\nNepal’de d\u00fczenlenen se\u00e7imlerde Komunist Parti’nin b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131…<\/p>\n
Everest Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n zirvesinde dalgalanan b\u00fcy\u00fck bir k\u0131rm\u0131z\u0131 bayrak hayal edebiliyorsunuzdur. Nepal\u2019deki parlamento ve vilayet se\u00e7imlerinin sonucu da b\u00f6yle. Kom\u00fcnistler kararl\u0131 bir \u015fekilde kazand\u0131lar. Parlamentoda, Kom\u00fcnist ittifak \u00fc\u00e7te iki \u00e7o\u011funlu\u011fu kapsayacak. Bu \u00e7o\u011funlu\u011fun olu\u015fturdu\u011fu h\u00fck\u00fcmet, sadece be\u015f y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemi devam ettirmeyecek \u2013 ki bu ilk defa Nepal\u2019in 1990\u2019da parlamenter demokrasiyi benimsedi\u011fi s\u00fcre\u00e7te ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti \u2013 ayn\u0131 zamanda 2015 Anayasas\u0131n\u0131 da g\u00f6zden ge\u00e7irebilecek.
\nHem parlamento hem de il sonu\u00e7lar\u0131, kom\u00fcnistlerin \u00fclke \u00e7ap\u0131nda k\u0131rsal kesimden kentlere kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ba\u015fbakan K.P. Oli, g\u00fcndemlerine dair y\u00f6netimde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yetkiye sahip olmas\u0131na ra\u011fmen, dikkatli bir \u015fekilde \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:
\n\u2018Ge\u00e7mi\u015fte zaferin, partileri kibirli olmaya itti\u011fini g\u00f6r\u00fcyorduk. Devletin bask\u0131c\u0131 olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde endi\u015feler var. Kazananlar sorumluluklar\u0131na kay\u0131ts\u0131z kalma e\u011filimindedirler. Bu kom\u00fcnist h\u00fck\u00fcmetlerin yapaca\u011f\u0131 bir \u015fey de\u011fil.\u2019
\nKom\u00fcnistlerin bu kadar kesin sonu\u00e7 vermelerine ne izin verdi? G\u00f6revli Nepal Kongresi; yolsuzluk skandallar\u0131, i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar ve \u00fclke i\u00e7inde herhangi bir vizyon bulunmamas\u0131 nedeniyle y\u0131k\u0131ld\u0131. 2015-16 y\u0131llar\u0131nda Hindistan h\u00fck\u00fcmeti, Nepal\u2019in kara ile \u00e7evrilmi\u015f olan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131nda, Kongre Hindistan\u2019\u0131 yarg\u0131layacak bir s\u00f6z bulamad\u0131. Kom\u00fcnistler, \u00f6zellikle Oli, geri \u00e7ekilmedi. Milliyet\u00e7i duyarl\u0131l\u0131k Kongreden Kom\u00fcnistlere do\u011fru s\u0131zd\u0131. Ancak Kongre, bu se\u00e7im i\u00e7in Madhesi ve monar\u015fik partilerin koalisyonunu i\u00e7eren, az\u0131nl\u0131k halkla kral\u0131 bir araya getiren, uyumsuz bir ittifak fikriyle geldi. Bu geli\u015fig\u00fczel ittifak\u0131n halka hitap edebilmesi imk\u00e2ns\u0131zd\u0131.
