Emperyalizm kavram\u0131 marksist – leninist yaz\u0131nda daha \u00e7ok kapitalizmin iktisadi geli\u015fme evrelerinden birini tan\u0131mlamak \u00fczere kullan\u0131l\u0131r. Bu tan\u0131m \u00e7er\u00e7evesinde emperyalizmin teorik analizini Lenin ”Emperyalizm, Kapitalizmin En Y\u00fcksek A\u015famas\u0131, Halk\u0131 Ama\u00e7layan bir Deneme” ad\u0131 alt\u0131nda yay\u0131nlanan eseriyle yapt\u0131.<\/p>\n
Eser’in yaz\u0131l\u0131\u015f tarihi Ocak – Temmuz 1916 aras\u0131d\u0131r ve ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi bu \u00e7al\u0131\u015fma kapsaml\u0131 bir analiz olmaktan ziyade ”Halk\u0131 Ama\u00e7layan Bir Deneme” niteli\u011findedir. Bu ”s\u0131n\u0131rl\u0131” niteli\u011fine ra\u011fmen Lenin’in emperyalizm tahlili 20. YY ba\u015f\u0131ndaki emperyalizmin iktisadi temellerini ana hatlar\u0131yla net bi\u00e7imde ortaya koyar.<\/p>\n
Lenin, 26 Nisan 1917’de yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6ns\u00f6zde eserin bu s\u0131n\u0131rl\u0131 niteli\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. \u015e\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n
”Okura sundu\u011fum bu bro\u015f\u00fcr, 1916 ilkyaz\u0131nda, Z\u00fcrich’te yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. … Bu bro\u015f\u00fcr, \u00e7arl\u0131k sans\u00fcr\u00fc hesaba kat\u0131larak yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, yaln\u0131zca teorik – \u00f6zellikle iktisadi – bir tahlille yetinmek, \u00e7ok gerekli birka\u00e7 siyasal g\u00f6zlemi de, \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n, devrimcileri, kalemi her ele al\u0131\u015flar\u0131nda ”yasal” bir yap\u0131t ortaya koymak zorunda b\u0131rak\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, imalarla, Esop’un o l\u00e2netli diliyle ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ihtiyatla belirtmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
\u015eimdi, \u015fu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle dolu g\u00fcnlerde, \u00e7arl\u0131k sans\u00fcr\u00fcn\u00fcn kayg\u0131lar\u0131yla sakatlanm\u0131\u015f, demir bir mengene i\u00e7inde s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, bir komprime duruma getirilmi\u015f bu sat\u0131rlar\u0131 yeniden okumak bana zor geliyor.” <\/p>\n
Lenin, kendi deyimiyle ”k\u00f6le dili kullanmak” zorunda kal\u0131\u015f\u0131na \u015fu \u00f6rne\u011fi veriyor:<\/p>\n
”Bu bro\u015f\u00fcrde, \u00f6zellikle 119 – 120’nci sayfalarda, kapitalistlerin ars\u0131z yalan\u0131n\u0131, (ve Kautsky’nin \u00e7ok tutars\u0131z bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131) onlar\u0131n saf\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f olan sosyal – \u015f\u00f6venlerin ilhaklar sorununda kendi kapitalistlerinin ilhaklar\u0131n\u0131 utanmadan nas\u0131l saklad\u0131klar\u0131n\u0131, sans\u00fcrden ge\u00e7ebilecek bir bi\u00e7imde okura anlatabilmek i\u00e7in, Japonya \u00f6rne\u011fini vermek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131m. Dikkatli okur, Japonya’n\u0131n yerine Rusya’y\u0131, Kore’nin yerine Finlandiya’y\u0131, Polonya’y\u0131, Kurland’\u0131, Ukrayna’y\u0131, Hiva’y\u0131, Buhara’y\u0131, Estonya’y\u0131 ve B\u00fcy\u00fck – Rus olmayanlar\u0131n oturdu\u011fu ba\u015fka b\u00f6lgeleri koymakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmeyecektir.<\/p>\n
\u0130nan\u0131yorum ki, bu bro\u015f\u00fcr, en \u00f6nemli ekonomik sorunun, emperyalizmin ekonomik \u00f6z\u00fcn\u00fcn kavranmas\u0131na yard\u0131m edecektir; bu incelenmedik\u00e7e, modern sava\u015f\u0131 ve modern siyaseti anlamak ve de\u011ferlendirmek olanaks\u0131zd\u0131r.”<\/p>\n
