istediler. Fakat hak diye hayk\u0131rmaktan beni y\u0131ld\u0131ramad\u0131lar. \u015eairin dedi\u011fi gibi \u201cZulm\u00fcn topu var g\u00fcllesi yar, kalesi varsa\/ Hakk\u0131n da b\u00fck\u00fclmez kolu, d\u00f6nmez y\u00fcre\u011fi vard\u0131r\/ G\u00f6z yumma g\u00fcne\u015ften, ne kadar nuru kararsa \/ S\u00f6nmez ebedi, her gecenin g\u00fcnd\u00fcz\u00fc vard\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Feride\u2019m,<\/p>\n<p>Denetlemeye tabi tutuldum. \u015eimdi de denetim alt\u0131nday\u0131m. Evimde gece yar\u0131lar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131ld\u0131. Bu y\u00fczden heyecanlar ge\u00e7irdin, \u00fcz\u00fcld\u00fcn, hastaland\u0131n. Beni bilinmez zindanlara da att\u0131lar a\u011flad\u0131n, kap\u0131 kap\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131n. G\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6kt\u00fcn.<\/p>\n<p>Milli gaye u\u011frunda \u00e7al\u0131\u015fmadan ve hatta bu u\u011furda hayat\u0131m\u0131 feda etmeden y\u0131lmad\u0131m, y\u0131ld\u0131ramad\u0131lar. Ancak \u00e7ekti\u011fim bu \u0131st\u0131raplar neti-cesiyle \u00f6mr\u00fcm\u00fcn tekam\u00fcl\u00fc devrelerinde s\u0131hatimde bir zafiyet duyarak hastaland\u0131m, hastahanelere d\u00fc\u015ft\u00fcm. Bu dadal\u0131 g\u00fcnlerimde b\u00fct\u00fcn ac\u0131lar\u0131ma i\u015ftirak ettin. G\u00fcnler ve geceler ba\u015fucumda kimsesiz yata\u011f\u0131mda bana a\u011flad\u0131n, g\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00fckt\u00fcn ve bana hakiki, ciddi ve samimi alaka g\u00f6sterdin.<\/p>\n<p>Feride,Binlerce canl\u0131 timsal arzetmekte olan K\u00fcrt kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda K\u00fcrt atas\u00f6z\u00fc olan \u201c\u015fer \u015fer e, \u00e7\u0131 me \u00e7\u0131 ner e\u201d (Aslan\u0131n di\u015fisi de erke\u011fi de asland\u0131r). Sen Dersim\u2019in \u015eemikan a\u015fireti nam\u0131yla yadedilen ceng\u00e2-ver ve kahraman bir a\u015firetin \u00f6z evl\u00e2d\u0131s\u0131n. Mensup oldu\u011fun familyan\u0131n asaletini g\u00f6sterdin.<\/p>\n<p>Hayat\u0131m\u0131n tekam\u00fcl etmi\u015f devrelerindeyim. Maruz kald\u0131\u011f\u0131m felaket ve \u0131st\u0131raplar\u0131n tesiriyle ve asabiyetle seni \u00fczd\u00fc\u011f\u00fcm anlar\u0131 nda vaki oldu\u011funu itiraf ediyorum. Beni mazur g\u00f6rmelisin ve affetmelisin Feride.<\/p>\n<p>Seni mesut edemedim ve mesut etmek f\u0131rsat\u0131n\u0131 da bulamad\u0131m. Z\u00e2lim kader buna mani o!du. Fakat emin ol ki hayat bir m\u00fccadele ve bir kavgadan ibarettir. Ba\u015fl\u0131ca h\u00fcner, keder ve elemi zevkle g\u00f6\u011f\u00fcslemektir.<\/p>\n<p>Feride\u2019m,<\/p>\n<p>K\u00fcrt gen\u00e7li\u011fine ithaf etmi\u015f oldu\u011fum K\u00fcrdistan ve Dersim facialar\u0131 hakk\u0131nda tarih\u00ee, bir delil olan eserimi ve hen\u00fcz tabedemedi\u011fim hat\u0131ralar\u0131m\u0131 sana emanet b\u0131rak\u0131yorum, v<\/p>\n<p>Ruhum Feride,<\/p>\n<p>Birka\u00e7 devletin zul\u00fcm ve istibdad\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fccadele etmekte bulunan milletimin, h\u00fcrriyet ve kurtulu\u015f bayra\u011f\u0131n\u0131n dalgaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeden \u015fu gurbet ellerinde hayata g\u00f6z yummak kadar ac\u0131 bir\u015fey tasavvur edemiyorum.