\n\u00d6te yandan Kom\u00fcnistler, \u201c\u0130stikrar \u0130\u00e7in Refah\u201d slogan\u0131yla halk\u0131n \u00fczerine gitti. Nepal monar\u015fiden 1990\u2019da kurtuldu\u011fundan bu yana s\u0131k\u0131nt\u0131larla doluydu. Demokratik s\u00fcre\u00e7 olu\u015fturma ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 Kom\u00fcnistlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc 1996\u2019dan 2006\u2019ya kadar s\u00fcren silahl\u0131 m\u00fccadeleye itti. Yakla\u015f\u0131k 17.000 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc bu sava\u015f, Kurucu Meclis\u2019in yeni bir demokratik s\u00fcreciyle sona erdi. Monar\u015fi 2008 y\u0131l\u0131nda kald\u0131r\u0131ld\u0131 ve Kurucu Meclis 2015 Anayasas\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131. Bununla birlikte, silahl\u0131 m\u00fccadelenin sona erdi\u011fi on y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te 10 ba\u015fbakan g\u00f6rev ald\u0131 ve sosyal kalk\u0131nma yolunda \u00e7ok de\u011ferli \u015feyler yap\u0131ld\u0131. Yolsuzluk ve umutsuzluk d\u0131\u015f\u0131ndaki bir \u015feyin zaman\u0131 gelmi\u015fti.
\nNepal kom\u00fcnizminin iki ana hatlar\u0131 \u2013 Maoistler ve Birle\u015fik Nepal Kom\u00fcnist Partisi (Marksist Leninist) \u2013 anketlere birlikte gitmeye ve se\u00e7imlerden sonra yeni birle\u015fik bir parti olu\u015fturacaklar\u0131na s\u00f6z vermeye karar verdiler. Bu ikinci \u00e7a\u011fr\u0131 \u2013 yeni birle\u015fik bir partinin kurulmas\u0131- se\u00e7im ittifak\u0131ndan \u00e7ok istikrar s\u00f6z\u00fc verdi. Bu da daha \u00f6nce birbirleriyle \u00e7at\u0131\u015fan Kom\u00fcnistlerin ortak bir programda bir araya gelebileceklerini g\u00f6sterdi. Bu birli\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirebilirlerse, belki de be\u015f y\u0131ll\u0131k istikrarl\u0131 bir h\u00fck\u00fcmet kurabilirlerdi ki bu durumun en \u00e7ekici taraf\u0131yd\u0131.
\nHimalaya Kom\u00fcnizmi
\nKom\u00fcnizm 1920\u2019lerde \u00c7in\u2019e ve Hindistan\u2019a geldi\u011finde, iki \u00fclke aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f olan Nepal\u2019e u\u011frayamad\u0131. Monar\u015finin bask\u0131c\u0131 tutumu, ilerici hareketlerin \u00fclkede k\u00f6k salmas\u0131na engel oldu. 1940\u2019lara kadar kom\u00fcnizmin Nepal\u2019de herhangi bir etkisi g\u00f6r\u00fclmedi. 1947\u2019de Biratnagar hintkeneviri ve kuma\u015f imalathanelerinin i\u015f\u00e7ileri taraf\u0131ndan yap\u0131lan cesur bir grev, Man Mohan Adhikari gibi kom\u00fcnist eylemcileri kendine \u00e7ekti. Adhikari Hindistan\u2019a s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Hindistan\u2019daki \u00f6\u011frencileri ile birlikte Nepal \u00fcst s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n -Ranas \u2013 Nepal\u2019de bir askeri \u00fcs kurmak i\u00e7in emperyalist g\u00fc\u00e7lerle birle\u015fmeye haz\u0131r olduklar\u0131ndan endi\u015fe etti. Bu durum Nepal\u2019i Bat\u0131\u2019n\u0131n y\u00f6r\u00fcngesine \u00e7ekip \u00fclkenin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elinden alacakt\u0131. Bu \u00f6\u011frenciler ve aktivistler Hindistan Kom\u00fcnist Partisinin etkisinde kald\u0131. Onlardan biri, Pushpa Lal Shrestha, 1949\u2019da Kom\u00fcnist Manifesto\u2019yu kendi dillerine \u00e7evirdi. Daha sonra Pushpa Lal Shrestha, Man Mohan Adhikari ve di\u011ferleri Hindistan\u2019da Nepal Kom\u00fcnist Partisi\u2019ni kurdular.
\nVarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk on y\u0131l\u0131nda Kom\u00fcnist Parti, monar\u015finin sona ermesi ve cumhuriyet kurulmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Ayn\u0131 zamanda Kurucu Meclisin kurulmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda da bulundu. Monar\u015fi ve se\u00e7imler sorunu \u00fczerine partinin i\u00e7inde derin bir ayr\u0131\u015fma s\u00f6z konusu oldu. B\u00f6l\u00fcnmeler ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Silahl\u0131 m\u00fccadele 1965\u2019te D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongre\u2019de masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131. Silahl\u0131 m\u00fccadele meselesi, hareketi 2006 y\u0131l\u0131na kadar ayr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131.
\n2006\u2019dan sonra silahl\u0131 m\u00fccadele fikri ask\u0131ya al\u0131nd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc maliyeti olduk\u00e7a fazlayd\u0131. Nepal\u2019in b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 kald\u0131 ancak silahlanamad\u0131. Monar\u015fi, feodal otorite ve kapitalist m\u00fclkiyet ili\u015fkilerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleler yap\u0131land\u0131. 1990\u2019da Jan Andolan\u2019da demokratik bir sistem i\u00e7in sava\u015fmak \u00fczere kurulan Birle\u015fik Sol Cephe, mevcut Kom\u00fcnist ittifak\u0131n temel direklerinden biri olan Birle\u015fik Nepal Kom\u00fcnist Partisi taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirildi. Demokrasiyi onarmak i\u00e7in m\u00fccadelenin belkemi\u011fini olu\u015fturuyorlard\u0131.
\nMevcut ittifak\u0131n di\u011fer dire\u011fiyse parlamenter demokrasiyi kabul eden Maoistlerdir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te de Nepal\u2019de bu iki di\u015fli g\u00fc\u00e7 var olacak.
\nMaoist lider Pushpa Kamal Dahal (Prachanda olarak da bilinir) zaferini kutlamak i\u00e7in Chitwan se\u00e7im b\u00f6lgelerine geldi. \u2018Hem h\u00fck\u00fcmet olu\u015fumu hem de parti birli\u011fi e\u015f zamanl\u0131 ilerleyecek. \u201d dedi. Maoistlerden Prachanda partinin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenirken BNKP\u2019den Oli ise ba\u015fbakan olacak. 1949\u2019da partinin olu\u015fumunda ortaya \u00e7\u0131kan Nepal kom\u00fcnizminin esas ak\u0131mlar\u0131 \u015fimdi bir araya gelecek.
\nG\u00fcndem
\nYeni h\u00fck\u00fcmetin g\u00fcndemi ne olacak? Kom\u00fcnist h\u00fck\u00fcmetin ba\u015fbakan\u0131 olacak olan KP Oli, h\u00fck\u00fcmetin istikrar\u0131n\u0131 \u00f6n planda tutmak istedi\u011fini s\u00f6yledi. Fakat istikrar\u0131n tek ba\u015f\u0131na yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 da ekledi. Nepal, altyap\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck yoksulluk ve b\u00fcy\u00fck zay\u0131fl\u0131k \u00e7ekiyor. Oli, Tibet\u2019ten Nepal\u2019e bir \u00c7in demiryolunu da kapsayan Nepal\u2019in temel altyap\u0131s\u0131n\u0131 in\u015fa etmek i\u00e7in yat\u0131r\u0131mlara ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6nerdi\u011fi gibi \u00c7in\u2019e y\u00f6nelme e\u011filimi de\u011fil. Hindistan ve \u00c7in\u2019in aras\u0131ndaki noktada kalabilmek Nepalli kom\u00fcnistler i\u00e7in stratejik bir durumdur. Pragmatizm oyunun ad\u0131d\u0131r, ideolojik gerek\u00e7elerle \u00c7in\u2019e ba\u011fl\u0131l\u0131k de\u011fildir.