Evet, Lenin, ”en \u00f6nemli ekonomik sorunu, emperyalizmin ekonomik \u00f6z\u00fcn\u00fc” tahlil etmekle yetinir. Ancak Lenin emperyalizmi sadece iktisadi bir tahlille incemenin eksik kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zellikle vurgular. Bu vurgulama Lenin’in1920 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131zca ve Almanca bask\u0131lara yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6ns\u00f6zde de yer al\u0131r.<\/p>\n
Demek ki kapsaml\u0131 bir ”emperyalizm” tahlili ortaya koymak i\u00e7in ”en \u00f6nemli ekonomik sorun”un, ”emperyalizmin ekonomik \u00f6z\u00fc”n\u00fcn \u00f6tesine ge\u00e7mek gerekir. Bu gereklilik ekonomik analizden tamamen uzak durmak, yaln\u0131zca ya da a\u011f\u0131rl\u0131kla siyasal analizle yetinmek anlam\u0131na gelmiyor. Tam tersine ekonomik analizin tam ve anla\u015f\u0131l\u0131r olmas\u0131 i\u00e7in, onun yan\u0131s\u0131ra hi\u00e7 olmazsa ”\u00e7ok gerekli bir ka\u00e7 siyasal g\u00f6zlemi” de eklemeyi gerektiriyor.<\/p>\n
Emperyalizm tan\u0131m\u0131n\u0131 iktisadi alan\u0131n \u00f6tesine dek geni\u015fletmek Lenin’de vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin ”\u00c7arl\u0131k emperyalizmi, askeri – feodal Rus emperyalizmi, Japon emperyalizmi” terimlerini daha \u00e7ok siyasal anlam\u0131yla kullan\u0131r. Bu anlamda emperyalizm militarist, yay\u0131lmac\u0131, ilhak\u00e7\u0131 ve s\u00f6m\u00fcrgeci karakterdedir.<\/p>\n
Ayn\u0131 anlamda bir Osmanl\u0131 emperyalizminden de s\u00f6z edilebilir. Nitekim T\u00fcrkiye kom\u00fcnist partisinin kurucusu Mustafa Suphi bir \u00e7ok kez Osmanl\u0131 emperyalizmi terimini kullan\u0131r. Hatta hi\u00e7 de kom\u00fcnist olmayan Falih R\u0131fk\u0131, 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131ndaki T\u00fcrk pozisyonunu bazen Osmanl\u0131 emperyalizmi, bazen \u0130slam emperyalizmi terimleriyle tan\u0131mlar. O y\u0131llar\u0131n Osmanl\u0131’s\u0131n\u0131n iktisadi bak\u0131mdan emperyalist olarak tan\u0131mlanmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Buradaki tan\u0131m, daha \u00e7ok, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel yay\u0131lmac\u0131l\u0131k ve sald\u0131rganl\u0131kla ilgilidir.<\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evede bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrk emperyalizmine k\u0131saca i\u015faret etmeden evvel, 60l\u0131 ve 70li y\u0131llar\u0131n T\u00fcrkiye devrimcilerinin T\u00fcrkiye’nin iktisadi ve siyasal karakterine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerine an\u0131msatma yapmak yerinde olur.<\/p>\n
Bu d\u00f6nem sosyalistlerinin analizlerinde T\u00fcrkiye kapitalizmi iktisaden tamamen d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131, kendi i\u00e7 geli\u015fme dinami\u011finden yoksundur. D\u0131\u015f emperyalizm, ”i\u00e7 olgu” durumundad\u0131r. Bu iktisadi durumun siyasal alandaki yans\u0131mas\u0131 da elbette siyasal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Bu tan\u0131m, T\u00fcrkiye kapitalizminin enine boyuna iktisadi analizini yapanlarda da mevcuttur; ve asl\u0131nda bilimsel de\u011fil; deyim yerindeyse ”ideolojik” ve ”travmatik” bir tahlildir. B\u00fcy\u00fck bir imparatorlu\u011fun tarihin gerisinde kalmas\u0131n\u0131n ve bat\u0131l\u0131 b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler elinde oyunca\u011fa