<\/p>\n<p>Feride\u2019m<\/p>\n<p>Ne yaz\u0131k ki duygu ve fikir itibariyle tam bir birlik olan yuvam\u0131z\u0131n \u00e7ocu\u011fu da olmad\u0131. Zalim kader bir anne sevgisini senden k\u0131skanm\u0131\u015f oldu. Bundan m\u00fcteessir olma. Vatans\u0131z esir ve k\u00f6le olarak ya\u015f\u0131yacak olan hayat meyvesine l\u00fczum g\u00f6rme. Mensup oldu\u011fun milletin da\u011flar ba\u015f\u0131nda h\u00fcrriyet u\u011frunda sava\u015fmakta bulunan kahraman \u00e7ocuklar\u0131 da senindir. O kahramanlar\u0131n muvaffakiyetini temenni etmeli ve metin olmal\u0131s\u0131n. Zaten metinsin. \u0130rade g\u00fcc\u00fcm \u00e7ok kuvetlidir. Sen mensup oldu\u011fun kahraman mille- -tin kurtulu\u015funun alevli g\u00fcne\u015fini g\u00f6receksin. Ancak o mesut g\u00fcnlerde unutmadan beni anacaks\u0131n ve aras\u0131ra sevimli ve vefak\u00e2r k\u0131z\u0131m\u0131z Jale ile mezar\u0131ma gelip de ruhumu \u015fad etmi\u015f olacaks\u0131n.<\/p>\n<p>Bilmi\u015f ol ki ruhumun bir ismi ve par\u00e7ac\u0131 da \u015f\u00fc fani d\u00fcnyada tek ba\u015f\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015f oldu\u011fum Feride\u2019dir.<\/p>\n<p>Ya\u015fa, varol, beni unutma, izimden y\u00fcr\u00fc. Huda seninle beraberdir Feride\u2019m.<\/p>\n<p>Dr. Nuri Dersimi<\/p>\n<p>(*) Mektup, yazar\u0131n hat\u0131ralar\u0131nda \u015fu ba\u015fl\u0131kla yer al\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201cDr. Nuri Dersimi\u2019nin hayat arkada\u015f\u0131 ve hem de milli faaliyeti devrelerinde sa\u011f kolu olan Feride Han\u0131m\u2019a yazd\u0131\u011f\u0131 mektuptur.\u201d<\/p>\n<p>Etiketler: Dr.Nuri Dersimi \/ Feride&#8217;ye Mektuplar \/ K\u00fcrdistan Davas\u0131\t<\/p>\n<p>Kaynak: http:\/\/www.bitlisname.com\/2016\/04\/08\/ferideye-mektuplar-dr-nuri-dersimi\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sana Feride diye hitap etmenin benim i\u00e7in ne b\u00fcy\u00fck saadet oldu\u011funu bilsen. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen benim hem dert ve elem, hem de emel yolda\u015f\u0131m oldun. Hayatta milli ve vatani gayeleri u\u011frunda maruz kald\u0131\u011f\u0131m felaketlerin ve \u00e7ekti\u011fim \u0131zd\u0131raplar\u0131n ufac\u0131k bir \u00f6zetini bu mektupta sana bildirmek istiyorum. DR. NUR\u0130 DERS\u0130M\u0130\u2019DEN E\u015e\u0130 FER\u0130DE HANIMA MEKTUP(*) Feride\u2019m, Vatan\u0131n g\u00fcne\u015fli bir &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[57,41,56,40],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2446"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2446"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2447,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2446\/revisions\/2447"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}