\nMonar\u015fistler de dahil olmak \u00fczere Nepal\u2019deki t\u00fcm partiler, \u00fclkelerinin 2022 y\u0131l\u0131na kadar \u2018En Az Geli\u015fmi\u015f \u00dclkeler\u2019 stat\u00fcs\u00fcnden kurtulmas\u0131n\u0131 istiyorlar. Onlar\u0131 ay\u0131ran nokta bu amaca y\u00f6nelik izledikleri yol. Kom\u00fcnist ittifak, \u015fu anda y\u0131lda 862 dolar olan ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gelirin, 5.000 dolara y\u00fckselebilece\u011fini vadediyor. Ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen geliri art\u0131rmak, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ve gen\u00e7 insanlar i\u00e7in i\u015fi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rmay\u0131 gerektirecektir (\u015eu anda yirmi sekiz milyon Nepal vatanda\u015f\u0131n\u0131n iki milyonu \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda i\u015f buluyor).
\nH\u00fck\u00fcmet t\u00fcm bunlar i\u00e7in gereken kaynaklar\u0131 nerden bulacak? Yolsuzlu\u011fa son verilmesi hazineye b\u00fcy\u00fck bir pay sa\u011flayacakt\u0131r. Ancak bunun \u00f6tesinde, vergiden elde edilen gelirin daha verimli kullan\u0131lmas\u0131 kalk\u0131nma ara\u00e7lar\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Mali federalizm, solun g\u00fcndeminin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131. Kaynaklar\u0131n %50\u2019sini il ve belediye h\u00fck\u00fcmetlerine devretmeyi umuyor. Paran\u0131n yerel kalk\u0131nmaya do\u011fru daha iyi bir \u015fekilde kullan\u0131laca\u011f\u0131 umulmakta. Ortaya at\u0131lan sav; istikrarl\u0131 bir h\u00fck\u00fcmetin para ve turistleri Nepal\u2019e \u00e7ekece\u011fi, b\u00f6ylelikle organik tar\u0131m\u0131n geli\u015ftirilebilece\u011fi ve temiz enerjinin (hidroelektrik dahil) enerji ithalat y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletmek i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fidir.
\nOli, b\u00fct\u00fcn partilerden Nepal halk\u0131n\u0131n ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmeyi ama\u00e7layan Kom\u00fcnist ittifaka kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 istedi. Bu ak\u0131ll\u0131ca bir politika. Bu, Kom\u00fcnist g\u00fcndemin ulusal g\u00fcndem haline gelece\u011fi anlam\u0131na gelir. Egemen s\u0131n\u0131flara ve kastlara, bir toplumsal kalk\u0131nma politikas\u0131na kat\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in bask\u0131 uygular. Bu, Nepal i\u00e7in at\u0131lm\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck bir ad\u0131m olacakt\u0131r.<\/p>\n
Bu yaz\u0131 Vijay Prashad imzas\u0131yla ilk olarak \u015fu adreste yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r:
\nhttps:\/\/www.alternet.org\/world\/communists-take-nepal<\/p>\n
Kaynak: Alternet<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nepal’de d\u00fczenlenen se\u00e7imlerde Komunist Parti’nin b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131… Everest Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n zirvesinde dalgalanan b\u00fcy\u00fck bir k\u0131rm\u0131z\u0131 bayrak hayal edebiliyorsunuzdur. Nepal\u2019deki parlamento ve vilayet se\u00e7imlerinin sonucu da b\u00f6yle. Kom\u00fcnistler kararl\u0131 bir \u015fekilde kazand\u0131lar. Parlamentoda, Kom\u00fcnist ittifak \u00fc\u00e7te iki \u00e7o\u011funlu\u011fu kapsayacak. Bu \u00e7o\u011funlu\u011fun olu\u015fturdu\u011fu h\u00fck\u00fcmet, sadece be\u015f y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemi devam ettirmeyecek \u2013 ki bu ilk defa Nepal\u2019in 1990\u2019da parlamenter …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2042,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[43,54,55],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2041"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2041"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2046,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2041\/revisions\/2046"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2042"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dengekurdistan.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}