d\u00f6nmesinin derin travmas\u0131n\u0131 \u00fczerinde ta\u015f\u0131r. O y\u00fczden TC’nin kurulu\u015fu, hatta ondan \u00f6nce D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda \u0130ttihat Terakki iktidar\u0131 alt\u0131nda nas\u0131l bir ”i\u00e7 kapitalizm” geli\u015ftirildi\u011fini, ”yerli, milli burjuvazi” yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ”devlet kapitalizmi” vas\u0131tas\u0131yla h\u0131zla ”\u00e7a\u011f\u0131 yakalama” ad\u0131mlar\u0131 at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rse bile ya \u00f6nemsemez, ya da tamamen ihmal eder.<\/p>\n
Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye kapitalizminin ”\u00f6zerklik” alan\u0131 talidir. Esas olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kt\u0131r; d\u0131\u015fa, emperyalizme ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k. Bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k T\u00fcrkiye’deki iktisadi geli\u015fmeyi engelleyen, sakatlayan k\u0131r\u0131lmaz bir prangad\u0131r. Ancak milli demokratik devrim ya da sosyalist devrimle k\u0131r\u0131labilir. O y\u00fczden ”Tam Ba\u011f\u0131ms\u0131z T\u00fcrkiye” hedefi halen en \u00f6ncelikli devrimci hedef durumundad\u0131r. ”T\u00fcrkiye” ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan say\u0131s\u0131z sol, sosyalist \u00f6rg\u00fct\u00fcn bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc kendi \u00f6rg\u00fct adlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na getirmesinin nedenlerinden biri budur.<\/p>\n
Oysa kapitalizm bir d\u00fcnya sistemidir ve bu d\u00fcnya sistemi i\u00e7erisinde ”ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k” ili\u015fkileri ebedi de\u011fildir. Tek tek kapitalistler i\u00e7in ge\u00e7erli olan \u015fey; ekonominin dallar\u0131, b\u00f6lgeler, \u00fclke ve devletler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Gerilerden gelen bir ekonomi dal\u0131, b\u00f6lge yahut \u00fclke belli bir geli\u015fme s\u00fcreci sonunda pek ala \u00f6ne ge\u00e7ebilir. Bu, kapitalizmin ”anar\u015fik” karakteriyle ilgilidir. \u00d6rne\u011fin 19’uncu YY sonlar\u0131nda Osmanl\u0131 ile hemen hemen ayn\u0131 d\u00fczeyde olan Japonya \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde emperyalist bir devlet haline gelmi\u015ftir. 19. YY ortalar\u0131nda halen ulusal birli\u011fini bile kuramam\u0131\u015f olan Almanya ve \u0130talya, 20. YY ba\u015flar\u0131nda emperyalist pastadan daha fazla pay talep eden emperyalist \u00fclkeler haline gelmi\u015ftir. 18. YY sonunda \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finden kurtulan ABD, 19. YY sonunda art\u0131k emperyalist bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Lenin kapitalizmin bu \u00f6zelli\u011fini ”e\u015fitsiz geli\u015fme yasas\u0131” olarak form\u00fcle eder. Kapitalizmin bu iki anahtar kavram\u0131; yani anar\u015fik ve e\u015fitsiz geli\u015fme yasalar\u0131 onun iktisadi varl\u0131\u011f\u0131na i\u00e7kindir.<\/p>\n
Ancak yaln\u0131zca iktisadi s\u00fcre\u00e7ler de\u011fil; siyasal irade, siyasal politikalar da kapitalizmin e\u015fitsiz geli\u015fmesine kuvvetle etkide bulunur. \u0130\u00e7te g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcmr\u00fck duvarlar\u0131 ve korumac\u0131l\u0131k, baz\u0131 sekt\u00f6rlerin desteklenmesi, baz\u0131 sekt\u00f6rlerin do\u011frudan devlet taraf\u0131ndan \u00fcstlenilmesi, d\u0131\u015fta yay\u0131lmac\u0131l\u0131k gibi siyasal politikalar kapitalist geli\u015fmeye muazzam etkide bulunur.
\nArka s\u0131ralardan \u00f6ne do\u011fru at\u0131lmak isteyen kapitalist bir \u00fclke sald\u0131rgan, yay\u0131lmac\u0131 d\u0131\u015f politika izlemek zorundad\u0131r. Bunun kilit unsuru militarizmdir. G\u00fc\u00e7l\u00fc ordular bulundurmayan, ekonomisini askerile\u015ftirmeyen hi\u00e7 bir devlet d\u0131\u015farda emperyalist politikalar izleyemez.<\/p>\n
Ekonominin askerile\u015ftirilmesi, kapitalizmin e\u015fitsiz geli\u015fmesinde devletin oynad\u0131\u011f\u0131 bariz rol\u00fcn en \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biridir. Bu ”g\u00f6rev” \u00f6ncelikle devletin uhdesinde olan bir g\u00f6revdir. Fakat geli\u015fmesinin belirli bir a\u015famas\u0131ndan itibaren militer ekonomi, ekonominin t\u00fcm\u00fcn\u00fc belirleyen, b\u00fct\u00fcn \u00f6nemli dallar\u0131 kesen, sadece devlet kapitalizminin de\u011fil, ”\u00f6zel kapitalizmin” de geli\u015fmesinde itici rol oynayan en dinamik sekt\u00f6rlerden biri haline gelir. Devletin askeri politik stratejisi, ekonomik politikalar stratejisi ile birbirini b\u00fct\u00fcnler. Militer ekonomi, spek\u00fclat\u00f6rlerin, en iri tekelci kapitalistlerin, i\u015fe s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayan ve \u00f6n\u00fcne dev hedefler koyan macerac\u0131 ”giri\u015fimci”lerin ilgi alan\u0131na girer. Bu noktadan itibaren ”sivil ekonomi”nin nerede bitti\u011fi, ”askeri ekonomi”nin nerede ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 belirsiz hale gelir.<\/p>\n
Ancak bir devletin siyasal emperyalistle\u015fme stratejisinin ekonomik aya\u011f\u0131 yaln\u0131zca ekonominin askerile\u015ftirilmesinden ibaret de\u011fildir. Bunun ikinci aya\u011f\u0131 i\u00e7erde ”vah\u015fi kapitalizm” politikas\u0131yla muazzam sermaye birikimi sa\u011flamak, sermayenin i\u00e7 yo\u011funla\u015fmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini destekleyecek politikalar izlemektir. Bu politikalar vas\u0131tas\u0131yla a\u011f\u0131rl\u0131kla tar\u0131ma ve k\u0131rsal ekonomiye dayanan iktisadi yap\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr; ucuz emek yo\u011funluklu h\u0131zl\u0131 bir kapitalistle\u015fme sa\u011flan\u0131r. Sefaletle dev sermaye birikimi bir arada \u00fclkenin \u00e7ehresini tamamen de\u011fi\u015ftirir.
\nAlman ve Japon kapitalizmlerinin emperyalistle\u015fmesi s\u00fcreci bu konuda tipik \u00f6rneklerdir. 20 y\u0131ll\u0131k Bismarck iktidar\u0131 Almanya’y\u0131 geri kapitalist bir iktisadi yap\u0131dan, emperyalist bir Almanya’ya ula\u015ft\u0131ran en \u00f6nemli siyasal ara\u00e7 olmu\u015ftur. Engels, 20 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrg\u00fcnden sonra Almanya’ya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde Almanya’n\u0131n \u00e7ehresinin tamamen de\u011fi\u015fti\u011fini \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla tesbit eder.
\nJaponya’n\u0131n durumu da benzerdir. Askeri – feodal Japon imparatorlu\u011fu s\u0131k\u0131 g\u00fcmr\u00fck duvarlar\u0131yla d\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 korudu\u011fu ekonomisini i\u00e7te korkun\u00e7 bir emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc vas\u0131tas\u0131yla tahkim eder ve a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 20 sene i\u00e7inde emperyalist bir \u00fclke haline gelir.<\/p>\n
Bu \u00fclkelerin, t\u00fcm koruma \u00f6nlemlerine ra\u011fmen, ileri sanayi \u00fclkelerine hi\u00e7 ba\u011f\u0131ml\u0131 olmad\u0131klar\u0131, onlarla hi\u00e7bir ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisi i\u00e7inde olmad\u0131klar\u0131 zannedilmemelidir. Bu, kapitalist d\u00fcnya sistemi i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kapitalist d\u00fcnya sistemi i\u00e7inde herkes herkes ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r, herkes herkesin hem kurdu, hem i\u015f orta\u011f\u0131d\u0131r. Gerekli sermaye birikimini sa\u011flamak, teknoloji eksikli\u011fini gidermek, ihtiya\u00e7 duyulan \u00fcr\u00fcnleri sa\u011flamak ve kendi \u00fcr\u00fcnlerini d\u0131\u015far\u0131ya ihra\u00e7 etmek ihtiya\u00e7lar\u0131 tamamen i\u00e7e kapal\u0131 bir ekonomik politikay\u0131 zaten imkans\u0131z k\u0131lar. Emperyalist kapitalist d\u00fcnyada herkes birbirine bor\u00e7lu, birbirinden alacakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ancak geri, hatta d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 bir \u00fclkenin, kurtlar kap\u0131\u015fmas\u0131nda g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131, bir \u00e7ok fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131 olarak, ama \u00f6zellikle siyasal fakt\u00f6rlerle her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\nBu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye kapitalizminin bug\u00fcnk\u00fc \u00e7ehresiyle, 60 ve 70li y\u0131llardaki portresi k\u00f6kten farkl\u0131d\u0131r. 12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbesini takibeden y\u0131llardan itibaren T\u00fcrk burjuvazisi bilin\u00e7li bir emperyalistle\u015fme politikas\u0131 izlemi\u015ftir. Bask\u0131 ve ter\u00f6r i\u00e7 sermaye birikimini s\u00fcratland\u0131rmay\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f; sermayenin yo\u011funla\u015fmas\u0131 T\u00fcrkiye kapitalizmini ”d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lma”ya zorlam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye solu 80’li y\u0131llar boyunca \u00d6zal’\u0131n \u015fahs\u0131nda izlenen ekonomi politikalar\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f okumu\u015f; ”emperyalizme ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 derinle\u015ftirme” olarak yorumlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zal ile birlikte T\u00fcrkiye kapitalizminin Bismarkvari bir vah\u015fi i\u00e7 birikim ve yan\u0131s\u0131ra d\u0131\u015f mahre\u00e7ler arama d\u00f6nemine girdi\u011fi g\u00f6r\u00fclememi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrk kapitalizminin \u00d6zal ile birlikte y\u00f6neldi\u011fi ”d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lma”, i\u00e7erde K\u00fcrdistan sava\u015f\u0131 ile s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye sermayesi emperyalist T\u00fcrkiye’yi K\u00fcrdistan’\u0131n ”yeniden fethi ve \u015fekillendirilmesi” ile birlikte tesis etmeye giri\u015fti. Bu bak\u0131mdan K\u00fcrt ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelesini kendisi i\u00e7in bir ”f\u0131rsat”a d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme siyaseti izledi.
\nDerken tarih, ona ikinci bir f\u0131rsat\u0131 alt\u0131n tepside sundu: 90’lar\u0131n ba\u015f\u0131nda sosyalist sistem \u00e7\u00f6kt\u00fc ve \u00d6zal’\u0131n \u015fahs\u0131nda T\u00fcrk sermayesinin \u00f6n\u00fcnde ”Adriyatik’ten \u00c7in denizine kadar” bir yay\u0131lma sahas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. \u00d6zal’\u0131n halefi Demirel bu ”f\u0131rsat” i\u00e7in ”Tarih bizi eteklerimizden \u00e7ekiyor” diyordu.<\/p>\n
Asl\u0131nda T\u00fcrk kapitalistleri, T\u00fcrk siyaset kurtlar\u0131 politika de\u011fi\u015fikli\u011fine, yani emperyalistle\u015fme y\u00f6neli\u015flerine daha giri\u015fmezden \u00f6nce, ”d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f”lard\u0131. Arap d\u00fcnyas\u0131nda, Afrika’da, eski Sovyetler Birli\u011fi ve sosyalist \u00fclkeler topraklar\u0131nda ”sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131” 12 Eyl\u00fcl’den evvel epeyce ilerlemi\u015fti. Eski tabirle ”m\u00fcte\u015febbis”, yeni tabirle ”giri\u015fimci” kapitalistlerin en ”uyan\u0131k”lar\u0131, en ”a\u00e7\u0131kg\u00f6z”leri \u00e7oktand\u0131r buralarda fink at\u0131yor, servetlerine servetler kat\u0131yorlard\u0131. 80li y\u0131llardan itibaren ”k\u00fclt\u00fcr emperyalizmi” faaliyetleri de hem ”\u00f6zel kurulu\u015flar” hem de devlet te\u015fvikleriyle yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yordu. Fethullah\u00e7\u0131lar\u0131n devlet\u00e7e de desteklenen k\u00fclt\u00fcr emperyalizmi faaliyetleri her yerde okullar, hastahaneler vb. a\u00e7ma bi\u00e7imini alm\u0131\u015ft\u0131. TC devletinin daha k\u0131demli emperyalistlerin izinden giderek stratejik ara\u015ft\u0131rmalar enstit\u00fcleri a\u00e7malar\u0131 ve ”bilim”i de i\u015fin i\u00e7ine katmalar\u0131 doksanl\u0131 y\u0131llarda ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
TC devletinin d\u0131\u015f politikada s\u00f6zde suya sabuna dokunmama politikas\u0131n\u0131 terk edip av sahalar\u0131nda kendine n\u00fcfuz b\u00f6lgesi kapma siyasetine y\u00f6nelmesiyle birlikte ezeli bir ideolojik sorunla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131. \u00d6yle ya, emperyalizm sadece iktisadi ve siyasi bir olgu de\u011fil; ayn\u0131 zamanda ideolojik ve k\u00fclt\u00fcrel bir aya\u011f\u0131 vard\u0131r. Bu sorun, yeni T\u00fcrk emperyalizminin hangi ideolojik temeller \u00fczerinde ”d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131” idi.<\/p>\n
Osmanl\u0131’n\u0131n son zamanlar\u0131nda T\u00fcrk elit tayfas\u0131 aras\u0131nda \u00fc\u00e7 ideolojik se\u00e7enek tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rd\u0131: Birisi bat\u0131l\u0131la\u015fmak, \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fmak. Buna Garpl\u0131la\u015fmak, muass\u0131rla\u015fmak diyorlard\u0131.
\nDi\u011feri T\u00fcrkle\u015fmek; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc islamla\u015fmak. Bu \u00fc\u00e7 tarz-\u0131 siyaseti devrin T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131 ve siyaset\u00e7ileri epeyce tart\u0131\u015ft\u0131lar. Sonra araya ”y\u00fcz y\u0131ll\u0131k parantez” girdi. Parantez a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrk entelijensiyas\u0131n\u0131n ve siyasetinin de ”zihni” a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131: D\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lma gere\u011fi staretejik ara\u015ft\u0131rmalar enstit\u00fcleri, tarikatlar, siyaset\u00e7iler, tek tek m\u00fcte\u015febbisler vs. bak\u0131m\u0131ndan art\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmi\u015f m\u00fc\u015fterek bir milli davayd\u0131. Fakat bu milli dava hangi ideolojik arg\u00fcmanlarla, silahlarla te\u00e7hiz edilecekti.<\/p>\n
28 \u015eubat\u00e7\u0131lar T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck esaslar\u0131 \u00fczerinde bir yay\u0131lma stratejisi belirlemi\u015f, Avrasyac\u0131l\u0131kla bat\u0131c\u0131l\u0131k aras\u0131nda bir orta yol tercih etmi\u015flerdi. Ama T\u00fcrk sermayesinin yeni palazlanan ”Bazar’\u0131” dini b\u00fct\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmand\u0131 ve daha 70’lerden itibaren aral\u0131ks\u0131z bir y\u00fckselme trendi i\u00e7ine girmi\u015fti. Ekonomide Anadolu kaplanlar\u0131, politikada Refah Yol ve selefi AKP durdurulmaz bi\u00e7imde geli\u015fiyordu. Sonu\u00e7ta ”demokrasi” galip geldi ve islam emperyalizminin temsilcileri iktidar oldular.<\/p>\n
Ancak ne islam, ne emperyalizm ”demokrasi” ile ba\u011fda\u015fmaz. Nitekim ba\u011fda\u015fmad\u0131; fakat ba\u011fla\u015f\u0131ks\u0131z da siyaset y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fcyordu. Sadece ”islam emperyalizmi” izlemek hem i\u00e7te sorunluydu, hem de d\u0131\u015fta manevra alan\u0131n\u0131 daralt\u0131yordu. Sorun basit bir form\u00fclle \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc: 12 Eyl\u00fclc\u00fcler zaman\u0131nda rotas\u0131 \u00e7izilen T\u00fcrk – \u0130slam sentezi. Bu sentez gerekti\u011finde bat\u0131c\u0131l\u0131k yapmaya, gerekti\u011finde avrasyac\u0131l\u0131\u011fa, gerekti\u011finde t\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011fe, gerekti\u011finde islamc\u0131l\u0131\u011fa uygundu.<\/p>\n
T\u00fcrk – \u0130slam emperyalizmi b\u00f6ylece son ideolojik form\u00fclasyonuna kavu\u015ftu ve ilk d\u0131\u015f askeri seferini Afrin’i i\u015fgal ve ilhak etme sava\u015f\u0131na giri\u015fmekle ba\u015flatt\u0131… Ba\u015far\u0131rsa arkas\u0131 geleecektir…<\/p>\n
26. 01. 2018<\/p>\n
Samet Erdo\u011fdu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Emperyalizm kavram\u0131 marksist – leninist yaz\u0131nda daha \u00e7ok kapitalizmin iktisadi geli\u015fme evrelerinden birini tan\u0131mlamak \u00fczere kullan\u0131l\u0131r. Bu tan\u0131m \u00e7er\u00e7evesinde emperyalizmin teorik analizini Lenin ”Emperyalizm, Kapitalizmin En Y\u00fcksek A\u015famas\u0131, Halk\u0131 Ama\u00e7layan bir Deneme” ad\u0131 alt\u0131nda yay\u0131nlanan eseriyle yapt\u0131. Eser’in yaz\u0131l\u0131\u015f tarihi Ocak – Temmuz 1916 aras\u0131d\u0131r ve ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi bu \u00e7al\u0131\u015fma kapsaml\u0131 bir analiz …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[110],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2298"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2298"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2298\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2299,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2298\/revisions\/2299"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}